Rusiya və İranın yaxınlaşması Qərbə qarşı dayanış cəhdidir ŞƏRH

Tural İrfan: “Azərbaycanın balanslı siyasəti Tehran-Moskva ittifaqının təsirini neytrallaşdırır”

Rusiya və İran arasında münasibətlər son dövrlər daha da yaxın xarakter almaqdadır. Moskva iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsində maraqlı olduğunu açıq şəkildə bildirib. Kremlin rəsmi nümayəndəsi Dmitri Peskovun son açıqlamaları da bunu təsdiqləyir. O, Qərbin İrana qarşı təzyiqlərini əsassız adlandıraraq, Moskvanın Tehranla bütün istiqamətlərdə əməkdaşlığı genişləndirməyə hazır olduğunu bəyan edib: “Rusiya İranla bütün sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirməyə hazırdır. Qərbin suveren İrana həddindən artıq təzyiq göstərmək üçün heç bir əsası yoxdur. İranın nüvə proqramı üzrə Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planı ilə bağlı vəziyyəti çox mürəkkəbdir və Avropa İttifaqının qeyri-konstruktiv mövqeyi onu daha da gərginləşdirir”. 

Rusiya İran münasibətlərini şərh edən  Milli Cəbhə Partiyası sədrinin müavini, siyasi ekspert  Tural İrfan Sherg.az-a açıqlamasında  İranın Rusiya ilə əlaqələri inkişaf etdirməsi və yaxınlaşmasının bir neçə səbəbi olduğunu bildirib. Ekspert hesab edir ki, bu ölkələr Zəngəzur dəhlizinin və onun açılması nəticəsində yaranacaq reallığa altenrativ güc formalaşdırmaq istəyirlər: 

“Əsasən Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin Azərbaycan və Ermənistan arasında yaranmış sülh mühitinin yaratdığı imkanlardan istifadə və birliyin güclənməsi müqabilində öz maraqlarını önə çıxarmaq məqsədi daşıyır. Digər tərəfdən də Qərbin sanksiyalarına qarşı müştərək formatda dayanış sərgiləmək istəyirlər. Rusiya eyni zamanda Ukrayna məsələsində tərəfdaşlarını, müttəfiqlərini daha da yaxına çəkir ki, problemin yekun həllində güc balansını qoruya bilsin. Qərbin sanksiyaları qarşısında İran və Rusiya  birlikdə addımlar atmaqda maraqlıdırlar. Regionda isə təbii ki, Rusiya əvvəlki hegemonluğunu bərpa etmək üçün İrandan istifadə etməyi düşünür”.

T. İrfanın sözlərinə görə, müştərək siyasətin kökündə duran Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstana təsir etmək, bu dövlətlərin bölgəyə cəlb etdiyi Qərb maraqlarına, xüsusən ABŞ-nin roluna zərbə vurmaqdır: 

“Lakin Rusiya Ukrayna müharibəsində artıq dalana doğru gedir və Qərbin ciddi sanksiyaları ilə üz - üzədir. Məhz bu ehtimala nəzərən İranla daha da yaxınlaşmağı nəzərdə tutub. Ancaq artıq bölgədəki reallıq, Azərbaycanın balanslı siyasəti sözü gedən birliyin yarada biləcəyi narahatlığı istisna edir. Odur ki, Tehran - Moskva yaxınlaşması əsasən Qərbin təziqlərindən və sanksiyalarından müdafiə rolunda ola bilər”.