Qlobal borc 2025 ci ildə rekord həddə 348,3 trilyon dollara çatacaq

Beynəlxalq Maliyyə İnstitutunun (IIF) məlumatına görə, hökumətlərin, ev təsərrüfatlarının, maliyyə və qeyri-maliyyə şirkətlərinin öhdəlikləri də daxil olmaqla qlobal borc 2025-ci ildə 29 trilyon dollar artaraq rekord həddə - 348,3 trilyon dollara çatıb.

Bu, əsasən, 10 trilyon dollardan çox olan suveren borcun artması ilə əlaqədardır və bu artımın təxminən dörddə üç hissəsi ABŞ, Çin və avrozonanın payına düşür.

Qlobal borcun artması hazırda dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarında davamlı büdcə kəsirlərindən daha çox ev təsərrüfatlarının və ya korporativ borcların hesabına baş verir.

Ötən il borcun ÜDM-ə nisbəti əsasən inkişaf etmiş iqtisadiyyatların təsiri ilə 308%-ə düşüb. İnkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda bu nisbət ÜDM-in rekord həddə - 235%-ə çatıb.

2025-ci ilin sonunda dövlət borcu bir il əvvəl 96,3 trilyon dollardan 106,7 trilyon dollara düşüb. IIF-in məlumatına görə, qeyri-maliyyə korporativ borcu 100,6 trilyon dollara, ev təsərrüfatlarının borcu isə 64,6 trilyon dollara çatıb.

Yetkin bazarlarda ümumi borc 231,7 trilyon dollara, inkişaf etməkdə olan bazarlarda isə rekord həddə - 116,6 trilyon dollara yüksəlib.

Hesabatda qeyd olunur ki, büdcə kəsirləri əhəmiyyətli dərəcədə qalsa və şirkətlər istiqraz buraxılışı vasitəsilə kapital xərclərini maliyyələşdirməyə davam etsələr, qlobal borc 2026-cı ildə də artmağa davam edəcək.

IIF-in hesablamalarına görə, inkişaf etməkdə olan bazarlar bu il 9 trilyon dollardan çox borc ödəməli olacaq ki, bu da tarixdə ən böyük yenidən maliyyələşdirmə həcmidir. Yetkin bazarların istiqraz və kreditlər üzrə 20 trilyon dollardan çox borc ödəməsi gözlənilir.

Əziz Mustafa