Sakit Okeanın dibində 3 milyon illik gizli vulkan kəşf edildi

Yapon alimləri Sakit okeanın dibində yaşı təxminən 3 milyon il olan sualtı vulkan aşkar ediblər.

Qaynarinfo "Daily Galaxy" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu obyekt Sakit okean plitəsinin qədim hissəsində, Minamitori adası yaxınlığında yerləşir.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu sualtı vulkan "petit-spot” tipli nadir vulkanik fəaliyyətə aiddir. Bu cür formalaşmalar qeyri-adi hesab olunur, çünki onlar birbaşa tektonik toqquşmalar nəticəsində deyil, plitələrin əyilmə gərginliyi nəticəsində yaranır.

Vulkan Yaponiyanın ən şərq nöqtəsinə yaxın, Sakit okeanın qərb hissəsində yerləşən uzaq ərazidə aşkarlanıb. Onun müəyyən edilməsi dəniz dibinin xəritələşdirilməsi və pilotlu dərinlik tədqiqatlarının birgə nəticəsi olub.

Alimlər qeyd ediblər ki, tədqiqat zamanı 6500 metr dərinliyə enə bilən "Şinkay 6500" pilotlu sualtı aparatı istifadə olunub. Bu aparat vasitəsilə ərazi birbaşa müşahidə edilib və ehtimal olunan vulkan quruluşundan süxur nümunələri toplanıb.

"Yaponiya Sahil Mühafizəsi tərəfindən toplanmış batimetrik məlumatları araşdırdıqdan sonra əvvəlcə kiçik bir vulkanın mövcudluğundan şübhələndik”, deyə tədqiqatçılar bildiriblər.

Dərinliklərdən götürülən nümunələr vulkanik materialın mövcudluğunu təsdiqləyib və bu strukturun okean plitəsinin daxilində yerləşən sualtı vulkan olduğunu göstərib.

Alimlərin sözlərinə görə, "petit-spot” tipli vulkanlar tektonik plitələrin əsasına yaxın çatlar boyunca yaranan gənc və kiçik vulkanlardır. Bu çatlar Sakit okean plitəsinin mantiyaya doğru hərəkəti zamanı yaranan mexaniki deformasiyalarla birbaşa əlaqəlidir.

Bu püskürmələrin əsasını təşkil edən maqma Yer mantiyasının yuxarı qatından — astenosferdən gəlir. Alimlər bildirirlər ki, bu zona tektonik plitələrin hərəkətində mühüm rol oynayır və "petit-spot” vulkanlarını qidalandıran materialı təmin edir.

"Bu yeni vulkanın kəşfi bizə bu ərazini daha dərindən öyrənmək və, ümid edirik ki, digər "petit-spot" vulkanlarını da aşkar etmək imkanı verir”, deyə Tohoku Universitetinin Şimal-Şərqi Asiya Tədqiqatları Mərkəzindən doktor Naoto Hirano bildirib.

Aydın