Sentyabrda başlayacaq, 9 ay davam edəcək KONKRET

Yeni dərs ilinin başlanması ilə Bakı yollarında illərdir təkrarlanan mənzərə yenidən müşahidə olunacaq. Şəhərin əsas prospekt və küçələrində, xüsusilə də məktəb və ali təhsil müəssisələrinin yerləşdiyi ərazilərdə hər səhər və günorta saatlarında tıxaclar yaranacaq. Yeni tədris ili ilə birlikdə başlayacaq bu vəziyyət 9 ay boyunca sürücülərin, sərnişinlərin və piyadaların gündəlik həyatını çətinləşdirəcək.

Əksər valideynlər övladlarını məktəbə öz avtomobilləri ilə aparmağa üstünlük verirlər. Eyni zamanda tələbələrin də böyük bir qismi şəxsi avtomobildən istifadə etdiyi üçün səhər saatlarında paytaxtın demək olar ki, bütün istiqamətlərində sıxlıq yaranır. İctimai nəqliyyatdan istifadə edənlərin də vaxt itkisi qaçılmaz olur.

KONKRET.az xəbər verir ki, Daxili İşlər Nazirliyi Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi (NİİM) sürücülərə müraciət edərkən bildirib ki, övladlarını məktəbə avtomobillə aparan valideynlər və ya özü sürücü olan tələbələr çox vaxt yol hərəkəti qaydalarına əməl etmirlər.

Bu isə paytaxt küçə və prospektlərində, xüsusilə də təhsil müəssisələrinin yaxınlığında süni sıxlıqlar yaradır, ictimai nəqliyyatdan istifadə edən sərnişinlərin də əlavə vaxt itirməsinə səbəb olur.

NİİM bildirir ki, yeni dərs ili dövründə məktəb və universitetlərin ətrafında müşahidə kameraları vasitəsilə nəzarət gücləndiriləcək. Zəruri hallarda məlumat yol polisinə ötürüləcək, həmçinin svetoforlarda “yaşıl dalğa” rejimi tətbiq olunacaq. Mərkəz valideynlərə və tələbələrə çağırış edir ki, avtomobillərini dayanma və durmanın qadağan olunduğu yerlərdə saxlamaqdan çəkinərək yalnız rəsmi dayanacaqlardan istifadə etsinlər.

Lakin problemin kökündə parklanma yerlərinin azlığı dayanır. Bakının mərkəzi küçələrinə birbaşa qapısı açılan məktəblər hər səhər yol kənarında tıxac yaradır. Təhlükə ilə üz-üzə qalan şagirdlər, həmçinin iflic olan hərəkət isə artıq illərdir gündəlik mənzərədir. Təhsil müəssisələri tikilərkən parklanma məsələsinin nəzərə alınmaması, valideynlərin isə övladlarını piyada məktəbə gətirmək istəməməsi problemin dərinləşməsinə gətirib çıxarır.

Təmirə ehtiyacı olan küçələr, silinmiş piyada keçidləri, çatışmayan yol nişanları da vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Ona görə də yeni dərs ilində əvvəlkilərdən fərqli yol hərəkəti təhlükəsizliyi gözləmək bir qədər sadəlövhlük olardı.

Nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Rauf Ağamirzəyev “Yeni Müsavat”a açıqlamasında bildirib ki, süni tıxaclar yaranmasın deyə valideynlər və tələbələr minik avtomobillərini kənar yolda saxlayaraq, təhsil müəssisələrinə piyada gəlməlidirlər: “Nəzərə almaq lazımdır ki, valideynin avtomobillə əsas yolda 5 dəqiqə dayanması bütün nəqliyyat sistemini iflic edir. Tələbələr də həmçinin, avtomobillərini nisbətən bir küçə aralıda saxlaya və oradan universitetə doğru piyada gələ bilər. Avtomobili təhsil ocağının önündə saxlamaq və yaxud da bir neçə dəqiqə ərzində dayanmaq bütün sistemə təsir edir. Ona görə də bacardıqca bir neçə küçə aralıda saxlayıb, rahat şəkildə piyada gəlmək lazımdır. İctimai nəqliyyatdan da istifadə edə bilərlər. Məsələn, Bakı Dövlət Universitetinin yaxınlığında metro var, avtobuslar da işləyir. “AzParking” orada parklanma üçün yerlər təşkil edib. Əgər tələbə maşınını orada saxlayarsa, heç bir problem olmayacaq. Mən təklif edərdim ki, şəxsi minik avtomobilində tıxacda qalmaqdansa ictimai nəqliyyatdan istifadə etsinlər. Avtobus zolaqları salınıb, mikroavtomobillik zolaqları çəkilir və bunun ardı da var. Dövlət proqramında piyada infrastrukturunun abadlaşdırılması məsələsi var. Bu reallıqda şəhərin mərkəzinə fərdi nəqliyyatdansa, daha uyğun alternativ növlərlə gəlmək məntiqlidir.

Yaxud da fərdi nəqliyyatla gəlsəniz, müəyyən parkinq sahələrində maşını park edin və digər məsafəni piyada və ya ictimai nəqliyyatla davam etdirin”.

Nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Elməddin Muradlı deyir ki, insanlarda ictimai nəqliyyata maraq yaratmaq lazımdır: “Xüsusən də tələbələrin ictimai nəqliyyata istiqamətləndirilməsi daha məqsədəuyğundur. Məsələn, Bakı Dövlət Universitetinin təşəbbüsü ilə metronun bir çıxışını universitetin qarşısına saldılar. Bununla da müəllim və tələbələrin işi daha da asanlaşdı. O vaxtı sabiq rektor Abel Məhərrəmov Bəxtiyar Vahabzadə küçəsinin avtomobillər üçün bağlanmasını və orada park salınmasını təklif etmişdi. Həmin vaxt bu təklif qəbul olunmadı, çünki alternativ bir yol kimi çox vacibdir və tam bağlamaq düzgün olmazdı. Hər halda, müəyyən obyektlər söküldü və səkilər genişləndirildi. İndi həmin küçədə velosiped zolağı yaradılıb, parklanma nöqtəsi səliqəli formada həllini tapıb.

Universitetə yüzlərlə tələbə və müəllim şəxsi avtomobili ilə gəlir, onlar üçün parklanma yeri yoxdur. Onlar məhəllələrdəki küçələrdə boş yer tapıb, maşınlarını orada saxlayırlar. Sakinlər də bunun qarşısını almaq üçün həyətlərə şlaqbaum qoyublar”.

Ekspert bildirir ki, insanları ictimai nəqliyyatla təmin etmək üçün hələ çox işlər görülməlidir: “İctimai nəqliyyatn özü bu gün tam vəziyyətdə deyil. Bakıda rahat gediş-gəliş üçün 2800 avtobus lazımdır. Hazırda isə nasaz avtobuslarla birlikdə 2200 avtobus xəttə çıxır. Yeni dərs ilində 200 avtobusun xəttə buraxılacağı gözlənilir. Lakin bu da tələbatı tam ödəmir. Metro şəbəkəsi də arzuolunan səviyyədə deyil. Bütün qatarlar komfortlu deyil. Səhər və axşam saatlarında metroda xaos yaşanır”.

E.Muradlının sözlərinə görə, ictimai nəqliyyatda yaxşı nəticəni 5 ildən sonra görmək mümkündür: “2030-cu ildən sonra 10 yeni metro stansiyası açılacaq və  avtobus parkı yenilənmiş olacaq.

Biz insanlara təklif edə bilərik ki, maşınlarını Lökbatanda qoyub, oradan şəhərə avtobusla gəlsinlər. Amma bu şərtlə ki, ictimai nəqliyyatın keyfiyyəti və səviyyəsi yetərli olsun.  Həmin istiqamətdə metro və qatar belə yoxdur. Sumqayıtdan gələnlər üçün isə bu şərait yaradılıb.  Avtobus və maşınla gəlib, vağzaldan metro ilə Bakıya gələ bilərlər. İndiki halda yaxşı olan isə avtobus zolaqlarının salınması və insanların tıxacda qalmaması üçün ora meyllənməsidir. Biz şəhərin mərkəzini tıxaclardan xilas etmək istəyiriksə, ətrafda parklanma zonaları yaratmalıyıq”.