Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Qlobal kənd təsərrüfatında su istehlakı 10 il ərzində artıb TƏDQİQAT

Qlobal kənd təsərrüfatında su istehlakı 10 il ərzində artıb TƏDQİQAT

Azertag portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 22 oktyabr, AZƏRTAC

2010–2020-ci illər arasında 46 əsas kənd təsərrüfatı bitkisinin becərilməsi zamanı qlobal su istehlakı 9 faiz artaraq, 6817 kub kilometrə çatıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə məlumat UNESCO-IHE İnstitutundan Abebe Çukallanın rəhbərliyi altında beynəlxalq alimlər qrupunun apardığı və “Nature Food” jurnalında dərc olunan tədqiqatda yer alıb.

Alimlər 2020-ci ildə kənd təsərrüfatı istehsalı zamanı “mavi” (yerüstü və yeraltı) və “yaşıl” (yağıntılardan əmələ gələn torpaq suyu) suların istifadəsini təxminən 10 kilometr məkan dəqiqliyində hesablayıblar. Analizə buğda, düyü, qarğıdalı, soya və pambıq da daxil olmaqla 46 bitki növü salınıb. Su istehlakının modelləşdirilməsi üçün tədqiqat qrupu özlərinin hazırladığı “CropGBWater” modelindən, ilkin məlumatlar üçün isə Beynəlxalq Ərzaq Siyasəti Araşdırmaları İnstitutu (IFPRI) tərəfindən hazırlanmış “Spatial Production Allocation Model” (SPAM 2020) bazasından istifadə edib.

2020-ci ildə ümumi su istehlakı 6668–6817 kub kilometr arasında dəyişib ki, bu da düyü tarlalarının su ilə basdırılma mərhələsinin nəzərə alınıb-alınmamasından asılı olub. Bu həcmin 82 faizi (5588 km³) “yaşıl” suyun, 1080 km³ (və ya düyü də daxil olduqda 1228 km³) isə “mavi” suyun payına düşüb.

Ən böyük su yükü Asiya regionuna düşüb, belə ki, burada kənd təsərrüfatında qlobal su istehlakının təxminən 70 faizi (3388 km³, o cümlədən 918 km³ mavi su) cəmlənib. Digər qitələr üzrə bölgü belə olub: Amerika – 1455 km³, Afrika – 1199 km³, Avropa – 394 km³, Rusiya – 150 km³, Okeaniya – 82 km³.

Ayrı-ayrı ölkələr üzrə ən çox su istehlak edənlər Çin (244 km³), Hindistan (234 km³), Pakistan (98 km³), ABŞ (68 km³) və Misir (50 km³) olub.

“Mavi” suyun əsas istehlakçıları düyü (477 km³-ə qədər), buğda (212 km³), qarğıdalı (96 km³), şəkər qamışı (96 km³) və pambıqdır (70 km³). Bu bitkilər dünya üzrə suvarılan su istehlakının dörddə üçündən çoxunu təşkil edir. Ümumi su həcmi (mavi + yaşıl su) baxımından isə ilk beşlik belədir: düyü (1183 km³-ə qədər), qarğıdalı (860 km³), buğda (765 km³), soya (521 km³) və palma (303 km³).

Son 20 il ərzində (2000–2020) bu beş əsas bitki üçün su istehlakı 23–82 faiz artıb. Alimlər artımın yalnız əkin sahələrinin genişlənməsi ilə deyil, həm də iqlim dəyişiklikləri və aqrar istehsalın intensivləşməsi ilə bağlı olduğunu qeyd edirlər.

Tədqiqatda vurğulanır ki, kənd təsərrüfatında su istehlakının artması əsas da su qıtlığı yaşayan regionlarda məhdud şirin su ehtiyatlarına olan yükü artırır. Müəlliflərin fikrincə, təqdim olunan məlumatlar və açıq “CropGBWater” modeli davamlı su idarəçiliyinin planlaşdırılması və aqrar sektorun iqlim dəyişmələrinə uyğunlaşdırılması üçün əsas baza ola bilər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 22 Oktyabr 2025 08:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri