Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Qlobal ticarət yolları risk altındadır: Yaxın Şərqdə gərginliyin iqtisadi təsirləri

Qlobal ticarət yolları risk altındadır: Yaxın Şərqdə gərginliyin iqtisadi təsirləri

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

Yaxın Şərqdə son aylarda müşahidə olunan gərginlik təkcə regional təhlükəsizlik məsələsi kimi deyil, həm də qlobal iqtisadi sistem üçün ciddi risklər yaradan proses kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə enerji və ticarət marşrutlarının təhlükəsizliyi məsələsi yenidən beynəlxalq gündəliyin əsas mövzularından birinə çevrilib.

Hörmüz boğazı ətrafında baş verən hadisələr, Qırmızı dənizdə husilərin gəmilərə qarşı hücumları və Bab əl-Məndəb boğazı ətrafında yaranan risklər dünya ticarətinin əsas arteriyalarından birinin təhlükə altında olduğunu göstərir. Bu marşrutlar vasitəsilə Avropa, Asiya və Yaxın Şərq arasında milyonlarla ton enerji və yük daşınır və hər hansı destabilizasiya qlobal iqtisadi tarazlığa təsir edə bilər.

Analitiklər hesab edirlər ki, regionda hərbi-siyasi gərginliyin artması yalnız enerji bazarına deyil, həm də böyük güclər arasındakı geosiyasi rəqabətə yeni dinamika gətirə bilər. Bu vəziyyət həm ABŞ və Avropa dövlətlərinin, həm də Rusiya və Çin kimi qlobal oyunçuların regiona münasibətdə strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsinə səbəb olur.

Bəs Yaxın Şərqdə baş verən son proseslər dünya ticarət yolları və regional güc balansı baxımından nə vəd edir?

Bakıvaxtı.az-ın bu və digər suallarını cavablandıran politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, Yaxın Şərq coğrafiyası tarixən dünya ticarətinin və enerji daşımalarının ən mühüm qovşaqlarından biri olub. Onun sözlərinə görə, bu regiondan keçən dəniz marşrutları Avropa ilə Asiyanı birləşdirən əsas iqtisadi arteriyalardır:

“Son aylarda Hörmüz boğazı və Qırmızı dəniz ətrafında baş verən hadisələr bu marşrutların təhlükəsizliyinin nə qədər həssas olduğunu yenidən göstərdi. Əgər bu keçid nöqtələrində hər hansı hərbi və ya siyasi risk yaranarsa, bu, qlobal logistika sisteminə birbaşa təsir edir. Çünki dünya enerji daşımalarının böyük hissəsi məhz bu marşrutlardan keçir. Ona görə də beynəlxalq aktorlar bu yolların təhlükəsizliyini qlobal iqtisadi sabitliyin əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirirlər”.

Müsahibimiz bildirib ki, Bab əl-Məndəb boğazı Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirən və Süveyş kanalı ilə Avropa-Asiya ticarət marşrutunu təmin edən strateji keçid nöqtəsidir. Əgər husilər bu boğazda nəqliyyatın hərəkətini məhdudlaşdırmağa cəhd etsələr, bu, beynəlxalq ticarət üçün ciddi problemlər yarada bilər. Politoloqa görə, gəmilər alternativ olaraq Afrika ətrafından keçməyə məcbur qala bilər ki, bu da daşınma müddətini və xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə artırar. Nəticədə qlobal logistika zəncirlərində gecikmələr yarana və enerji qiymətləri yüksələ bilər. Bu isə dünya iqtisadiyyatında inflyasiya təzyiqlərini artıran amillərdən birinə çevrilə bilər. Belə bir ssenari beynəlxalq ticarət sisteminin nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərmiş olar.

Züriyə Qarayeva: Yaxın Şərqdə geosiyasi qarşıdurma xətti daha da kəskinləşə bilər

Bu vəziyyətin regionda hərbi və siyasi balansı necə dəyişəcəyinə gəlincə, Qarayevanın dediyinə görə, belə bir gərginlik təkcə iqtisadi deyil, həm də ciddi geosiyasi nəticələr doğura bilər. Strateji boğazların təhlükə altına düşməsi beynəlxalq güclərin regiondakı hərbi mövcudluğunu artırmasına səbəb ola bilər. ABŞ və Avropa dövlətləri artıq Qırmızı dənizdə ticarət gəmilərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müxtəlif təşəbbüslər irəli sürürlər. Bu isə regionda yeni hərbi koalisiyaların formalaşmasına gətirib çıxara bilər.

Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, digər tərəfdən, İran və onun regiondakı müttəfiqləri bu prosesləri öz təhlükəsizlik strategiyalarının bir hissəsi kimi qiymətləndirə bilərlər. Nəticədə Yaxın Şərqdə geosiyasi qarşıdurma xətti daha da kəskinləşə bilər.

“Yaxın Şərqdəki gərginlik böyük güclər arasında strateji rəqabətin yeni mərhələsinə səbəb ola bilər” deyən politoloqun sözlərinə görə, ABŞ və Avropa dövlətləri əsas diqqəti beynəlxalq ticarət yollarının təhlükəsizliyinə və enerji marşrutlarının qorunmasına yönəldirlər. Rusiya isə bu vəziyyəti enerji bazarındakı dəyişikliklər fonunda geosiyasi imkan kimi qiymətləndirə bilər. Çin üçün isə əsas prioritet sabit və təhlükəsiz ticarət marşrutlarının qorunmasıdır, çünki Pekinin iqtisadi modeli qlobal ticarət şəbəkələrindən asılıdır:

“Ona görə də Çin alternativ logistika layihələrinə və yeni enerji marşrutlarına daha çox diqqət ayıra bilər. Bütün bunlar göstərir ki, Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr yalnız regional məsələ deyil, həm də qlobal geosiyasi balansın yenidən formalaşmasına təsir edən prosesdir”.

Zülfü Məmmədov

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 18 Mart 2026 09:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri