Samanyolu və Andromeda dumanlığı toqquşmaya bilər

Avropa və ABŞ-dan olan astrofiziklər Samanyolu ilə onun ən yaxın böyük qonşusu – Andromeda qalaktikası arasında növbəti 10 milyard il ərzində baş verəcək qravitasiya qarşılıqlı təsirini maksimum dəqiqliklə modelləşdiriblər. Yeni hesablamalar, qalaktikaların yaxınlaşmasının gələcəkdə mütləq toqquşma ilə nəticələnəcəyinə dair əvvəllər irəli sürülmüş proqnozlara ciddi şəkildə yenidən baxılmasına səbəb olub.

Bu barədə Böyük Britaniyanın Durham Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

“Əvvəlki tədqiqatlarda əsas diqqət Samanyolu, Andromeda və Üçbucaq qalaktikalarının qarşılıqlı təsirinə yönəlmişdi. Biz isə bu modellərə Kiçik Magellan Buludunu da əlavə etdik. Kütləsi nisbətən az olsa da, bu obyektin cazibə qüvvəsi Samanyolu qalaktikasının trayektoriyasını kifayət qədər dəyişə bilir. Nəticədə Andromeda ilə toqquşma ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə azalır,” – deyə Helsinki Universitetinin (Finlandiya) tədqiqatçısı Till Savala bildirib.

Alimlərin sözlərinə görə, Samanyolu qalaktikası yalnız bir neçə cırtdan qalaktika ilə deyil, həm də bir sıra böyük obyektlərlə, o cümlədən Andromeda qalaktikası (M31) ilə əhatə olunub. 2,5 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşən bu qalaktikanın Samanyoluna yaxınlaşdığı artıq uzun illərdir ki, astronomlar tərəfindən müşahidə edilir və bir çoxları qarşıdakı 4,5 milyard il ərzində onların toqquşacağını ehtimal edirdilər.

Avropa və Amerika astrofizikləri bu proqnozu daha dəqiq müəyyənləşdirmək üçün 10 milyard il ərzində Samanyolu və onun yaxın ətrafında baş verə biləcək hadisələri əhatə edən ən əhatəli kompüter modelini hazırlayıblar. Bu modelləşdirmə zamanı tədqiqatçılar yalnız iki böyük qalaktikanın hərəkətini deyil, həmçinin onların peyklərinin, o cümlədən Kiçik Magellan Buludu və Andromedanın yaxın peyki sayılan M32 qalaktikasının təsirlərini də nəzərə alıblar.

Aparılan simulyasiyalar nəticəsində məlum olub ki, qarşıdakı 5 milyard il ərzində Samanyolu ilə Andromeda qalaktikasının toqquşma ehtimalı cəmi 2 faiz təşkil edir. 10 milyard il sonra belə bir hadisənin başvermə ehtimalı isə 50 faizdən bir qədər artıq qiymətləndirilir. Bu nəticələr əvvəlki tədqiqatların ortaya qoyduğu qaçılmaz fəlakət ssenarisini ciddi şəkildə sual altına alır.

“Ətrafımızdakı kainatda qalaktikaların toqquşması və birləşməsi, superkütləli qara dəliklərin partlayışları kimi hadisələrə tez-tez rast gəlirik. İndiyə qədər biz də Samanyolunun belə bir aqibətlə qarşılaşacağını düşünürdük. Ancaq indi görürük ki, bizim qalaktikamızın belə bir taledən qurtulmaq üçün real şansı var,” – deyə Durham Universitetinin professoru Frank Karlos vurğulayıb.

S.ELAY

XQ