Rusiyaya gözlənilməz təhdid: Məktəblər bağlandı, çağırış edildi Tarixi düşmən qayıdır

Son günlər Malidə baş verənlər ciddi narahatlıqla izlənilir. “The Wall Street Journal”ın məlumatına görə, ölkədə “Əl-Qaidə” terror təşkilatı ilə əlaqəli silahlı qruplar paytaxt Bamako üzərində nəzarəti tam ələ keçirməyə yaxındırlar.

Hazırda Bamakoda yanacaq və ərzaq tədarükünün bloklandığı, qiymətlərin sürətlə artdığı, məktəblər və universitetlərin isə bağlandığı bildirilir. Artıq ABŞ öz vətəndaşlarını bu ölkəni tərk etməyə çağırıb və səfirlik qismən təxliyə edilib.

Mövcud vəziyyətdə “Əl-Qaidə”nin yüksəlməsində hansı xarici aktorların rolu var? “Taliban”dan sonra ikinci böyük terror təşkilatı hakimiyyətə gələ bilərmi? Bu hal İŞİD-in də fəaliyyətinin aktivləşməsinə səbəb olacaq?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, “Əl-Qaidə”nin Malidə təsiri olduqca güclüdür:

“Uzun müddətdir bu ölkədə fəaliyyət göstərən “Camaat Nusrət əl-İslam vəl-Müslimin” (JNIM) təşkilatı “Əl-Qaidə”nin ideologiyasını bölüşür və ona biət edir. Mali 1960-cı ildə Fransadan müstəqilliyini qazanmasına baxmayaraq, Paris uzun müddət bölgədə təsirini qoruyub saxlamaq istəyib. 2013-cü ildə keçmiş baş nazir İbrahim Boubacar Keita Fransanın dəstəyi ilə prezident seçildi. Lakin 2017-ci ildən sonra rəsmi Parisin siyasətindəki dəyişikliklər Keitanın ölkədə mövqeyinin zəifləməsinə səbəb oldu. Nəticədə 2020-ci ildə Mali ordusunun polkovnik Assimi Goita rəhbərliyində hərbi çevriliş baş verdi. Bu prosesdə Rusiyanın dəstəyi ilə “Vaqner” qruplaşmasının da rol oynadığı deyilir.

Zeynal Əmrəliyev

Hazırkı vəziyyətdə JNIM əsasən Sahel bölgəsində fəal olmaqla Malinin enerji və logistika infrastrukturunu nəzarətdə saxlayır, ölkədə qiymət artımlarına və resurs çatışmazlığına səbəb olur. Rusiya mediası iddia edir ki, bu qrup ABŞ tərəfindən dəstəklənir və məqsəd Moskvanın Malidə apardığı mədən fəaliyyətinə mane olmaqdır. JNIM paytaxt Bamako istiqamətində hücumlar təşkil etməklə həm Rusiya dəstəkli hərbi xuntanı zəiflətməyi, həm də öz hakimiyyətini bərqərar etməyi hədəfləyir.

JNIM-in hakimiyyətə gələcəyi təqdirdə, iki senarinin reallaşması mümkündür: ya “Əl-Qaidə”yə bağlılığından imtina edərək Suriyada idarəçiliyi ələ keçirmiş “Heyəti Təhriri əş-Şam” nümunəsi üzrə dünya siyasətində rol oynamağa çalışacaq, ya da “Taliban” modeli üzrə şəriət qanunlarına əsaslanan bir rejim quracaq. Bu, regionda yatmış İŞİD hüceyrələrini aktivləşdirə və Afrikada geosiyasi balansı dəyişdirə bilər. Ukraynada müharibəni davam etdirən Rusiya üçün də Malidəki vəziyyət ciddi iqtisadi və strateji risklər yaradır, buna görə də beynəlxalq diqqət və müdaxilə zərurəti artmaqdadır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az