Qırmızı planet in təlatümlü tarixi Marsın içində nəhəng fraqmentlər aşkarlanıb

Marsın dərinliklərində planetin mövcudluğunun ilk 100 milyon ilində baş vermiş fəlakətli toqquşmalardan qalan nəhəng maddə parçaları qorunub saxlanılıb.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Science" jurnalında dərc olunmuş məqalədə bildirilir. Belə nəticəyə London İmperial Kollecinin alimləri gəliblər.

Tədqiqatçılar "NASA InSight" missiyasının seysmometrindən əldə edilən məlumatları təhlil edərək müəyyən ediblər ki, Marsın mantiyası səliqəli, vahid təbəqə deyil, müxtəlif ölçülü parçaların qarışığından ibarətdir. Aşkar edilən qədim fraqmentlərin ölçüləri 4 kilometrə qədərdir.

Tədqiqatın rəhbəri Konstantinos Xaralambosun sözlərinə görə, bu izlər Marsın səthini əridərək maqma okeanlarına çevirən protoplanetlərlə dəhşətli toqquşmalar nəticəsində yaranıb. Ərinti soyuduqdan və kristallaşdıqdan sonra mantiyada müxtəlif mənşəli kompozit parçalar qalıb.

Tektonik proseslərin daim qabığı və mantiyanı qarışdırdığı Yerdən fərqli olaraq, Mars yaranışının ilk dövrlərində bərk qabıqla "möhürlənib". Buna görə də planetin daxili strukturu həmin qədim fəlakətlərin izlərini bugünədək saxlayıb.

"Biz, məsələn, stəkanın kafelə düşməsi kimi bir neçə böyük və çoxlu kiçik fraqmentlərin xarakterik paylanmasını müşahidə edirik. Təəccüblüdür ki, bunu 4,5 milyard ildən sonra belə görmək mümkündür", - deyə araşdırmanın müəlliflərindən biri, professor Tom Payk bildirib.

Alimlərin fikrincə, bu kəşf təkcə Marsın deyil, həm də səthinin hərəkətsizliyi səbəbindən erkən fəlakətlərin izlərini gizlədən Venera və Merkuri kimi digər qayalı planetlərin keçmişinə nəzər salmaq üçün nadir imkan yaradır.