Qırmızı dənizdən Xəzərə uzanan xoş məram

Azərbaycan və İordaniya qlobal sülh naminə həmrəylik nümayiş etdirir

Azərbaycanın regionda, habelə qlobal miqyasda yürütdüyü xarici siyasət kursu konstruktiv tərəfdaşlıq fəlsəfəsinə söykənir. İki gün əvvəl Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla İordaniya Haşimilər Krallığının Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri Ayman Əl-Səfadi arasında aparılan telefon danışığı məhz belə təmkinli, gələcəyə hesablanmış, mütərəqqi addımların sırasına daxildir. Telefon danışığı zamanı Yaxın Şərq regionunda mövcud hərbi-siyasi vəziyyət, həmçinin artan gərginlik əsas müzakirə mövzusu olsa da, tərəflərin çıxış etdiyi prizma müstəsna olaraq pozitiv inkişaf ssenarilərini hədəfləyib. Rəsmi müzakirələrdə ifadə olunan xüsusi yanaşma tamamilə aydın mənzərə yaradır. Bəli, Bakının prioritetləri dəyişməzdir.

Azərbaycan ilə İordaniya arasında diplomatik münasibətlər 1993-cü ildə qurulub və ötən müddət ərzində qarşılıqlı etimada söykənən siyasi dialoq formalaşıb. Bu münasibətlər yalnız formal diplomatik çərçivə ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda, parlamentlərarası əlaqələr, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək, humanitar və mədəni mübadilələrlə zənginləşir. Hər iki dövlət beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət, suverenlik və ərazi bütövlüyünün toxunulmazlığı kimi fundamental dəyərləri ardıcıl şəkildə müdafiə edir.

Regionda baş verən xoşagəlməz hadisələrin qarşısının alınması üçün diplomatik rıçaqların işə salınması müasir dövrün tələbidir. Xarici işlər nazirləri qeyd olunan təmas əsnasında regional təhlükəsizlik mühitinin daha da pisləşməsinin qətiyyən yolverilməz olduğunu xüsusi vurğulayaraq, fikir ayrılıqlarının məhz beynəlxalq hüququn norma, prinsiplərinə tam uyğun şəkildə aradan qaldırılmasının mütləq vacibliyini bəyan ediblər.

Yaxın Şərq bölgəsi coğrafi baxımdan olduqca həssas zonadır. Oradakı hərbi-siyasi iqlimin sabitliyi bütün sivilizasiyanın tərəqqisi naminə vacib şərtlərdən sayılır. Azərbaycan diplomatiyası hadisələrə sülh məfkurəsindən yanaşaraq fəlakətlərin, kataklizmlərin müzakirəsindən dərhal kənarlaşmağı, diqqəti qarşılıqlı anlaşmanın, dərin tərəfdaşlığın inkişafına yönəltməyi təşviq edir. Zorakılıq, gərginliyin artırılması, radikal qarşıdurmaların genişləndirilməsi indiyə qədər cəmiyyətlərə fayda verməyib, heç vaxt da verməyəcək. Bəşəriyyətin qarşısında duran əsas vəzifə qan tökülməsinin, insanların əziyyət çəkməsinin qarşısını əvvəlcədən almaq, region xalqlarına dinc yaşayış mühiti bəxş etməkdir.

Müasir siyasətin aliliyini şərtləndirən başlıca məqam sırf insan amilidir. İki diplomat mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasının, humanitar vəziyyətin ağırlaşmasının qarşısının alınmasının prioritet əhəmiyyət daşıdığını xüsusi bildirərək, sabitliyin, təhlükəsizliyin bərqərar olunması istiqamətində beynəlxalq səylərin gücləndirilməsinin zəruriliyini dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırıblar. Rəsmi Bakının xarici siyasət doktrinası regionlarda təmiz sülhün mütləq hökmranlığını dəstəkləməkdir. Gərginləşdirici ritorika yerini müştərək əməkdaşlıq fəlsəfəsinə, inkişaf layihələrinə təhvil verməlidir. Diplomatik kanallardan yayılan mütərəqqi ismarışlar hər zaman sabitliyin fəal zamini rolunda çıxış edərək, işıqlı gələcəyə yönəlmiş pozitiv inkişaf dinamikasını əks etdirir. Müxtəlif dövlətlərlə konstruktiv müzakirələrin mütəmadi aparılması beynəlxalq münasibətlər sisteminin ən sağlam, ən təmiz elementidir. İordaniya ilə qurulan müntəzəm siyasi kommunikasiya mütərəqqi xəttin məntiqi davamıdır. Ölkələr arasındakı qardaşlıq, yüksək səviyyəli qarşılıqlı hörmət münasibətləri qlobal arenada vahid cəbhənin formalaşmasına nəhəng təkan verir. Dövlətlərin qarşılıqlı fəaliyyəti, ortaq maraqların tərənnümü, beynəlxalq institutlar çərçivəsində müştərək addımların fəal atılması Yaxın Şərqdəki təlatümlərin səngiməsinə münbit zəmin yaradır.

Azərbaycan dövləti beynəlxalq arxitekturada güclü vasitəçi, etibarlı tərəfdaş, sözünə sadiq dost imici qazanıb. Dövlətlərin tam suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə ehtiram nümayiş etdirmək amili strateji qlobal fəaliyyətin mühüm hissəsidir. Müstəqil xarici siyasət reallıqları tərəfdaşlarla həmişə ortaq məxrəcin fəal tapılmasına, təhlükəsizlik mühitinin durmadan genişləndirilməsinə xidmət edir. İordaniya ilə həyata keçirilən təmaslar sarsılmaz möhkəm məntiqin nümayişidir. Hər iki sülhpərvər ölkə mədəni, mənəvi baxımdan oxşar bağlara malikdir. Yaxın Şərqin böyük tarixi irsini daxilində qoruyan İordaniya daim müdriklik, təmkin, sülhsevərlik nümunəsi sərgiləyib. Hər iki ölkənin vahid mövqedən çıxış etməsi təsadüf sayıla bilməz. Məhz həmin gedişat tamamilə planlı, hərtərəfli uzaqgörən ortaq fəaliyyətin əvəzsiz nəticəsidir.

İqlim dəyişmələri, mürəkkəb iqtisadi böhranlar, enerji təhlükəsizliyi qayğılarının dünyanı bürüdüyü mövcud mərhələdə diqqətin maliyyə resurslarının fəlakətlərə, dağıntılara yönəldilməsi bəşəriyyətin gələcəyini təhlükə ilə üz-üzə qoymaq mənasına gəlir. Rəsmi Əmman bölgədə baş qaldıran hər hansı təlatüm zamanı dərhal sülh kanallarını aktivləşdirərək qlobal əmin-amanlığa qiymətli töhfələr bəxş edir. Müvafiq qaydada Azərbaycan dövləti Cənubi Qafqaz mühitində qlobal miqyaslı təhlükəsizlik layihələrinin müəllifi statusunda həmin ortaq sülhpərvər xətti şərəflə davam etdirir. Regionların coğrafi məsafəsinə rəğmən, mütərəqqi prinsiplər, vahid hədəflər süni sərhədləri aşaraq möhtəşəm bəşəri vəhdət yaradır.

* * *

İqtisadi rifahın yüksəlməsi ictimai-siyasi sabitliyin ən böyük qarantıdır. Ölkələrarası geniş ticari-iqtisadi mexanizmlərin inkişafı region xalqlarının yaşayış səviyyəsini xeyli dərəcədə yüksəldir. Böhran zonalarından uzaqlaşaraq təmiz yatırımların, tərəqqi layihələrinin müzakirə masasına qoyulması insanlığa ümid, sevinc verir. İordaniya rəhbərliyi, habelə Azərbaycan diplomatiyası gələcəyin fərqli arxitekturasında məhz müasir təhsilin, elmin, lazımlı innovasiyaların, təhlükəsiz ticari koridorların hakim olmasını dərindən arzulayır. Mülkiyyətin toxunulmazlığı, beynəlxalq tranzit xətlərinin qüsursuz mühafizəsi, sərbəst ticarət əlaqələrinin dərinləşdirilməsi sülhün bariz təzahürləridir.

Hər iki dövlət xadiminin müdrikliklə ifadə etdiyi prinsiplər, ölkələrin strateji baxışlarının və gələcək inkişaf prioritetlərinin bir-biri ilə səsləşdiyini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Azərbaycan, eyni zamanda, İordaniya ali rəhbərliklərinin humanitar təhlükəsizlik uğrunda, mülki insanların rahatlığı yolunda yorulmaz peşəkar fəaliyyəti dünya siyasətinin mənəvi xilasıdır. Hər cür maneələri fədakarcasına tam dəf edən tərəfdaşlıq mexanizmləri planetimizdə mütləq daimi xarakter daşıyır. Ortaq təşəbbüslər və mütərəqqi strateji planlar xalqlarımızın dinc, təhlükəsiz və etibarlı əməkdaşlıq mühitində gələcəyə inamla irəliləməsini təmin edən əsas dayaqlardır.

Yusif ŞƏRİFZADƏ
XQ