Sinin planları gerçəkləşmək üçün nəzərdə tutulmayıb...

...Çin yüksək texnologiyalı sənaye sahələrinə maliyyələşdirməni artırır və ölkəni süni intellekt, robototexnika, mikroelektronika və digər qabaqcıl sahələrdə qlobal liderə çevirmək ümidi ilə.

Lakin analitiklər qeyd edirlər ki, hətta canlanmış fond bazarı belə Pekinin iddialı planlarını həyata keçirmək üçün yetərli olmaya bilər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədəThe Economist xəbər verir.

Robot şirkəti olan Unitree yeni texnologiya siyasətinin simvoluna çevrilib. Son on ildə onun dəyəri 10 milyon yuandan 42 milyard yuana qədər artıb və bu yaxınlarda IPO-nun təsdiqlənməsi hökumətin dəstəyinin açıq bir siqnalına çevrilib. Çin Baş naziri Li Qiang şirkətin uğurunu açıq şəkildə qeyd etdi - Çin rəhbərliyi üçün nadir bir hal.

Mütəxəssislər hesablayırlar ki, təkcə süni intellekt infrastrukturunun qurulması növbəti beş il ərzində təxminən 2 trilyon yuan tələb edəcək. Robot və yüksək texnologiyalı istehsalın inkişafı üçün müqayisə edilə bilən məbləğlər tələb olunacaq.

Hakimiyyət orqanları artıq texnologiya bizneslərinə və risk kapitalına qoyulan əvvəlki məhdudiyyətləri yumşaldıblar. 2026-cı ilin ilk beş ayında ölkədə 9500-dən çox yeni investisiya fondu qeydiyyata alınıb - bu, əvvəlki ilə nisbətən təxminən 50 faiz çoxdur.

Ümidverici inkişaflara kapital qoyan dövlət fondları və iri korporasiyalar əhəmiyyətli rol oynayır.

IPO bazarı da canlanıb. Çin şirkətləri IPO-lar vasitəsilə təxminən 32 milyard dollar vəsait topladılar ki, bu da ötən ilin eyni dövründə toplanan məbləğdən iki dəfə çoxdur.

Çip istehsalçısı CXMT və bir sıra digər böyük texnologiya şirkətləri səhmləri ictimaiyyətə çıxarmağa hazırlaşır. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, dövlətin artan rolunun mənfi tərəfi var.

Maliyyələşdirmə əsasən Çin prezidenti Si Cinpinin sənaye strategiyası ilə uyğun layihələrə yönəldilir, özəl investorlar isə kommersiya perspektivləri qədər siyasi prioritetləri də nəzərə almağa məcbur olurlar.

Nəticədə kapital getdikcə "düzgün" sənaye sahələrinə yönəldilir və maliyyələşdirmə və IPO-larla bağlı qərarlar hökumətin məqsədləri ilə sıx bağlı olur.

Analitiklər hesab edirlər ki, bu model müəyyən texnologiyaların inkişafını sürətləndirə bilər, eyni zamanda investisiya bölgüsünün səmərəliliyini azaldır və Pekinin qlobal texnologiya yarışındakı uzunmüddətli hədəflərini çətinləşdirə bilər.

Əli Babayev