Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

SƏHİYYƏ MƏMURLARININ “XƏRÇƏNGLƏ” İTTİFAQI “İnsan həyatını qorumaq büdcədəki hər bir rəqəmdən daha önəmlidir”

SƏHİYYƏ MƏMURLARININ “XƏRÇƏNGLƏ” İTTİFAQI “İnsan həyatını qorumaq büdcədəki hər bir rəqəmdən daha önəmlidir”

Icma.az bildirir, Azpolitika.az saytına əsaslanaraq.

Milli Məclisdə 2026-cı ilin dövlət büdcəsi müzakirələri zamanı çıxış edən Səhiyyə komitəsi sədrinin müavini, tanınmış kardioloq Rəşad Mahmudov onkoloji xəstələrin müalicəsində dövlət dəstəyinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

“İnsan həyatını qorumaq büdcədəki hər bir rəqəmdən daha önəmlidir. Onkoloji xəstələrimizin müalicəsi, dərman təminatı və mövcud mərkəzlərin effektiv fəaliyyəti üçün daha güclü dəstək həyati zərurətdir”, - millət vəkili bildirib.

R.Mahmudov vətəndaşların üzləşdiyi ən ciddi problemlərdən birini qaldırıb. Azərbaycanda onkoloji xəstəliklər sürətlə artır və ona qarşı mübarizənin əsas ağırlığı elə insanların öz üzərinə düşür. Bu xəstəliklərin müalicəsi icbari tibbi sığortaya daxil deyil, dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait, xəstələrin sayı, dərman preparatlarının qiymətləri qarşısında çox azdır. Nəzərə alsaq ki, bu sahə üzrə ixtisaslaşmış Milli Onkologiya Mərkəzində tibbi xidmətlərin əksəriyyəti qeyri-rəsmi qaydada ödənişlidir, o zaman vəziyyətin ağrılığı təsəvvür etmək olar.

Mərkəzdə həkim qəbulu, müayinə, analizlər, kimya-terapiya kursları pulludur. Qiymətlər isə xəstələrin mübarizə əhval-ruhiyyəsinə və həkim-radioloqların insafına görə dəyişir. Mərkəzin özündə müalicə olunmaq isə olduqca bahalı xərc sayılır.

Azərbaycanın səhiyyə statistikasına görə, son illərdə onkoloji xəstələrin sayı artıb. 2023-cü ildə qeydiyyatda olan xəstələrin sayı 69 435 nəfər, 2024-cü ildə isə 73 875 nəfərə çatıb. 2023-cü ildə ilk dəfə diaqnoz qoyulan onkoloji xəstələrin sayı 13 666, 2024-cü ildə isə 15 164 nəfər olub. Bu göstəricilər kişilər və qadınlar arasında fərqlidir: 2024-cü ildə 8 051 qadın və 7 113 kişi ilk dəfə xərçəng diaqnozu alıb.

2023-cü ildə xərçəngdən ölümlərin sayı təxminən 9 681 nəfər olub. Beynəlxalq GLOBOCAN-2022 məlumatlarına görə, Azərbaycanda beş il ərzində sağ qalan onkoloji xəstələrin sayı 46 618 nəfər, yeni diaqnoz qoyulan xəstələr isə 18 503 nəfər təşkil edib. 2022-ci il üzrə xərçəngdən ölənlərin sayı isə 11 314 nəfər olub. Səhiyyə ekspertlərinin açıqlamalarına görə, Azərbaycanda ölüm səbəbləri sıralamasında ürək-damar xəstəlikləri birinci, onkoloji xəstəliklər isə ikinci yerdə durur. Ürək-damar xəstəlikləri ölümlərin təxminən 60%-ni təşkil edir. Xərçəng səbəbindən ölənlərin nisbəti isə təxminən 11%-dir. Bu rəqəmlər göstərir ki, onkoloji xəstəliklər ölkədə ciddi səhiyyə probleminə çevrilib.

Millət vəkili Rəşad Mahmudov onkoloji xəstəliklərə qarşı mübarizəyə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsini vacib sayır. Bu sahədə mövcud durum necədir?

2025-ci ildə bu məqsəd üçün təxminən 60,4 milyon manat vəsait nəzərdə tutulub. Məsələn, 2024-cü ildə xərclənən məbləğ 48,3 milyon manat olub. Bu maliyyə xəstələrin dərman preparatları, müalicə prosedurları və digər tibbi ehtiyaclarını qarşılamaq üçün istifadə edilir. Ayrılan vəsaiti qeydiyyatda olan onkoloji xəstələrin sayına böləndə hər xəstəyə təxminən 700 manatdan bir az artıq vəsait düşür. Ölkədə xəstələr arasında sorğu aparsaq, bu həcmdə pulsiz tibbi xidmət, dava-dərman əldə etmiş nadir adamlar tapıla bilər. Məbləğ də kifayət qədər azdır.

Əslində onkoloji xəstələr üçün dövlət təminatı çərçivəsində müəyyən dərman preparatları pulsuz və ya dövlət hesabına verilməlidir. Səhiyyə Nazirliyinin “Şiş əleyhinə əsas preparatlar” proqramına əsasən, hazırda 200-dən çox dərman preparatı guya təmin edilir.

Nümunə dərmanlar:

5 Fluorourasil (5 Ftoruracil), Bleomycin, Bondronat, Calcium folinat, Carboplatin, Alkeran, Aredia, Belustin, Mitoksantron, Doksorubisin, Epirubisin, Ifosfamid, Irinotekan, Vinblastin, Vinkristin, Tamoksifen və s.

Dərmanların siyahısı Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiqlənir və hər il yenilənir. 3 ildir onkoloji xəstəlikdən müalicə alan Simuzər Həsənova bildirir ki, bu müddət ərzində bir dənə də olsun pulsuz dərman almayıb. “Həkim, radioloq, MRT, UZİ müayinəsinə pul ödəmişəm, 4 dəfə kimya-terapiya almışam, hər birinə 300 manat vermişəm. Dərmanın, müayinənin pusluz olduğu haqda heç vaxt eşitməmişəm”, - o bildirib.

Qeyd edək ki, onkoloji xəstəliklər dünya üzrə ölüm səbəbləri sıralamasında da ön yerlərdən birini tutur. Hər ölkə xərçənglə mübarizədə müxtəlif strategiyalar tətbiq edir - erkən diaqnostika, profilaktika, müasir dərmanlar, dövlət dəstəyi və səhiyyə infrastrukturunun gücləndirilməsi bu strategiyaların əsasını təşkil edir. Məsələn, ABŞ-də federal hökumət xərçəng müalicəsinə böyük maliyyə ayırır. 2024-cü il üçün Milli Xərçəng İnstitutu (NCI) büdcəsi 7 milyard dollar təşkil edib. Xəstələrə dərmanlar “Medicare” və “Medicaid” proqramları vasitəsilə ödənişsiz və ya subsidiyalı verilir.

Avropaya gəlincə, Almaniya, Fransa və Skandinaviya ölkələrində dövlət xərçəng müalicəsini sığorta sistemi ilə təmin edir. Xəstələr üçün dərmanlar və müalicə prosedurları ya tam pulsuz, ya da minimal ödənişlə həyata keçirilir. Yaponiya və Cənubi Koreyada da dövlət vətəndaşları xərçəng skrininqləri ilə təmin edir. Erkən diaqnostika, müasir immunoterapiya və radioterapiya dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılır.

ABŞ və Avropada onkoloji dərmanların əksəriyyəti dövlət tərəfindən ya sığorta sistemi, ya da xüsusi subsidiyalarla ödənilir. Yeni bioloji dərmanlar, immunoterapiya preparatları və hədəfli terapiya dərmanları pulsuz və ya qismən ödənişlə xəstələrə təqdim olunur. Məsələn, immunoterapiya dərmanı pembrolizumab (Keytruda) və ya trastuzumab (Herceptin) bir çox Avropa ölkələrində dövlət xətti ilə maliyyələşdirilir.

Avropa və ABŞ-də xərçəngə qarşı mübarizənin əsas alətlərindən biri məcburi skrining proqramlarıdır: süd vəzi xərçəngi, kolorektal xərçəng, serviks xərçəngi üçün yaş qrupları üzrə illik yoxlamalar aparılır. Bu, ölüm hallarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, onkoloji xəstəliklərlə mübarizədə uğur dövlət dəstəyi, erkən diaqnostika, müasir dərmanlar və geniş ictimai maarifləndirmə ilə mümkündür. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi Azərbaycanda bu sahədə son illər formal irəliləyişlər var: büdcə artırılıb, dərman təminatı genişlənib, xəstələrin sayı isə artmaqdadır. Lakin immunoterapiya və bioloji dərmanlar, geniş skrining proqramları və qabaqcıl diaqnostika vasitələri hələ normal səviyyəsində deyil. Buna görə, Azərbaycan üçün növbəti addım maliyyə resurslarının artırılması, skrining proqramlarının genişləndirilməsi və müasir dərmanların tam təminatı ola bilər.

Başılca olaraq dövlətin ayırdığı vəsaitlərin onkoloji xəstələrə çatdırılması vacibdir. Bu sahədə hökm sürən hazırkı bərbad vəziyyəti aradan qaldırmaq mümkün olmazsa, dövlət təminatının artırılması ancaq səhiyyə məmurlarının daha da varlanmasına gətirib çıxaracaq.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 11:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri