“Qrip virusu hər il dünya üzrə milyonlarla insanı yoluxdurur“ HƏKİM DANIŞDI

“Son günlər Səhiyyə Nazirliyi ölkəyə yeni qrip əleyhinə vaksinlər gətirib. Bu əhalinin sağlamlığı üçün vacib addımdır. Qrip virusu hər il dünya üzrə milyonlarla insanı yoluxdurur və zaman-zaman ciddi sağlamlıq problemlərinə yol açır. Azərbaycanda isə qrip mövsümü payız və qış aylarında daha çox aktiv olur”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

O bildirib ki, qrip respirator sistemin viral infeksiyasıdır: “Qrip virusları müxtəlif tiplərdə olur (A, B, C) və ən çox A və B tipləri insanlarda xəstəlik törədir. Virus insan orqanizminə hava-damcı yolu ilə (öskürək, asqırıq, danışıq zamanı yayılan damcılarla) keçir. Bundan əlavə, virus yoluxmuş səthlərə toxunmaqla da yayıla bilər, məsələn, əl sıxışmaq, qapı tutacaqlarına toxunmaq.

Virusun inkubasiya müddəti qısa olur, adətən 1-4 gün davam edir. Bu müddətdə virus insan orqanizmində çoxalır və simptomlar ortaya çıxır.

Qrip xəstəliyinin əsas əlamətləri ani başlayan yüksək hərarət (38°C və daha yuxarı), baş ağrısı və halsızlıq, güclü əzələ və oynaq ağrıları, quru və tez-tez öskürək, boğazda ağrı və qızartı, ümumi zəiflik, yorğunluq, bəzən burun tutulması və ya axmasıdır.

Adətən, simptomlar 5-7 gün davam edir. İlk 2-3 gün hərarət yüksək olur, sonra tədricən azalır. Lakin xəstələr uzun müddət yorğunluq, halsızlıq və öskürəkdən şikayət edə bilərlər.

Sağlam və gənc insanlarda qrip adətən yüngül keçir və müalicə olunaraq sağalır. Lakin bəzi risk qruplarında qrip daha təhlükəli olur. Bu qruplar:

• Uşaqlar (5 yaşa qədər xüsusilə)
• Yaşlı insanlar (65 yaşdan yuxarı)
• Xroniki ürək, ağciyər xəstəlikləri olanlar
• Diabet və digər metabolik xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər
• İmmuniteti zəifləmiş insanlar (məsələn, xərçəng xəstələri)
• Hamilə qadınlar

Bu qruplarda qrip virusu ağırlaşmalara, pnevmoniya (ağciyər iltihabı), ürək əzələsinin iltihabı, sinuzit vədigər ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Bəzən ağır fəsadlar xəstəxanaya yerləşdirilmə və hətta ölümlə nəticələnə bilər.

Qripdən qorunmanın ən effektiv yolu vaksinasiya etməkdir. Qrip virusları çox tez mutasiya olunur və həril fərqli variantlar yaranır. Buna görə hər il yeni qrip vaksinləri hazırlanır və bu vaksinlər həmin ilin viruslarına qarşı müdafiə yaradır.

• Xəstəliyin ağır keçməsinin qarşısını alır
• Risk qruplarını qoruyur
• Cəmiyyətin ümumi immunitetini artırır
• Xəstəlikdən sonra yaranan ağırlaşmaları azaldır

Bundan əlavə, qripdən qorunmaq üçün müvafiq tədbirlər də önəmlidir: Əlləri müntəzəm yumaq; üzə, gözə, buruna toxunmamaq, xəstə insanlarla yaxıntəmasdan çəkinmək, ictimai yerlərdə maska taxmaq (xüsusilə qrip mövsümündə), sağlam həyat tərzi sürmək (yaxşı qidalanmaq, kifayət qədər yatmaq)

Çox vaxt qrip evdə müalicə olunaraq sağalır. Lakin aşağıdakı hallarda mütləq həkimə müraciət etmək zəruridir: Hərarətin 38.5°C-dən yuxarı 3 gündən çoxdavam etməsi, nəfəs darlığı, nəfəs almaqda çətinlik, öskürək zamanı qan gəlməsi, güclü döşağrısı, xəstənin vəziyyətində sürətli pisləşmə və yaşüurda dəyişiklik, risk qruplarına aid şəxslər qrip simptomları göstərdikdə.

Həkim müayinəsi ilə lazım gəldikdə antiviral dərmanlar təyin oluna bilər ki, bu da xəstəliyin müddətini qısaldır və ağırlaşmaların qarşısını alır. Azərbaycana gətirilən qrip əleyhinə vaksinlər əhalinin sağlamlığını qorumaq və xəstəliyin ağır gedişini önləmək üçün vacib addımdır. Qrip virusu, xüsusilə risk qruplarında, həyat üçün təhlükəli olabilər. Ona görə də vaksinasiya ilə yanaşı, profilaktik tədbirlərə riayət etmək və xəstələndikdə vaxtında tibbi yardım almaq hər kəsin sağlamlığı üçün əsas şərtdir”.