Icma.az
close
up
RU
Şamaxıdan Krıma köç və Krımda tapılan sikkə... Foto

Şamaxıdan Krıma köç və Krımda tapılan sikkə... Foto

Icma.az xəbər verir, Axar.az saytına əsaslanaraq.

Şamaxı. Azərbaycanın qədim şəhəri və Şirvanşahlar dövlətinin paytaxtı olan bu gözəl şəhərdə arxeoloji qazıntılar göstərmişdir ki, indiki Şamaxının yerində eramızdan əvvəl 4-cü əsrdə Qafqaz albanlarının əcdadlarının məskunlaşdığı böyük qalalı şəhər olmuşdur. XII əsrdə şair Xaqani Şamaxı ilə Buxaranı müqayisə edərək yazırdı:

Şamaxı torpağının qüdrəti Buxaranın əzəmətini kölgədə qoydu!

Tarixə çox getmədən mövzuya keçək. Xəzər xaqanlığı dövründən ərəblərin Azərbaycan coğrafiyasına hücumları, regionda baş verən digər müharibələr və təbii fəlakətlər Şamaxıdan yan keçmədi. İlk fəlakət 1191-ci ildə, Şamaxı zəlzələ nəticəsində tamamilə dağılanda baş verdi. 17-ci əsrdə ardıcıl üç dağıdıcı kataklizm (1667, 1669, 1671-ci illərdə) xanlığın paytaxtına böyük ziyan vurdu. Bölgədə 11 böyük zəlzələnin baş verdiyini sübut edən dəlillər bu günə qədər gəlib çatmışdır.

Azərbaycanda baş vermiş ən güclü zəlzələlər içərisində 1667-ci ildə baş verən 6.9 bal gücündə Şamaxı zəlzələsi, 80 min nəfər insan itkisi ilə nəticələnməsi yerli sakinlərin yaxın ərazilərə köçməsinə səbəb yaratdı.

Şamaxılıların köç etdiyi ərazilərdən biri də Rusiya tərəfindən işğal edilən Krım torpaqları idi. Orta əsr tarixçisi Məsudi, Əbülqazi və görkəmli şərqşünas Bartold yazır ki, X əsrdə Krım əhalisinin 1/3 hissəsini Azərbaycanın Şamaxı şəhərindən bura köçən min evlik türklər təşkil edirdi.

Krımda keçmiş tatar kəndi olub, Şamak. 1944-cü ildə Krım tatarlarını Orta Asiyaya sürgün etdikdən sonra ruslar onun adını dəyişib Baranovka qoyublar. Eyni zamanda, Şumhay, Şumxay, Şemkay deyilən kənd də olub. Onun da 1944-cü ildə ruslar adını dəyişib, Zareçnoye qoyublar.

Şamaxı şəhərində anadan olan və Şərq dünyasında tanınan filosof Seyid Yəhya Bakuvinin Krımda hörməti çox böyük idi. Seyid Yəhyanın üç oğlu olduğu bilinməkdədir. Böyük oğlu Fəthullah atasından sonra bir ilə yaxın dərgahda şeyxlik etmişdir. Ortancıl oğlu Əmir Güllədir. Seyidin kiçik oğlu Nəsrullah Şirvani Krım xanı tərəfindən dəvət edilərək Krıma getmiş, burada onun üçün təxsis edilmiş təkkədə şeyxlik və nəqibül-əşraflıq etmişdir.

O, həm də Krım xanlığının Nəqibül-əşrafı vəzifəsində işləyib. Krım və ətrafında xəlvətilik onun vasitəsilə yayılıb. XVII əsrə kimi Krımda Şeyx Nəsrullahın nəsli davam edib.

Sizlərə Şirvan dövrünə aid və Krımda tapılan 1 dirhəmi təqdim edirəm (Foto aşağıda – red.). Bu pul vahidi Şirvanşahlara aiddir və qeyri-adi formatı var. Bu formada pullar Çində daha çox yayılmışdı. Sin sülaləsi dövründə daha çox rast gəlinən bu formada pullar inanca görə insanları şər və bəladan xilas edir.

Şirvanşahlar dövründə bu formada pulun olması şəhərin qədim İpək yolu üzərində olması ilə əlaqəlidir. O dövrlərdə Çindən gələn tacirlərin istifadə etdiyi bu formada pul Şirvanda diqqəti cəlb etmiş və onlar da bu formada pul buraxmağa başlamışlar. Şamaxıdan Krıma və digər ərazilərə qədər də bu pul dövriyyədə olub.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:275
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 05 İyun 2025 14:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri