Regional Universitetdən Milli Brendə

XXI əsr artıq neftin, qazın və ya silahların deyil, biliklərin, innovasiyaların və insan kapitalının əsri kimi xarakterizə olunur. Müasir dünyada dövlətlərin gücü yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, onların təhsil sisteminin səviyyəsi, elmi potensialı və yetişdirdiyi insan resurslarının keyfiyyəti ilə müəyyən edilir. Məhz buna görə də təhsil hər bir ölkənin gələcəyini formalaşdıran ən mühüm strateji sahələrdən biri hesab olunur.
Elm və təhsilə əsaslanan cəmiyyətin qurulması milli-mədəni irsimizin qorunması, inkişaf etdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsinin ən etibarlı təminatıdır. Azərbaycan dövlətçiliyinin əldə etdiyi böyük uğurların, xüsusilə Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərin gələcək nəsillər tərəfindən qorunub saxlanılması da yüksək intellektual potensialın formalaşdırılmasından keçir. Çünki vətənpərvərlik, dövlətçilik düşüncəsi və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq keyfiyyətli təhsil və düzgün tərbiyə ilə möhkəmlənir.
Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin "Təhsil millətin gələcəyidir" fikri bu sahənin dövlət və cəmiyyət həyatındakı müstəsna rolunu ən dolğun şəkildə ifadə edir. Həqiqətən də, təhsil yalnız sosial inkişafın deyil, həm də milli təhlükəsizliyin, iqtisadi tərəqqinin və dövlətin strateji dayanıqlığının əsas təminatlarından biridir.
Müasir dövrdə regionlarda fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinin rolu daha da artmaqdadır. Belə universitetlər yerli intellektual potensialın formalaşdırılması, məşğulluğun artırılması, əmək bazarının tələblərinə uyğun mütəxəssis hazırlığının təmin edilməsi və təhsilə əlçatanlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm funksiyalar yerinə yetirirlər. Bu, eyni zamanda ölkənin balanslı və dayanıqlı inkişaf strategiyasının vacib tərkib hissəsidir.
44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış möhtəşəm Qələbədən sonra Qarabağda ilk ali təhsil müəssisəsinin yaradılması dövlətin təhsilə verdiyi strateji əhəmiyyətin parlaq nümunəsidir. Uzun illər blokada şəraitində fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, ölkənin aparıcı ali təhsil müəssisələrindən birinə çevrilən Naxçıvan Dövlət Universitetinin inkişaf yolu da region universitetlərinin böyük potensiala malik olduğunu təsdiqləyir.
Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən inkişaf strategiyası təhsilin yalnız paytaxtda deyil, regionlarda da keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsini hədəfləyir. Region universitetlərinin gücləndirilməsi, onların elmi və akademik potensialının artırılması, beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir.
Bu siyasətin uğurlu nümunələrindən biri də Sumqayıt Dövlət Universitetidir.
Sumqayıt Dövlət Universitetinin Azərbaycan təhsil sistemində yeri və rolu
Bir zamanlar Azərbaycanın əsas sənaye mərkəzlərindən biri kimi tanınan Sumqayıt bu gün yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Şəhər artıq yalnız istehsal və iqtisadiyyatın deyil, həm də elm, təhsil və innovasiyaların cəmləşdiyi mühüm bir məkana çevrilməkdədir. Bu inkişaf prosesinin aparıcı qüvvələrindən biri isə şübhəsiz ki, Sumqayıt Dövlət Universitetidir.
Altmış ildən artıq zəngin tarixə malik olan universitet ötən dövr ərzində ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfələr vermiş minlərlə mühəndis, müəllim, iqtisadçı, alim və dövlət qulluqçusu yetişdirib. Bu gün SDU artıq sadəcə diplom təqdim edən ali təhsil müəssisəsi deyil, ölkənin insan kapitalının formalaşmasında mühüm rol oynayan strateji akademik mərkəzdir.
Universitetin ən mühüm üstünlüklərindən biri onun əlverişli coğrafi mövqeyidir. Bakı ilə Sumqayıt arasında formalaşan vahid iqtisadi və sosial məkan tələbələrə geniş imkanlar yaradır. Onlar bir tərəfdən paytaxtın zəngin elmi, mədəni və akademik mühitindən faydalanır, digər tərəfdən isə Sumqayıtın dinamik sənaye sektorunda praktiki bilik və bacarıqlar əldə etmək imkanı qazanırlar.
Bu xüsusiyyət Sumqayıt Dövlət Universitetini ölkənin bir çox regional ali təhsil müəssisələrindən fərqləndirən mühüm üstünlükdür. SDU həm regional universitetin çevikliyini, həm də paytaxt ali məktəblərinin imkanlarına yaxın resursları özündə birləşdirən nadir ali təhsil ocaqlarından biridir.
Universitetin inkişafı üçün geniş perspektivlər yaradan digər mühüm amil Sumqayıtın güclü sənaye potensialıdır. Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı, iri istehsal müəssisələri, enerji, kimya və yüksək texnologiyalar sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlər universitet üçün təbii tərəfdaş rolunu oynayır. Bu əməkdaşlıq tələbələrin nəzəri biliklərinin praktik təcrübə ilə möhkəmləndirilməsinə, əmək bazarının tələblərinə uyğun peşəkar kadrların hazırlanmasına və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin genişlənməsinə əlverişli şərait yaradır.
Müasir dünyada universitetlərin nüfuzu yalnız auditoriyalarda keçirilən dərslərlə deyil, onların sənaye, biznes və əmək bazarı ilə qurduğu əlaqələrin səviyyəsi ilə ölçülür. Bu baxımdan Sumqayıt Dövlət Universiteti ciddi üstünlüklərə və böyük inkişaf potensialına malikdir.
Lakin bu imkanlar universitetin üzərinə daha böyük məsuliyyət də qoyur. Qarşıda duran əsas vəzifə mövcud potensialı səmərəli şəkildə dəyərləndirmək, universiteti regionun deyil, bütövlükdə Azərbaycanın aparıcı elm və təhsil mərkəzlərindən birinə çevirməkdir.
Yeni nəsil Sumqayıt Dövlət Universiteti: gözləntilər, reallıqlar və imkanlar
Müasir dünyada ali təhsil sistemi sürətlə transformasiya olunur. Süni intellekt, kiber təhlükəsizlik, yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat və innovasiya texnologiyaları artıq universitetlərin inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən əsas amillərə çevrilib. Dünyanın aparıcı ali təhsil müəssisələri məhz bu çağırışlara uyğun yeni idarəetmə və təhsil modelləri formalaşdırırlar. Azərbaycan universitetləri də qlobal rəqabətin tələblərinə uyğun olaraq öz inkişaf strategiyalarını yenidən müəyyənləşdirməlidirlər.
Bu baxımdan Sumqayıt Dövlət Universitetində həyata keçirilən yenilənmə və inkişaf siyasəti xüsusi diqqət çəkir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə professor Nurəli Yusifbəylinin universitetə rektor təyin olunması SDU-nun həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilə bilər.
Bioqrafik məlumatlardan bəlli olur ki, yeni rektor, professor Nurəli Yusifbəyli dövlət idarəçiliyi, sənaye, elm və təhsil sahələrində uzun illərin zəngin təcrübəsinə malikdir. O, dünya elmi və ali təhsil məkanında baş verən yenilikləri yaxından izləyən, beynəlxalq akademik mühitə inteqrasiya olunmuş alimlərdən biridir. Türk, ingilis, ukrayna və rus dillərini mükəmməl bilməsi onun beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirir. İnanırıq ki, onun zəngin təcrübəsi, strateji baxışı və yenilikçi idarəçilik yanaşması Sumqayıt Dövlət Universitetinin ölkənin qabaqcıl ali təhsil müəssisələrindən birinə çevrilməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.
Bu gün universitetlərin uğuru artıq yalnız tələbə sayı ilə deyil, elmi nailiyyətləri, beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları, innovasiya fəaliyyəti, akademik nüfuzu və məzunlarının əmək bazarındakı uğurları ilə ölçülür. Məhz buna görə də Sumqayıt Dövlət Universitetinin gələcək inkişaf strategiyası keyfiyyətli təhsil, güclü elm və innovativ idarəetmə prinsipləri üzərində qurulmalıdır.
SDU yaxın illərdə süni intellekt, kiber təhlükəsizlik, sənaye və sistemlər mühəndisliyi, ekologiya, yaşıl enerji və rəqəmsal iqtisadiyyat sahələrində ölkənin aparıcı elmi-tədris mərkəzlərindən birinə çevrilmək potensialına malikdir. Bunun üçün həm Sumqayıtın güclü sənaye infrastrukturu, həm də universitetin mövcud elmi və akademik bazası geniş imkanlar yaradır.
Bu xüsusda, SDU-nun İnkişaf Strategiyasının geniş müzakirəyə çıxarılması universitetin gələcək perspektivə və strateji həllərə nail olunması baxımından vacib əhəmiyyət kəsb edir.
Əgər XX əsrin Sumqayıtı Azərbaycanın sənaye paytaxtlarından biri kimi tanınırdısa, XXI əsrin Sumqayıtı bilik və bacarıq, innovasiya və inkişaf şəhəri olmalıdır. Bu missiyanın həyata keçirilməsində isə əsas yük Sumqayıt Dövlət Universitetinin, habelə nəzdindəki Sumqayıt Dövlət Texniki Kollecinin üzərinə düşür.
Bu gün SDU qarşısında duran strateji sual aydındır: regional universitet statusu ilə kifayətlənmək, yoxsa qlobal akademik ekosistemdə rəqabətqabiliyyətli, söz sahibi olan universitetə çevrilmək?
Mövcud resurslar, dövlətin güclü institusional dəstəyi, Sumqayıtın sənaye və innovasiya mərkəzi kimi strateji mövqeyi, eləcə də universitetdə həyata keçirilən yeni idarəetmə və transformasiya yanaşmaları bu sualın cavabının müsbət olduğunu göstərir. Çünki müasir “next-generation university” modeli artıq yalnız tədris müəssisəsi deyil — bilik istehsal edən, innovasiya ekosistemi formalaşdıran, texnologiya transferini təşviq edən və sosial inkişafı yönləndirən bir platformadır.
Sumqayıt Dövlət Universiteti də məhz bu transformativ yüksəliş mərhələsinin astanasındadır — inanırıq ki, akademik mükəmməllik, rəqəmsal transformasiya və innovasiya əsaslı inkişaf istiqamətində yeni strateji hədəflərə doğru irəliləyəcəkdir.
”Tusi” Maarifçilik Klubu