Icma.az
close
up
RU
Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beyin qanaması artıq yalnız yaşlıların problemi deyil. Sakitcə irəliləyir və gəncləri hədəf alır. Bir vaxtlar daha çox yaşlı nəsildə rast gəlinən bu xəstəlik indi 20 yaşlarında olan gənclərdə də özünü göstərir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: bu artışın səbəbləri düşündüyünüzdən daha mürəkkəb ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Helsinki Universitetində aparılan tədqiqatda 16-49 yaş aralığında beyin daxili qanamanın (intracerebral hemorrhage, ICH) hər 100 min nəfərə görə illik insidensinin 4,9 olduğu qeyd olunub. Dünya miqyasında aparılan "Global Burden of Disease" layihəsi də gənc yetkinlər arasında beyin qanaması hallarının artdığını göstərir.

Son illərdə tanınmış elm adamları və ictimai xadimlərin bu xəstəliklə mübarizəsi də mövzuya diqqəti artırıb. Məsələn, türkiyəli alim Canan Dağdeviren iyun ayında beyin qanaması keçirərək 12 gün reanimasiyada qaldığını açıqlayıb. Professor Övgün Ahmet Ercan da Bosniya və Herseqovinada beyin qanaması və insult səbəbi ilə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Serbiya naziri Darko Qlişiç isə canlı efirdə qəfil beyin qanaması keçirmişdi.

Son 10 ildə 15-20 faiz artım

Beyin və sinir cərrahı dosent doktor Muhammet Arif Özbek deyib:

"Son illərdə beyin qanaması hallarının gənclərdə də artdığı doğrudur. Son 10 ildə gənclərdə bu riskdə təxminən 15-20 faiz artım müşahidə olunub. Bu meylin gələcək illərdə də davam edəcəyi gözlənilir".

Onun sözlərinə görə, gənclərdə anevrizma və damar anomaliyaları önəmli rol oynayır. Bundan əlavə, yüksək təzyiq, piylənmə, hərəkətsiz həyat tərzi, siqaret, spirtli içkilər və xüsusilə enerji içkilərinin həddindən artıq istifadəsi risk faktorlarını artırır. Genetik meyl və ətraf mühit təsirlərinin birləşməsi də riski yüksəldir.

Gənclər və yaşlılarda fərqli səbəblər

Yaşlılarda beyin qanaması əsasən hipertoniya səbəbindən kiçik damarların yırtılması ilə əlaqələndirilir. Gənclərdə isə daha çox anevrizma partlaması və damar malformasiyaları ön plandadır. Bu fərqliliklər həm klinik gedişi, həm də cərrahi müalicə üsullarını müəyyənləşdirir.

Diqqət edilməli ilkin əlamətlər

Doç. Dr. Özbekin vurğuladığı əsas xəbərdarlıq siqnalları bunlardır:

* qəfil və şiddətli baş ağrısı

* ürəkbulanma və qusma

* görmə pozğunluğu

* danışıq çətinliyi

* üz və ya bədəndə qəfil keylik və zəiflik

* şüur bulanıqlığı

Mütəxəssis bu simptomların "dərhal təcili yardıma müraciət edilməli olan xəbərdarlıq siqnalları" olduğunu bildirir.

Gənclərdə sağalma şansı yüksəkdir

Gənclərdə beyin plastisiteti daha güclü olduğu üçün nevroloji bərpa prosesi daha sürətli gedir. Bu səbəbdən gənclərin sağalma ehtimalı yaşlılara nisbətən yüksəkdir. Lakin bu üstünlük yalnız vaxtında və düzgün müdaxilə ilə mümkündür.

Çevrə amilləri də təsir edir

Mütəxəssislərə görə, həyat tərzi ilə yanaşı, iqlim dəyişikliyi, hava çirkliliyi, ağır metal təsiri və şəhər stressi də damar sağlamlığını pozur və riskləri artırır. Son illərdə aparılan araşdırmalar bu təsirlərin artdığını sübut edir.

Nəticə etibarilə, gənclərdə artan beyin qanaması hallarının yalnız fərdi deyil, cəmiyyət miqyasında da ciddi bir xəbərdarlıq olduğu vurğulanır. Sağlam qidalanma, siqaret və spirtli içkilərdən uzaq durmaq, müntəzəm tibbi müayinələr və erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri