Icma.az
close
up
RU
Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Sakitcə gəlir, gəncləri hədəfə alır: Risk 20 yaşlara qədər endi, 10 ildə 20 faiz artdı

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beyin qanaması artıq yalnız yaşlıların problemi deyil. Sakitcə irəliləyir və gəncləri hədəf alır. Bir vaxtlar daha çox yaşlı nəsildə rast gəlinən bu xəstəlik indi 20 yaşlarında olan gənclərdə də özünü göstərir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: bu artışın səbəbləri düşündüyünüzdən daha mürəkkəb ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Helsinki Universitetində aparılan tədqiqatda 16-49 yaş aralığında beyin daxili qanamanın (intracerebral hemorrhage, ICH) hər 100 min nəfərə görə illik insidensinin 4,9 olduğu qeyd olunub. Dünya miqyasında aparılan "Global Burden of Disease" layihəsi də gənc yetkinlər arasında beyin qanaması hallarının artdığını göstərir.

Son illərdə tanınmış elm adamları və ictimai xadimlərin bu xəstəliklə mübarizəsi də mövzuya diqqəti artırıb. Məsələn, türkiyəli alim Canan Dağdeviren iyun ayında beyin qanaması keçirərək 12 gün reanimasiyada qaldığını açıqlayıb. Professor Övgün Ahmet Ercan da Bosniya və Herseqovinada beyin qanaması və insult səbəbi ilə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Serbiya naziri Darko Qlişiç isə canlı efirdə qəfil beyin qanaması keçirmişdi.

Son 10 ildə 15-20 faiz artım

Beyin və sinir cərrahı dosent doktor Muhammet Arif Özbek deyib:

"Son illərdə beyin qanaması hallarının gənclərdə də artdığı doğrudur. Son 10 ildə gənclərdə bu riskdə təxminən 15-20 faiz artım müşahidə olunub. Bu meylin gələcək illərdə də davam edəcəyi gözlənilir".

Onun sözlərinə görə, gənclərdə anevrizma və damar anomaliyaları önəmli rol oynayır. Bundan əlavə, yüksək təzyiq, piylənmə, hərəkətsiz həyat tərzi, siqaret, spirtli içkilər və xüsusilə enerji içkilərinin həddindən artıq istifadəsi risk faktorlarını artırır. Genetik meyl və ətraf mühit təsirlərinin birləşməsi də riski yüksəldir.

Gənclər və yaşlılarda fərqli səbəblər

Yaşlılarda beyin qanaması əsasən hipertoniya səbəbindən kiçik damarların yırtılması ilə əlaqələndirilir. Gənclərdə isə daha çox anevrizma partlaması və damar malformasiyaları ön plandadır. Bu fərqliliklər həm klinik gedişi, həm də cərrahi müalicə üsullarını müəyyənləşdirir.

Diqqət edilməli ilkin əlamətlər

Doç. Dr. Özbekin vurğuladığı əsas xəbərdarlıq siqnalları bunlardır:

* qəfil və şiddətli baş ağrısı

* ürəkbulanma və qusma

* görmə pozğunluğu

* danışıq çətinliyi

* üz və ya bədəndə qəfil keylik və zəiflik

* şüur bulanıqlığı

Mütəxəssis bu simptomların "dərhal təcili yardıma müraciət edilməli olan xəbərdarlıq siqnalları" olduğunu bildirir.

Gənclərdə sağalma şansı yüksəkdir

Gənclərdə beyin plastisiteti daha güclü olduğu üçün nevroloji bərpa prosesi daha sürətli gedir. Bu səbəbdən gənclərin sağalma ehtimalı yaşlılara nisbətən yüksəkdir. Lakin bu üstünlük yalnız vaxtında və düzgün müdaxilə ilə mümkündür.

Çevrə amilləri də təsir edir

Mütəxəssislərə görə, həyat tərzi ilə yanaşı, iqlim dəyişikliyi, hava çirkliliyi, ağır metal təsiri və şəhər stressi də damar sağlamlığını pozur və riskləri artırır. Son illərdə aparılan araşdırmalar bu təsirlərin artdığını sübut edir.

Nəticə etibarilə, gənclərdə artan beyin qanaması hallarının yalnız fərdi deyil, cəmiyyət miqyasında da ciddi bir xəbərdarlıq olduğu vurğulanır. Sağlam qidalanma, siqaret və spirtli içkilərdən uzaq durmaq, müntəzəm tibbi müayinələr və erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see378

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see371

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see361

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see361

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see359

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see341

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see340

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see323

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see321

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see318

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see306

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see303

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see299

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see290

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see271

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see269

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see255

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see220

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see220

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri