Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Radioaktiv çirklənmə Azərbaycana necə təsir edəcək? Akademik açıqladı

Radioaktiv çirklənmə Azərbaycana necə təsir edəcək? Akademik açıqladı

Icma.az, Cebheinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

İranın Natanz nüvə obyektində qoruyucu perimetr daxilində kiçik radioaktiv çirklənmə aşkar edilib.

Bu barədə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossi bildirib.

Qeyd edək ki, Natanz nüvə obyekti 4 gün öncə İsrail tərəfindən bombalanıb.

Natanz nüvə obyektindəki radioaktiv çirklənmə lokal səviyyədə qalacaq, yoxsa geniş ərazilərə yayılma riski var? Bəs bunun Azərbaycana təsiri ola bilərmi?

Mövzu ilə “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında akademik Adil Qəribov bildirib ki, dinc məqsədli nüvə obyektlərinə hərbi hücum ehtimalı yoxdur.

O qeyd edib ki, BMT tərəfindən bu obyektlərə daimi nəzarət olunur:

“İranda yerləşən nüvə obyektlərini xarakterlərinə görə onları əsasən üç yerə bölmək olar. Birincisi, elmi-tədqiqat xarakterli nüvə obyektləri. Bura tibbi məqsədləri də əhatə etməklə tədqiqat nüvə reaktorları, spallatronlar (sürətləndiricilər), izotop istehsalı və onkoloji məqsədlərlə istifadə olunan radioaktiv izotoplar daxildir.

İkincisi, hərbi məqsədli nüvə obyektləri. İranın əsas məqsədi də məhz bu sahə ilə bağlıdır. Bu obyektlərdə müxtəlif tipli spallatronlar və zənginləşdirilmiş nüvə materialları istifadə olunur. Üçüncüsü, energetik nüvə reaktorlarıdır. Bunlar elektrik enerjisi istehsalı üçün nəzərdə tutulmuş reaktorlardır.

Dinc məqsədli nüvə obyektlərinə (məsələn, tibbi və ya tədqiqat məqsədli reaktorlara) hərbi hücum ehtimalı yoxdur. Çünki bu obyektlərə BMT-nin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyi (AEBA) daimi nəzarət edir. Bu baxımdan əsas təhlükə yalnız zənginləşdirilmiş uran istehsalı ilə məşğul olan obyektlərə aiddir”.

Onun sözlərinə görə, tədqiqat nüvə reaktorlarında və tibbi məqsədlərlə istifadə olunan radioaktiv maddələrin miqdarı çox azdır və onların geniş ərazilərə təsir göstərməsi real deyil:

“Tədqiqat nüvə reaktorlarında və tibbi məqsədlərlə istifadə olunan izotoplarda işlənən radioaktiv maddələr çox az miqdarda olur. Ümumiyyətlə, tibbi materiallarda istifadə ounan redioaktiv izotoplar qramladır.

Tədqiqat nüvə reaktorlarında isə 20–30 kiloqram civarındadır. Belə maddələrin partlaması və ya dağılması yalnız bir neçə kilometr əhatəsində təsir göstərə bilər, daha geniş ərazilərə yayılma ehtimalı yoxdur. Zənginləşmə obyektlərində istifadə olunan uran təbii urandır. Burada uran-238 və uran-235 izotopları bir-birindən ayrılır. Təbii uranda uran-235-in miqdarı cəmi 0.7 %-dir.

Silah istehsalı üçün isə bu göstəricinin 90 %-ə çatdırılması lazımdır. Bu proses "zənginləşmə” deyilən bir mərhələsidir. Zənginləşmə zamanı uran qaz halına gətirilir və sentrifuqa qurğularında fırladılaraq molekul kütlələrinə görə ayrılır.

Bu prosesdə uran tetraflorid (UF₄) və uran heksaflorid (UF₆) kimi qazlar əmələ gəlir. Hər hansı hücum baş verərsə, əsas hədəf məhz bu sentrifuqalar və ya uranla işləyən reaktorlar olur. Belə hallarda müəyyən sızmalar müşahidə oluna bilər.

Qeyd edək ki, hətta təbii şəraitdə belə, dağlarda uran yataqları olan ərazilərdə radioaktiv fon səviyyəsi bir qədər yüksək ola bilər. Uran qazları ağır qazlar sayılır və bu səbəbdən də nə özbaşına, nə də küləklə uzaq məsafələrə yayıla bilməzlər. Onların maksimal yayılma məsafəsi adətən 3-4 kilometr, çox güclü külək olduqda isə 10-15 kilometrə qədər ola bilər”.

O bildirib ki, Azərbaycan həmin obyektlərdən yüzlərlə kilometr uzaqdadır və buna görə də respublikamıza heç bir təsiri olmayacaq:

“Atom elektrik stansiyalarına edilən hücumlar isə beynəlxalq razılaşmalar və mexanizmlərlə tənzimlənən obyektlərdir.Buna görə də belə obyektlərdə partlayış ehtimalı çox aşağıdır. Əgər energetik nüvə reaktorunda hər hansı partlayış baş verərsə, bu, müəyyən səviyyədə Azərbaycana və qonşu ölkələrə təsir edə bilər.

Buna görə də Azərbaycanın müvafiq qurumları artıq keçən həftənin cümə günündən etibarən sərhədyanı rayonlarda monitorinqlər aparılır. Bu prosesdə Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin əməkdaşları aktiv şəkildə iştirak edirlər.

Hər hansı bir radioaktiv sızma baş verərsə, qarşısını almaq üçün həm kadr, həm də texniki baxımdan kifayət qədər imkanlarımız var. Buna görə də Azərbaycan əhalisinin təşvişə düşməsi üçün heç bir əsas yoxdur. Bu vaxta qədər ölkəmizə heç bir təsir olmayıb və bundan sonra da olmayacaq”. 

Əfsanə Rəcəb
“Cebheinfo.az”

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:259
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 19 İyun 2025 17:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see461

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see334

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see322

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see307

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see306

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see302

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see277

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see263

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see261

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see240

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see233

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see224

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see223

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see221

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see212

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see209

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see206

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see205

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see201

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri