Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Sınıqçı İbrahim dayı: “Bilək və əlin çıxdığını toxunan kimi hiss edirəm”

Sınıqçı İbrahim dayı: “Bilək və əlin çıxdığını toxunan kimi hiss edirəm”

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat yayır.

 “Təmənnasız işləyirəm, pulu olan verir, pulu olmayana ancaq cansağlığı dilərəm”


“Atam, bacım və qardaşım məndən əvvəl bu sənəti bilirdi, mən də onlardan öyrənmişəm. Atamın yanında ona baxaraq bu sənəti mənimsəmişəm. Həm də hisslərim çox güclüdür”


“Uşaqlarla işləmək rahatdır, onlara çox güc sərf olunmur. Onlarla ünsiyyət qurub, dilə tuturam ki, ağrısız olsun. Böyüklərlə isə bəzən "kapriz"lərinə rast gəlirəm, amma işimi yarımçıq qoymuram”


Azərbaycanda rəsmi tibbi xidmətin inkişafına baxmayaraq, xüsusilə kənd və ucqar bölgələrdə ənənəvi sınıqçılıq sənəti hələ də yaşayır. Bu qədim sənət əsrlərdir ki, nəsildən-nəsilə ötürülərək insanların sümüklərinin yerinə salınması və ağrıların aradan qaldırılması məqsədilə istifadə olunur. Son illərdə şəhərlərdə də sınıqçılara müraciətlər olsa da, ölkədə bu sahədə aparılmış elmi tədqiqatların sayı məhduddur. 

Buna görə də, Azərbaycandakı vəziyyəti daha yaxşı anlamaq üçün digər ölkələrdə aparılmış araşdırmalara baxmaq faydalıdır. Xarici ölkələrdə aparılmış sınıqçılıqla bağlı əsas araşdırmalar: Türkiyədə aparılan tədqiqat göstərir ki, sınıqçılara müraciət edənlərin təxminən 29,3 faizi ənənəvi müalicəni seçir, lakin 54,8 faizdə yanlış müalicə ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Sosial-mədəni amillər sınıqçılığın davam etməsində əsas rol oynayır. Nigeriyada respondentlərin 79,3 faizi sınıqçıları tanıyır, 32,4 faizi isə gələcəkdə də onlara müraciət etməyi planlaşdırır. Sınıqçıların əlçatanlığı və ucuzluğu ən əsas səbəblərdən biridir. Qanada insanlar xəstəxanaya müraciət etsələr də, müalicənin effektiv olmaması səbəbindən sınıqçılara yönəlirlər. Sınıqçılar ənənəvi vasitələrdən istifadə edir və xəstələr buna inanırlar. Hindistanda kənd yerlərində sınıqçılar həkimlərdən daha çox etibar qazanıb. Bu, əsasən iqtisadi səbəblərlə bağlıdır, lakin yanlış müalicə hallarının əlillik riskini artırdığı qeyd edilir. 


Uzun illərdən bəri qədim təbabət üsullarını öyrənməklə məşğul olan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru, professor Fəzail Vəliyev deyib ki, sınıqçılıq sənəti atadan oğula, oğuldan nəvəyə ötürülən, uzun illər təcrübə ilə öyrənilən ənənəvi müalicə üsuludur: 

“Təcrübəli ustadlar şagirdləri illərlə yanlarında saxlayar, bacarıqlarını sınaqdan keçirərdilər. Sınaqlardan biri kimi şüşə və saxsı qablar kisədə sındırılar, şagird isə baxmadan onları əvvəlki halına gətirməli olardı”.


Onun sözlərinə görə, sınıqçılıqda əsas məharət sınığın yerini müəyyən edib sümüyü əllə düzəltmək, parça üzərinə bal, un, ağac yapışqanı, yumurta sarısı, duz, zəy və saqqızdan hazırlanan məhlulu çəkərək sınıq nahiyəni sarımaq idi: 

“Sümük əyri bitəndə onu yumşaldıcı məlhəmlə sındırıb yenidən birləşdirirdilər. Sağalmanı sürətləndirmək üçün xəstəyə xaş, kəlləpaça suyu verilir, nar ağacı kökü və əzvaydan təpitmə qoyulurdu”. 


İndi gəlin, Azərbaycan ənənəsində bu sənəti yaşadan sınıqçı İbrahim dayının zəngin təcrübəsinə nəzər salaq. İlyasov İbrahim 83 yaşındadır. O, 65 ildir ki, sınıqçı sənəti ilə məşğuldur. İbrahim bəy deyir ki, sınıqçılıq onlarda irsidir: 

“Atam, bacım və qardaşım məndən əvvəl bu sənəti bilirdi, mən də onlardan öyrənmişəm. Atamın yanında ona baxaraq bu sənəti mənimsəmişəm. Həm də hisslərim çox güclüdür - baxanda çıxıq olub-olmadığını və necə etmək lazım olduğunu hiss etmişəm”. 


İbrahim dayıdan soruşdum ki, sınıqçılığı ilk dəfə necə təcrübə edib, yəni bu işi ilk kimin üzərində sınayıb? O, bu haqda bunları söylədi: 

“Xırmanda qardaşımla güləşirdik. Güləş zamanı qolum çıxdı və mən qardaşıma necə etməli olduğunu izah etdim, öz qolumu da ona uyğun vəziyyətdə saxladım. Nəticə uğurlu oldu. Belə deyim, bu sahədə heç bir qorxum yoxdur. Bu işi etməkdə məqsədim insanlara kömək etməkdir. İnsanların ağrısının, acısının azalmasını, hətta yoxa çıxmasını istəyirəm. Çünki bu dünyada yaxşılıq etmək ancaq insan işidir”. 

İbrahim dayının bu sözləri həm sənətə, həm də insanlığa verdiyi dəyəri çox gözəl əks etdirir. O, həmçinin əvvəlki və indiki sınıqçılar arasındakı fərqdən danışdı. Dedi ki, əvvəllər sınıqçılar bu işi təmənnasız edirdilər, heç bir maddiyyat almırdılar. İndiki sınıqçılar insanlardan pul alırlar, bəzən hətta böyük məbləğdə pul götürürlər. “Mən fərqi burada görürəm,” - deyə əlavə etdi. 


İbrahim dayı Laçın rayonunun Mirik kəndindəndir, lakin hazırda Bakıda yaşayır və işiylə burada məşğuldur. Ona növbəti sualımız belə oldu: 

“Niyə insanlar sınıq və çıxıq olduqda birbaşa xəstəxanaya getməkdənsə, sınıqçıya gəlirlər?”. İbrahim bəyin cavabı belə oldu: “Xəstələr görmüşəm ki, birbaşa xəstəxanaya gediblər, amma çıxıq bərpa olunmayıb. Həkimlərin 90 faizi çıxığı bilmir. Xəstəxanadan mənim yanıma gələn pasiyentlərin gipsini mən qoymuşam. Eyni zamanda qeyd edim ki, bilək və əl çıxığını toxunan kimi hiss edirəm. Yanıma uşaq, qadın, hətta Laçın xəstəxanasından pasiyentlər də gəlir. Uşaqlarla işləmək rahatdır, onlara çox güc sərf olunmur. Onlarla ünsiyyət qurub, dilə tuturam ki, ağrısız olsun. Böyüklərlə işləyərkən bəzən "kapriz"lərinə rast gəlirəm, amma işimi yarımçıq qoymuram. Çünki davamlı ağrı çəkməkdənsə, bir az dözümlü olub ağrısız vəziyyətə gəlmək daha yaxşıdır. Bu işi sadəcə sənət xatirinə görmürəm. Təmənnasız işləyirəm: pulu olan verir, pulu olmayan isə vermir. Kimin könlü necə istəyirsə, o şəkildə qəbul edirəm. İstəyirəm ki, insanların sınıqları və çıxıqları qalmasın”.


İlahə Həbib

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 14 Avqust 2025 13:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri