Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Regional sülh, iqtisadi inteqrasiya və strateji liderlik

Regional sülh, iqtisadi inteqrasiya və strateji liderlik

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

14 sentyabr 2025-ci il tarixi Azərbaycan və Ermənistan münasibətlərində mühüm dönüş nöqtəsi kimi tarixə düşdü. Günün xüsusi önəmi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xankəndidə çıxışında “Zəngəzur dəhlizi” ifadəsini işlətməsində özünü göstərdi. Sadəcə, nəqliyyat və logistika layihəsi kimi səslənən bu təşəbbüs, əslində, regional siyasətdə yeni mərhələnin başlanğıcını simvollaşdırır. Prezidentin mövqeyi burada açıq şəkildə görünür: qarşıya qoyulan məqsəd tərəflər arasında etimadın bərpası və uzunmüddətli sülhün təmin olunmasıdır.

Azərbaycanın regionda mövqeyi tarixi və strateji aspektlərdə həmişə mürəkkəb olub. Qarabağ münaqişəsi və onun nəticələri regionun siyasi və iqtisadi geosisteminə dərin təsir göstərmişdir. Məhz bu baxımdan, Prezident İlham Əliyevin çıxışında işlədilən “Zəngəzur dəhlizi” ifadəsi diplomatik mesajdır. Prezidentin strateji qərarları burada həm diplomatik, həm də geosiyasi aspektləri əhatə edir. Dövlət başçısı qarşı tərəfə açıq mesaj verir ki, Azərbaycan regionda sabitlik və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan siyasət yürüdür və bu siyasət qarşılıqlı fayda və iqtisadi inteqrasiya üzərində qurulub.

Prezidentin təşəbbüsü Ermənistan daxilində müxtəlif siyasi qruplara və beynəlxalq aktorlara da ünvanlanıb. İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Zəngəzur dəhlizi layihəsi həm Azərbaycanın, həm Ermənistanın, həm də bütövlükdə regionun iqtisadi və strateji maraqlarına xidmət edir.

Siyasi analitik suallar burada xüsusilə aktuallaşır: İlham Əliyevin çıxışındakı mesaj Ermənistan daxilində hansı reaksiyalara səbəb olacaq? Zəngəzur dəhlizi layihəsi regionda uzunmüddətli sabitliyi təmin edə biləcəkmi? Prezidentin liderlik mövqeyi və diplomatik təşəbbüsü beynəlxalq aktorların dəstəyini necə möhkəmləndirir? Sualların cavabları yalnız layihənin iqtisadi və siyasi təhlili ilə deyil, həm də avqustun 8-də Vaşinqtonda paraflanan üçtərəfli sülh bəyannaməsi ilə aydın olur.

8 avqust bəyannaməsi Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ arasında sülh və əməkdaşlıq üçün rəsmi sənəd olaraq regionun tarixində mühüm mərhələni ifadə edir. Sənəd tərəflərin dialoq və əməkdaşlıq yolunu seçdiyini təsdiqləyir və layihənin beynəlxalq səviyyədə legitimliyini təmin edir. Prezidentin strateji qərarları isə bəyannamənin praktikada tətbiqi və regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün güclü liderlik mövqeyinin mövcud olduğunu göstərir.

Uzunmüddətli perspektivdə bu təşəbbüs tərəflər arasında qarşılıqlı asılılıq yaratmaqla, iqtisadi əməkdaşlığı siyasi dialoqla uzlaşdıran bir platforma təqdim edir. Azərbaycan və Ermənistan arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi qarşılıqlı asılılıq yaratmaqla tərəfləri sülh və stabillik yoluna sövq edir. Layihənin iqtisadi baxımdan rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir: yeni nəqliyyat arteriyası məhsul və sərvətlərin daha qısa, təhlükəsiz və sərfəli marşrutlarla daşınmasına imkan yaradır.

Ermənistan üçün layihənin iqtisadi potensialı xüsusilə əhəmiyyətlidir. Qarabağ münaqişəsi nəticəsində iqtisadi izolyasiyada qalan ölkə üçün Zəngəzur dəhlizi xarici investisiyaların artmasına, iş yerlərinin yaradılmasına və iqtisadi şaxələndirməyə şərait yaradır. Layihə İrəvanın qapalı iqtisadi modeldən açıq, inteqrasiya olunmuş iqtisadi modelə keçidini sürətləndirir və regionda iqtisadi əlaqələrin genişlənməsini təmin edir.

Beynəlxalq aktorların rolu layihənin reallaşmasında həlledici əhəmiyyət daşıyır. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə 8 avqust 2025-ci ildə paraflanan sülh sazişi layihəyə siyasi və diplomatik legitimlik qazandırdı. Sənəd tərəflərin dialoq və əməkdaşlıq yolunu seçdiyini rəsmi şəkildə təsdiqləyir, eyni zamanda regionda sabitliyin təmin olunması üçün beynəlxalq nəzarət mexanizmlərinin tətbiqinə imkan yaradır. Avropa İttifaqı isə layihəni regional inteqrasiyanın və ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsi perspektivi ilə izləyir. Brüssel üçün bu, həm tərəflər arasında dialoqu təşviq etmək, həm də Qafqaz regionunda iqtisadi stabilliyin təminatı məqsədini daşıyır. Eyni zamanda, Aİ-nin sərmayə və texniki dəstəyi layihənin həyata keçirilməsində əlavə etibarlılıq yaradır, tərəflər arasında qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirir.

Ermənistan daxilində Zəngəzur dəhlizi layihəsinə münasibət qarışıq və çoxsəviyyəlidir. Bir tərəfdən, iqtisadi perspektivləri və regional əməkdaşlıq imkanlarını dəyərləndirən siyasi qruplar layihəni dəstəkləyir. Onların fikrincə, bu təşəbbüs xarici investisiyaların artmasına, ticarət və nəqliyyat sahəsində yeni imkanların yaranmasına səbəb olacaq, nəticədə iqtisadi şaxələndirmə və uzunmüddətli sabitlik üçün şərait yaradacaq. Digər tərəfdən, bəzi siyasi qüvvələr layihəni yanlış qavrayır, milli və tarixi mövqelərin zəifləməsi kimi qiymətləndirirlər. Buna görə də layihənin davamlılığı üçün yalnız iqtisadi və infrastruktur göstəriciləri kifayət etmir; diplomatik həssaslıq və strateji kommunikasiya zəruridir. Azərbaycan və beynəlxalq tərəflərin təşəbbüsləri ilə Ermənistan daxilində tərəfdar qrupların fəallaşdırılması, narazı qüvvələrin narahatlığının yumşaldılması və ictimaiyyətin layihənin faydalarına dair məlumatlandırılması vacibdir.

Sual: layihənin iqtisadi faydaları Ermənistan daxilində siyasi müqaviməti azalda bilərmi? Əvvəlcə onu qeyd edək ki, Zəngəzur dəhlizi layihəsi regional dialoq və etimad mühitinin möhkəmləndirilməsi üçün bir platformadır. Layihənin iqtisadi təsiri konkret olaraq iş yerlərinin artması, ticarət imkanlarının genişlənməsi və xarici investisiyaların cəlb edilməsində görünür. Mövcud faktorlar Ermənistan daxilində layihəyə tərəfdar olan siyasi qrupların mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, skeptik dairələrin narahatlığını azalda bilər. Lakin iqtisadi faydaların özü kifayət deyil; layihənin uğuru həm də strateji qərarların dəqiqliyi, diplomatik təşəbbüslərin vaxtında və məqsədyönlü həyata keçirilməsindən asılıdır.

Beynəlxalq aktorların iştirakı layihənin həm legitimliyini, həm də davamlılığını təmin edir. Ağ Evin də imzasını atdığı üçtərəfli bəyannamə layihəyə diplomatik təsdiq verdi və regionda sülh prosesini gücləndirdi. Eyni zamanda, Avropa İttifaqı, Türkiyə və beynəlxalq təşkilatlar layihənin nəzarət mexanizmlərinin tətbiqinə dəstək verərək tərəflər arasında etimadın formalaşmasını təmin edir. Təbii ki, bu aktorların iştirakı yalnız siyasi təzyiq və diplomatik təsir yaratmır, həm də layihənin uzunmüddətli həyata keçirilməsi üçün vacib koordinasiya rolunu oynayır.

Enerji və iqtisadi inteqrasiya layihənin sülh perspektivini daha da möhkəmləndirir. Qarşılıqlı asılılıq yaratmaqla, tərəflər arasında həm də münaqişə riskləri azaldılır, regional maraqlar uzlaşdırılır. Buna görə də, Zəngəzur dəhlizi həm iqtisadi, həm siyasi, həm də strateji bir vasitə kimi çıxış edir.

Layihənin davamlı uğuru bir neçə amilin birgə təsirindən asılıdır: İlham Əliyevin strateji liderliyi və diplomatik təşəbbüsləri, iqtisadi və enerji əməkdaşlığının reallaşdırılması, Ermənistan daxilində siyasi balansın qorunması və beynəlxalq aktorların fəal iştirakı. Bütün bu komponentlər bir araya gəldikdə, Zəngəzur dəhlizi yalnız regional iqtisadi təşəbbüs deyil, uzunmüddətli sülh və sabitlik üçün nümunəvi bir modelə çevrilir.

Son olaraq bildirək ki, layihə tərəfləri əməkdaşlığa sövq edən iqtisadi və diplomatik mexanizmlərin sintezini təqdim edir. Regional inteqrasiya və qarşılıqlı fayda prinsipləri uğurla tətbiq edildikdə, siyasi gərginliklərin yumşaldılması və sabit gələcək mümkün olur.

Şəbnəm ZEYNALOVA,
XQ-nin siyasi analitiki, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 16 Sentyabr 2025 09:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see348

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see329

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see309

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see303

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see301

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see292

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see284

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see268

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see254

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see249

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see244

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see239

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see231

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see227

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see224

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see224

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see219

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see214

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri