Rusiyanın potensial hücumu: Avropanın milyonlarla PUA lazımdır

Avropa yaxın beş il ərzində baş verə biləcək Rusiyanın potensial hücumu zamanı özünü müdafiə etmək üçün pilotsuz təyyarələr ordusu yaratmağa hazır olmalıdır. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Avropa İttifaqının Müdafiə və Kosmos üzrə komissarı Andrius Kubilius deyib ki, özünü müdafiə edə bilmək üçün Avropaya milyonlarla pilotsuz təyyarə lazımdır və hazırlıqlara indidən başlamaq lazımdır.

"Rusiyanın təxminən beş milyon pilotsuz təyyarəsi ola bilər, ona görə də qalib gəlmək üçün bu rəqəmləri üstələyən imkanlara malik olmalıyıq", deyə o, Sky News-a bildirib.

Komissar qeyd edib ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin NATO-ya hücum əmri versə, Avropa döyüş sınağından keçmiş və milyonlarla pilotsuz uçan aparat yerləşdirməyə qadir bir ordu ilə üzləşəcək.

Ukraynalılar ucuz və çevik texnologiyadan öz üstünlükləri üçün istifadə etməyi bacarıblar. Media bildirir ki, Kiyevin məlumatına görə, hazırda Rusiyanın cəbhə xəttindəki itkilərinin 80%-ə qədəri pilotsuz təyyarələrin payına düşür. Kubilius döyüş meydanında öyrəndiyi dərsləri öyrənmək üçün şəxsən Ukraynaya səfər edib. Tezliklə o, cəbhə xəttinin "Ölüm vadisi" adlanan bir hissəsinin olduğunu aşkar edib:

"Heç bir şey hərəkət edə bilməz. Hər şey pilotsuz təyyarələr tərəfindən idarə olunur. Adi bir tank bu zonada altı dəqiqə yaşayır".

Avropaya nə qədər PUA lazımdır?

Ukraynanın təkcə 2025-ci ildə dörd milyondan çox dron istehsal edəcəyi gözlənilir. Başqa ölkələrin nə qədər pilotsuz təyyarəyə ehtiyacı olacağını düşünən komissar misal olaraq vətəni Litvanı göstərib. Rusiya və Belarusla təxminən 900 km sərhədi var.

"Əgər ukraynalıların 1200 km-lik cəbhədə dörd milyon PUA-ya ehtiyacı varsa, müharibə başlasa, X günü gəlsə, bir il ərzində üç milyon pilotsuz təyyarə kimi bir şeyə ehtiyacımız olacaq".

Bildirilir ki, yarışda geri qalmamaq üçün həm Rusiya, həm də Ukrayna öz dron texnologiyalarını daim yeniləyir. Bu səbəbdən Kubilius hesab edir ki, Avropa tez köhnələcək dronları yığmaq əvəzinə, lazım gələrsə, istehsalı kəskin şəkildə artırmağa hazır olan pilotlar, mühəndislər və istehsalçılardan ibarət komandalar yaratmalıdır:

"Bu gün Avropa qitəsində milyonlarla pilotsuz təyyarə ilə döyüş sınaqlarından keçmiş cəmi iki ordu var: biri yeni təcavüzlər planlaşdıran Rusiyadır, digəri Ukraynadır. Bizim Ukraynadan öyrənəcəyimiz çox şey var: milyonlarla pilotsuz təyyarədən müdafiəni necə təşkil etmək və müdafiə sənayemizi həqiqətən innovativ etmək".

Bu fikri biznes nümayəndələri də bölüşürlər. Məsələn, alman startapı "Stark" Ukraynaya təklif etməyə hazır olduğu baraj sursatlarını - zərbə dronları sınaqdan keçirir.

"Stark" vitse-prezidenti Yozef Kranavetvoql döyüş sursatının quyruq hissəsini tez bir zamanda yığaraq deyib: "Onlar əsgərlərin onları idarə etməsi üçün asan şəkildə qurulublar - heç bir alət yoxdur, sadəcə idarəetmə səthlərini daxil edirsiniz".

O, silah istehsalına başlamazdan əvvəl 18 il Almaniya ordusunda xidmət edib. Yozef Kranavetvoql qeyd edir ki, düşməndən ancaq taktika və texnologiyaları daim yeniləməklə qabaqda qalmaq olar: 

"Hər gün uyğunlaşmaq lazımdır. Ukraynada inkişaf tsiklləri iki-üç həftə çəkir - daim yeni nəsə peyda olur və buna hazır olmaq lazımdır".

Fransa ilə sərhəd yaxınlığında daha bir alman startapı - "Alpine Eagle" Ukrayna üçün ələ keçirən dronları sınaqdan keçirir. Təyyarədə 5 km-ə qədər məsafədə düşmənin dronlarını vurmağa imkan verən radar var. Bu, hava döyüşlərində dönüş nöqtəsi ola bilər, çünki belə bir dron hədəfi yaxınlaşmadan məhv etməyə imkan verir.

"Məncə, NATO Ukraynadakı kimi hücuma qətiyyən hazır deyil", deyə "Alpine Eagle" şirkətinin baş direktoru Yan-Hendrik Bölens bildirib.

Dronlar NATO-nun müdafiə planının əsas hissəsidir

Alyansın rəhbərliyi dronların istehsalı, tədarükü və mühafizəsinin prioritetlər sırasında olduğunu dəfələrlə vurğulayıb. Şimali Atlantika Alyansının sammitində ölkələr 2035-ci ilə qədər müdafiə xərclərini ÜDM-in 5%-ə çatdırmaq barədə razılığa gəliblər.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte isə öz növbəsində qeyd edib ki, pilotsuz təyyarə texnologiyasına sərmayə qoymaq və hava hücumundan müdafiəni 5 dəfə gücləndirmək lazımdır: "Rusiyanın ölümcül terrorunu hər gün Ukrayna üzərindən havadan görürük. Bu cür hücumlardan özümüzü müdafiə etməyi bacarmalıyıq".

Ukraynanın dərsləri alyans üzvlərini pilotsuz texnologiyalar tətbiq etməyə sövq edib. Böyük Britaniya dronları müdafiə doktrinasının mərkəzinə çevirməyi vəd edən ölkələrdən biridir. Onların hökuməti bu yaxınlarda yeni bir plan təqdim etdi - 20-40-40, bu planda ilk hücum dalğası pilotsuz təyyarələr, sonra tanklar, vertolyotlar və digər idarə olunan platformalar olacaq:

* 20% - ənənəvi ağır sistemlər (tanklar və s.)

* 40% - birdəfəlik pilotsuz təyyarələr və döyüş sursatları

* 40% - təkrar istifadə edilə bilən yüksək texnologiyalı dronlar

Hazırkı parlament dövründə ordu üçün pilotsuz təyyarələrə daha 2 milyard funt-sterlinqin gedəcəyi də təsdiqlənib. Bundan əlavə, Böyük Britaniyanın baş nazirinin Ukrayna ilə pilotsuz təyyarələrin birgə istehsalına dair razılaşmanı açıqlaması vacibdir.

Almaniya və Danimarka oxşar sazişlər bağlayıb. Almaniya Müdafiə Nazirliyi pilotsuz təyyarələrin 1 nömrəli prioritet olduğunu bildirib.

Aydın