Rusiyada xərçəngin müalicəsi üçün İLK

Tomsk Politexnik Universitetinin alimləri prostat vəzi xərçənginin diaqnozu və müalicəsi üçün ilk rus birləşməsini yaradıb və sınaqdan keçiriblər.

Pilot klinik sınaqların birinci mərhələsindən əldə edilən məlumatlar yeni molekulla həm terapevtik, həm də diaqnostik dərmanların tolerantlığını və təhlükəsizliyini təsdiqləyib. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “ACS Pharmacology & Translational Science” jurnalında dərc olunub.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, prostat vəzi xərçəngi dünyada ən çox diaqnoz qoyulan ikinci xərçəng növüdür və təxminən hər səkkiz kişidən birinə həyatı boyu bu diaqnoz qoyulacaq.

Onkologiya ilə mübarizəyə müasir yanaşmanın tərkib hissəsi kimi alimlər onkoloji xəstəliklərin həm diaqnostikası, həm də müalicəsi üçün uyğun dərmanlar hazırlayırlar. Bu günə qədər dünyada cəmi iki teranetik molekul yaradılıb: biri prostat xərçənginin müalicəsi və diaqnostikası üçün, digəri neyroendokrin şişlərin müalicəsi üçün və hər ikisi patentləşdirilib və xaricdə istehsal olunub.

Tomsk Politexnik Universitetinin mütəxəssisləri Tomsk Milli Tədqiqat Tibb Mərkəzi və Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin həmkarları ilə birlikdə yeni liqand birləşməsinə əsaslanan ilk yerli teranetik cütü təklif ediblər.  Müxtəlif radioaktiv izotoplarla birlikdə dərmanlar həm diaqnostik, həm də müalicəvi təsir göstərə bilir.

“Radiofarmasevtiklərimiz karbamid törəməsi olan və PSMA üçün yüksək həssaslığa və yaxınlığa malik BQ-PSMA birləşməsinə əsaslanır. Diaqnostik texnetium-99m ilə birləşdirildikdə, BQ-PSMA xərçəng hüceyrələrinin yerini bildirmək üçün "mayak" rolunu oynayır. Əgər terapevtik xassələri olan lutetium-177 izotopundan istifadə etsək, o zaman şiş hüceyrələrinə güclü terapevtik təsir göstərmə ehtimalı ortaya çıxır”,- deyə layihə rəhbəri, TPU Kimya və Biotibbi Texnologiyalar üzrə Tədqiqat Məktəbinin Onkoteranostika Tədqiqat Mərkəzinin baş elmi işçisi Roman Zelçan bildirib.

PSMA (prostata spesifik membran antigeni) prostat xərçəngi hüceyrələrinin səthində olan xüsusi bir proteindir. BQ-PSMA bədəndə PSMA ifadə edən şiş hüceyrələrini effektiv şəkildə aşkar edir. Alimlər ən perspektivli molekulları əldə edib seçdilər, liqandın sintezi, izotoplarla etiketlənməsi üsullarını işləyib hazırlayıblar və onları patentləşdirdilər.

“2023-cü ildə texnesium-99m izotoplu diaqnostik radiofarmasevtik Tomsk Milli Elmi-Tədqiqat Tibb Mərkəzinin Onkologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunda xəstələrin iştirak etdiyi pilot klinik sınaqların birinci mərhələsini uğurla başa vurub və 2024-cü ildə lutetium-177 tonlu terapevtik molekul da bu mili keçdi. Tədqiqatlar terapevtik birləşmənin təhlükəsizliyini, dözümlülüyünü və ilkin effektivliyini nümayiş etdirib və radiasiyaya məruz qalmaları hesablanıb”, - deyə alim əlavə edib.

Mütəxəssislərin fikrincə, inkişaf bir sıra patentlərdə və normativ sənədlərdə təsvir edilib.

Xəzər
“Cebheinfo.az”