Icma.az
close
up
RU
Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beyin qanaması artıq yalnız yaşlıların problemi deyil. Sakitcə irəliləyir və gəncləri hədəf alır. Bir vaxtlar daha çox yaşlı nəsildə rast gəlinən bu xəstəlik indi 20 yaşlarında olan gənclərdə də özünü göstərir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: bu artışın səbəbləri düşündüyünüzdən daha mürəkkəb ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Helsinki Universitetində aparılan tədqiqatda 16-49 yaş aralığında beyin daxili qanamanın (intracerebral hemorrhage, ICH) hər 100 min nəfərə görə illik insidensinin 4,9 olduğu qeyd olunub. Dünya miqyasında aparılan "Global Burden of Disease" layihəsi də gənc yetkinlər arasında beyin qanaması hallarının artdığını göstərir.

Son illərdə tanınmış elm adamları və ictimai xadimlərin bu xəstəliklə mübarizəsi də mövzuya diqqəti artırıb. Məsələn, türkiyəli alim Canan Dağdeviren iyun ayında beyin qanaması keçirərək 12 gün reanimasiyada qaldığını açıqlayıb. Professor Övgün Ahmet Ercan da Bosniya və Herseqovinada beyin qanaması və insult səbəbi ilə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Serbiya naziri Darko Qlişiç isə canlı efirdə qəfil beyin qanaması keçirmişdi.

Son 10 ildə 15-20 faiz artım

Beyin və sinir cərrahı dosent doktor Muhammet Arif Özbek deyib:

"Son illərdə beyin qanaması hallarının gənclərdə də artdığı doğrudur. Son 10 ildə gənclərdə bu riskdə təxminən 15-20 faiz artım müşahidə olunub. Bu meylin gələcək illərdə də davam edəcəyi gözlənilir".

Onun sözlərinə görə, gənclərdə anevrizma və damar anomaliyaları önəmli rol oynayır. Bundan əlavə, yüksək təzyiq, piylənmə, hərəkətsiz həyat tərzi, siqaret, spirtli içkilər və xüsusilə enerji içkilərinin həddindən artıq istifadəsi risk faktorlarını artırır. Genetik meyl və ətraf mühit təsirlərinin birləşməsi də riski yüksəldir.

Gənclər və yaşlılarda fərqli səbəblər

Yaşlılarda beyin qanaması əsasən hipertoniya səbəbindən kiçik damarların yırtılması ilə əlaqələndirilir. Gənclərdə isə daha çox anevrizma partlaması və damar malformasiyaları ön plandadır. Bu fərqliliklər həm klinik gedişi, həm də cərrahi müalicə üsullarını müəyyənləşdirir.

Diqqət edilməli ilkin əlamətlər

Doç. Dr. Özbekin vurğuladığı əsas xəbərdarlıq siqnalları bunlardır:

* qəfil və şiddətli baş ağrısı

* ürəkbulanma və qusma

* görmə pozğunluğu

* danışıq çətinliyi

* üz və ya bədəndə qəfil keylik və zəiflik

* şüur bulanıqlığı

Mütəxəssis bu simptomların "dərhal təcili yardıma müraciət edilməli olan xəbərdarlıq siqnalları" olduğunu bildirir.

Gənclərdə sağalma şansı yüksəkdir

Gənclərdə beyin plastisiteti daha güclü olduğu üçün nevroloji bərpa prosesi daha sürətli gedir. Bu səbəbdən gənclərin sağalma ehtimalı yaşlılara nisbətən yüksəkdir. Lakin bu üstünlük yalnız vaxtında və düzgün müdaxilə ilə mümkündür.

Çevrə amilləri də təsir edir

Mütəxəssislərə görə, həyat tərzi ilə yanaşı, iqlim dəyişikliyi, hava çirkliliyi, ağır metal təsiri və şəhər stressi də damar sağlamlığını pozur və riskləri artırır. Son illərdə aparılan araşdırmalar bu təsirlərin artdığını sübut edir.

Nəticə etibarilə, gənclərdə artan beyin qanaması hallarının yalnız fərdi deyil, cəmiyyət miqyasında da ciddi bir xəbərdarlıq olduğu vurğulanır. Sağlam qidalanma, siqaret və spirtli içkilərdən uzaq durmaq, müntəzəm tibbi müayinələr və erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri