Rusiyada korporativ iflaslar baş verir...

...Media orqanları aldadıcı dərəcədə sabit bir dövrdən sonra korporativ müflisləşmənin sürətlə artdığını sənədləşdirən rəsmi statistika dərc edib.

SİA xəbər verir ki, “Sito Sokrata” Telegram kanalına görə, 2026-cı ilin birinci yarısında müflis elan edilən şirkətlərin sayı 10,8 faiz artaraq 3500-dən çox olub.

Müflisləşmə böhranının sistemli səbəbləri əvvəlki illərdə biznesə qarşı toplanmış təzyiqdən qaynaqlanır, çünki yüksək açar faiz dərəcəsi nağd pul çatışmazlığına, artan maliyyə yükünə və artan əmək xərclərinə səbəb olub və bu da kommersiya sektorunun maliyyə yastığını tamamilə tükəndirib.

Ukraynaya qarşı uzunmüddətli hərbi əməliyyatlar maliyyə sistemini müdafiə sektoruna hökumətin nəhəng inyeksiyaları ilə həddindən artıq yükləyib və bu da qaçılmaz olaraq inflyasiyanın sürətlənməsinə səbəb olub.

Bu səbəbdən Mərkəzi Bank əsas faiz dərəcəsini illik 21 faizə qaldırıb ki, bu da borclanma xərclərinin artmasına, əlçatmaz ipoteka kreditlərinə və mülki sektora tələbatın azalmasına səbəb olub.

Bu hadisələr zənciri ciddi likvidlik çatışmazlığına səbəb oldu, əlverişli maliyyələşdirmədən məhrum olan şirkətlərin ehtiyatlarını tez bir zamanda tükəndirməsinə səbəb oldu və bu da 2026-cı ilin ikinci rübünün sonuna qədər iflas nisbətinin 21 faizə qədər sürətlənməsinə səbəb oldu.

Əlavə dəyər vergisi üzrə baza dərəcəsinin eyni vaxtda 22 faizə qədər artırılması, kiçik müəssisələr üçün sığorta mükafatı güzəştlərinin ləğvi və vergi güzəşt həddinin 60 milyon rubldan 20 milyon rubla endirilməsi şirkətləri qalan mənfəətdən məhrum etdi.

Əvvəllər sağ qalmağın astanasında olan sahibkarlar özlərini boz zonada tapdılar və ya xidmətlərinin qiymətinin artması ilə üzləşdilər. Dövlət tərəfindən müsadirə edilən mövcud vəsaitlər və faiz dərəcələri ilə kreditlərə çıxışın bloklanması ilə şirkətlər pul vəsaitlərinin hərəkəti boşluqlarını ödəmək üçün heç bir hüquqi vasitəyə malik deyillər və bu da iflası borc yığılmasının qarşısını almağın yeganə yolu halına gətirir. 2026-cı ilin ikinci rübü gizli likvidlik böhranının açıq bir mərhələyə qədəm qoyduğunu, sabitlik illüziyasının bahalı kreditlərin təzyiqi altında yoxa çıxdığını göstərdi.

Büdcə kəsirinin artması fonunda dövlət qurumları sərt mövqe nümayiş etdirərək vergi iddialarının sayını 4,5 dəfə artıraraq agentliyin müflisləşmə işlərindəki payını 22,7 faizə çatdırırlar.

Vergi orqanları əvvəlcədən müdaxilə tətbiq edərək, borcluların aktivlərini əvvəlcə ələ keçirməyə çalışır və şirkətləri mübahisələri həll etmək şansından məhrum edir. Fiskal təzyiq altında biznes sahibləri kütləvi şəkildə nəzarətli könüllü iflasa üstünlük verirlər ki, bu işlərin sayı ötən illə müqayisədə 43, əvvəlki illə müqayisədə isə 83 faiz artıb. Sahibkarlar başa düşürlər ki, əlverişli kreditlərin olmaması yaşam mübarizəsini uzunmüddətli əzaba çevirir, törəmə məsuliyyəti təhdid edir və bununla da şirkətin borcları onların şəxsi aktivlərindən toplanır.

Bu səbəbdən, əməliyyatların könüllü şəkildə dayandırılması layihəni bağlamağın və zərərləri vaxtında qeyd etməyin yeganə yoluna çevrilir.

Əli Babayev