Şəhər divarlarındakı sirli USB yaddaş qurğuları: Onlar nəyi saxlayır?

Dünyanın ən izdihamlı şəhərlərində gəzərkən köhnə bir kərpic divarın çatlağına və ya bir binanın məhluluna yerləşdirilmiş, ucu çölə çıxan adi bir USB yaddaş qurğusu görsəniz, təəccüblənməyin.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Nyu-Yorkdan Berlinə, Sidneydən Osakaya qədər bir çox metropolda rast gəlinən bu sirli cihazlar, əslində rəqəmsal dünyanın ən qeyri-adi paylaşım şəbəkələrindən birini formalaşdırır. Kim tərəfindən yerləşdirildiyi məlum olmayan bu yaddaş qurğuları yoldan keçən hər kəsi anonim məlumat mübadiləsinə çağırır.

Casusluq üsulundan küçə sənətinə: "Dead Drops” nədir?

"Dead Drops” adlanan bu layihə adını casusların gizli sənədlərin mübadiləsi üçün istifadə etdiyi "ölü nöqtə” texnikasından alır. 2010-cu ildə rəssam Aram Bartoll tərəfindən başladılan bu təşəbbüs, internetin nəzarət altında olduğu bir dövrdə tam anonim və fiziki məlumat paylaşımı sistemi qurmağı hədəfləyirdi.

Prinsip olduqca sadədir: yanınızda olan noutbuku divara bərkidilmiş bu USB-yə qoşur, içindəki faylları götürür və ya növbəti istifadəçi üçün öz "xəzinənizi” buraxırsınız. Rəqəmsal xəzinə ovunu xatırladan bu proses internet bağlantısı olmadan, tamamilə oflayn şəkildə həyata keçirilir.

Minlərlə nöqtə və terabaytlarla məlumat

Layihənin başlanmasından on ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, icma hələ də kifayət qədər fəaldır. 2026-cı il etibarilə dünya üzrə 2 300-dən çox aktiv "Dead Drop” nöqtəsi mövcuddur və bu nöqtələr ümumilikdə 75 terabaytdan artıq yaddaş tutumu təqdim edir.

İslandiya sahillərindən Osakadakı qalanın kənarındakı bir asma qıfıla qədər gözlənilməz məkanlarda bu USB qurğularına rast gəlmək mümkündür. Məzmun isə tamamilə sürprizlərlə doludur: bir yaddaş qurğusunda həvəskar bir şeir, digərində iri oyun arxivi və ya sadəcə internet zarafatları yer ala bilər.

Divardakı USB-yə etibar etmək olarmı?

Küçədə tapılan sahibsiz bir USB yaddaş qurğusunu kompüterə qoşmaq ciddi təhlükəsizlik riskləri yaradır. Bu qurğular bəzən sadəcə zərərsiz sənət layihələrinin daşıyıcısı olsa da, bəzən də pis niyyətli şəxslər tərəfindən yerləşdirilmiş zərərli proqramların mənbəyinə çevrilə bilər. Məsələn, keçmişdə Almaniyada bir jurnalist bu USB-lərdən birində bomba hazırlanması ilə bağlı təlimatlara rast gəldiyini bildirmişdi. Buna görə də marağına qalib gələ bilməyənlərin son dərəcə ehtiyatlı olması tövsiyə olunur.

Mütəxəssislər belə cihazlardan istifadə edərkən kompüteri təhlükəsiz rejimdə işə salmağı, antivirus yoxlamasını mütləq aparmağı və ya əsas sistemdən asılı olmayan virtual maşınlardan yararlanmağı məsləhət görür.

Aydın