Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Romantizmin üsyankar nəzəriyyəçisi O, Avropanın gələcəyini necə təsəvvür edirdi?

Romantizmin üsyankar nəzəriyyəçisi O, Avropanın gələcəyini necə təsəvvür edirdi?

Kulis.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Bu gün alman əsilli tanınmış filosof, yazıçı, şair, ədəbi tənqidçi və tərcüməçi Fridrix Şleqelin doğum günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

XVIII–XIX əsrlərin Avropa ədəbiyyatında romantizm yalnız bir ədəbi istiqamət deyil, həm də düşüncə inqilabı idi. Bu inqilabın nəzəri memarlarından biri isə alman filosofu, yazıçı və ədəbi tənqidçisi Fridrix Şleqel idi.

1772-ci ildə Almaniyada doğulan Şleqel həm romantizmin ideoloqlarından biri, həm də müasir ədəbi tənqidin və müqayisəli ədəbiyyatşünaslığın öncüllərindən sayılır. Onun ideyaları Avropa düşüncəsinin istiqamətini dəyişdirib. Şleqelin həyatı isə ən az əsərləri qədər dramatik və maraqlıdır.

Alman romantizmi haqqında danışarkən Şleqelin adı mütləq çəkilir. O, qardaşı Avqust Şleqellə birgə 1798-ci ildə “Athenäum” adlı jurnal yaratmışdı.

Bu jurnal romantizmin mərkəzi tribunası olmuşdu. Burada romantik poeziyanın fəlsəfəsi, sənətin azadlığı və yaradıcılığın sərhədsizliyi haqqında məqalələr dərc edilirdi. Əslində, romantizmin bir çox ideyası məhz bu jurnalın səhifələrində formalaşdı.

Şleqelin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun yazı forması idi. O, uzun traktatlardan çox qısa, paradoksal və fəlsəfi fikirlərlə dolu fraqmentlər yazmağı sevirdi.

Bu qısa mətnlər bəzən bir neçə cümlədən ibarət olurdu, amma içində böyük ideyalar gizlənirdi. Bu üsul sonradan modernist yazıçılar və filosoflar üçün də ilham mənbəyinə çevrildi.

Şleqelin şəxsi həyatı da roman kimi idi. O, Parisdə tanış olduğu Doroteya Fayt adlı qadına aşiq olur. Doroteya məşhur yəhudi filosofu Moses Mendelsonun qızı idi və o zaman başqa biri ilə evli idi. Buna baxmayaraq, Doroteya həyatını dəyişir və Şleqel ilə birlikdə yaşayır.

Bu münasibət dövrün Avropa cəmiyyətində böyük qalmaqal yaratdı. Şleqelin “Lusinde” adlı romanı da məhz bu sevgi hekayəsinin bədii və bir qədər cəsarətli təsviri kimi qəbul edilir.

Şleqel Avropada Şərq mədəniyyətinə maraq oyadan ilk intellektuallardan idi.

Parisə köçəndən sonra o, sanskrit dilini öyrənməyə başlayır və hind fəlsəfəsi ilə məşğul olur. 1808-ci ildə yazdığı “Hindlilərin dili və müdrikliyi haqqında” kitabı Avropada böyük rezonans doğurur. Bir çox alimlər bu əsəri hind-avropa dillərinin müqayisəli tədqiqinin başlanğıcı hesab edirlər.

Şleqelin həyatı təkcə yaradıcılıq baxımından deyil, düşüncə baxımından da kəskin dönüşlərlə dolu idi.

Gəncliyində o, fransız inqilabının ideyalarına simpatiya ilə yanaşan radikal fikirli intellektual idi. Lakin illər keçdikcə onun dünyagörüşü dəyişdi.

Daha sonrakı dövrdə Şleqel katolik düşüncəsinə yaxınlaşdı və Avropa mədəniyyətinin əsasını xristian dəyərlərində görməyə başladı.

1808-ci ildə Şleqel həyat yoldaşı Doroteya ilə birlikdə katolikliyə keçdi. Bu hadisə onun həyatında böyük dönüş nöqtəsi oldu. Bundan sonra o, romantizmi təkcə estetik deyil, həm də dini və mənəvi bir layihə kimi izah etməyə başladı.

Napoleon müharibələri dövründə Şleqel yalnız filosof kimi deyil, həm də siyasi publisist kimi fəaliyyət göstərirdi.

O, Avstriya dövlət aparatında çalışdı və Napoleona qarşı alman milli müqavimətini dəstəkləyən siyasi yazılar hazırladı.

Şleqelin ən böyük xidmətlərindən biri də ədəbiyyata yeni baxış gətirməsidir.

O deyirdi ki, ədəbiyyat yalnız bir millətin çərçivəsində öyrənilməməlidir. Əksinə, müxtəlif xalqların ədəbiyyatları bir-biri ilə müqayisədə araşdırılmalıdır.

Bu yanaşma sonradan müqayisəli ədəbiyyatşünaslığın əsas metodlarından birinə çevrildi.

Şleqel Vyanada oxuduğu məşhur mühazirələrdə Avropanın gələcəyini “yeni orta əsrlər” kimi təsəvvür edirdi.

Onun fikrincə, modern dünya bir gün yenidən mənəvi və dini dəyərlərə əsaslanan bir mədəniyyətə qayıdacaq.

1829-cu ildə vəfat edən Fridrix Şleqel romantizmin ən böyük şairlərindən biri kimi deyil, onun nəzəri memarı kimi tarixə düşdü.

Onun ideyaları romantik ədəbiyyatı formalaşdırdı, ədəbi tənqidin istiqamətini dəyişdi və Avropa humanitar elmlərinin inkişafına güclü təsir göstərdi.

Bu gün romantizm haqqında danışarkən Şleqelin adı çox vaxt kölgədə qalsa da, əslində həmin ədəbi inqilabın ən mühüm düşüncə adamlarından biri məhz o idi.

"Sizcə, mən neçə dəfə eyni hekayəylə aldanmışam?" - Çinarə Ömray Medianın İnkişafı Agentliyinin yeni Nizamnaməsi hazırlanacaq “Bir səfərin izi ilə - ABŞ” filminin təqdimatı oldu
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 10 Mart 2026 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri