Səhiyyə sistemində təhlükəli boşluq: Onlar niyə dərmansız qalır?

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədr müavini Rəşad Mahmudov onkoloji xəstələrin dərman təminatı hələ də lazımi səviyyədə olmadığını diqqətə çatdırıb. Deputat dünyada onkologiyanın artıq ümidsiz diaqnoz sayılmadığını, müasir terapiyaların insanlara illərlə keyfiyyətli həyat verdiyini bildirərək dövlət proqramları çərçivəsində onkoloji xəstələr üçün maliyyə dəstəyinin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb.

“Təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada onkoloji xəstələrin sayı sürətlə artır. Problem yalnız say  deyil, həm də bu xəstəliyin cavanlaşmasıdır. Son 6 ayda Bakıda aparılan araşdırmanın statistikası onu göstərir ki, əvvəllər ilk sıralarda ürək, qan-damar xəstəlikləri dururdusa, artıq bu sıraya onkoloji xəstəliklər başçılıq edir. Təbii ki, bu zaman bir sıra problemlər ortaya çıxır".

Bunu “Yeni Sabah”a tibb üzrə fəlsəfə doktoru, onkoloq Fərid Müseyibov deyib.

Onun sözlərinə görə, Səhiyyə Nazirliyi bütün ağır xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslər üçün maliyyə ayırır:

"Onkoloji xəstəliklər üçün istifadə olunan dərmanlar xaricdən gəlir və bu məsələdə bir sıra problem ortaya çıxır. İlk növbədə, dərmanların yüksək qiyməti”.

Onkoloq bildirib ki, son illər  İcbari Tibbi Sığorta sistemi onkoloji xəstələrin bəzi müayinələrini öz üzərinə götürüb:

“Əvvəllər bu xəstələrin müayinəsi tibbi sığortaya daxil deyildi. Hazırda bəzi müayinələr sığortaya daxil edilib: Kolonoskopiya (yoğun bağırsaq və düz bağırsağı müayinə edən endoskopik bir prosedurdur), Qastroskopiya (həzm sisteminin yuxarı hissəsi də adlandırıla bilən boğaz, yemək borusu və mədənin içini müayinə etmək üçün edilən bir prosedurdur), MRT müayinəsi, KT müayinəsi və digər laborotor müayinələr.

Çatışmayan cəhət onkoloji xəstəliklərin müalicəsi, digər xəstəliklərdən fərqli olaraq, yalnız bir cərrahi əməliyyatla məhdudlaşmır. Şişin ölçüsü və dərəcəsi nəzərə alınır və müalicə buna uyğun planlaşdırılır. Əgər şiş böyükdürsə, əvvəlcə kimyaterapiya aparılır, sonra cərrahi əməliyyat həyata keçirilir, daha sonra isə yenidən kimyaterapiya və şüa müalicəsi tətbiq olunur”.

Fərid Müseyibov qeyd edib ki, MRT və KT müayinələri bəzi hallarda kifayət etmir və PET/KT müayinəsinə ehtiyac yaranır. Bundan əlavə, vaxtında aşkarlanan xəstəlik həm müalicənin effektivliyini artırır, həm də xərcləri azaldır:

“Xəstə sayı kifayət qədər çoxdur və onkoloji xəstəliklərin cavanlaşması ilə əlaqədar əsas problem ondan ibarətdir ki, xəstəlik nə qədər tez aşkarlanarsa və vaxtında müdaxilə edilərsə, pasiyent üçün bir o qədər faydalı olur. Bu həm müalicənin effektivliyini artırır, həm də tibbi müayinələrin qiymətinin daha aşağı olması baxımından üstünlük yaradır.

Dərmanların və müayinələrin qiyməti kifayət qədər yüksəkdir. Onkoloji xəstəliklər, digər xəstəliklərdən fərqli olaraq, yalnız qan analizi, laborator müayinələr, ultrasəs və rentgen kimi ilkin müayinələrlə müəyyən edilə bilmir. Bu xəstəliklərin dəqiq diaqnozu üçün MRT və kompüter tomoqrafiyası müayinələri tələb olunur. Ehtiyac yarandığı halda PET/KT müayinəsi də tətbiq edilir. Bu müayinə metodu vasitəsilə yalnız ilkin diaqnoz qoyulmur, həmçinin xəstəliyin inkişaf dərəcəsi, yerli və uzaq metastazların olub-olmaması da qiymətləndirilə bilir.

Əvvəllər PET/KT müayinəsi ölkəmizdə mövcud deyildi, lakin artıq Milli Onkologiya Mərkəzində bu müayinə həyata keçirilir. Ümid edirik ki, yaxın zamanda digər klinikalarda da bu müayinə tətbiq olunar”.

Əsmətxanım Rzazadə