Rusiya ordusunun Ukraynada itkiləri kritik həddə çatıb Yeni rəqəmlər açıqlandı

Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Ukraynaya qarşı başladığı genişmiqyaslı müharibədə təsdiqlənmiş insan itkisi 109 625 nəfərə çatıb. Bu rəqəmləri “Mediazona” və BBC-nin Rusiya xidməti öz müstəqil araşdırmaları əsasında təqdim edir. Onların məlumatına görə, yalnız son iki həftədə – 9 maydan bu günə qədər 2009 rusiyalı hərbçi həlak olub.

Qeyd edək ki, Rusiya hökuməti 2022-ci ilin fevralından bəri Ukraynadakı hərbi itkilərlə bağlı rəsmi statistika açıqlamır. Məlumatlar məxfiləşdirildiyindən, “Mediazona” və BBC əməkdaşları, həmçinin könüllülər bu rəqəmləri açıq mənbələr – sosial şəbəkələr, nekroloqlar, “Telegram” kanalları və məzarlıqlardan əldə etdikləri bilgilər əsasında toplayırlar. Bu isə o deməkdir ki, real itkilər rəsmi göstərilənlərdən xeyli çox ola bilər.

Bu dəfəki hesabatda diqqətçəkən mənbələrdən biri – tanınmış pro-hökumət müğənni Vika Tsıqonova olub. O, Moskva yaxınlığındakı Myşetskoye qəbiristanlığını ziyarət edib və “Telegram” kanalında paylaşdığı videoda orada 33 yeni qəbir olduğunu bildirib. Lakin “Mediazona” araşdırma nəticəsində 34 nəfərin dəfn edildiyini aşkar edib. Onlardan yalnız ikisinin adı əvvəlcədən məlum olub, digər 32 nəfərin kimliyi sonradan müəyyənləşdirilib. Bu fakt ictimaiyyətdən minlərlə ölüm xəbərinin gizlədildiyini, ailələrin isə susmağa məcbur edildiyini göstərir.

Myşetskoye qəbiristanlığı 2024-cü ilin noyabrından etibarən intensiv şəkildə istifadə olunmağa başlanıb. “Mediazona”nın apardığı araşdırmaya əsasən, 23 nəfər bu tarixdən sonra orada dəfn edilib. Qəbir daşlarında göstərilən tarixlər ölüm dalğalarının ardıcıl və kütləvi xarakter daşıdığını ortaya qoyur.

Kimlər ölür? – Könüllülər, məhkumlar, səfərbər olunanlar

Hesabatda ölənlərin sosial mənsubiyyəti də təhlil edilib

-27 mindən çox şəxs könüllü olaraq döyüşlərə qatılıb – bu, ümumi itkilərin təxminən 25%-ni təşkil edir;

-17 mindən çox ölən isə məhkumlardır – təxminən 16%;

-12 mindən artıq şəxs səfərbərlik yolu ilə cəbhəyə göndərilib – bu da 11%-ə yaxın göstəricidir.

Bu statistika Kremlin "ictimai səfərbərlik əhval-ruhiyyəsi" tezisini ciddi şəkildə zədələyir. Əslində, döyüşlərdə daha çox sosial baxımdan zəif təbəqələrin və məhkumların həlak olduğu görünür.

İtkilərin miqyasının yüksək olması, faktların ailələrə və ictimaiyyətə açıqlanmaması Rusiya daxilində sosial narazılığı artırır və Kremlin informasiya nəzarətindəki boşluqları üzə çıxarır. Bu boşluqlar müstəqil medianın araşdırmaları ilə bir qədər dolsa da, hakimiyyətin legitimliyinə ciddi zərbə vurur.

“Mediazona” və BBC-nin təqdim etdiyi məlumatlar göstərir ki, Rusiya dövləti hərbçilərinin taleyini cəmiyyətə etibar edə bilmir. Müharibənin üçüncü ilində bu miqyasda itkilər artıq təkcə cəbhədə deyil, siyasi müstəvidə də məğlubiyyətin göstəricisidir.

Rasim Əliyev
“AzPolitika.info”