Icma.az
close
up
RU
Sınıqçı İbrahim dayı: “Bilək və əlin çıxdığını toxunan kimi hiss edirəm”

Sınıqçı İbrahim dayı: “Bilək və əlin çıxdığını toxunan kimi hiss edirəm”

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat yayır.

 “Təmənnasız işləyirəm, pulu olan verir, pulu olmayana ancaq cansağlığı dilərəm”


“Atam, bacım və qardaşım məndən əvvəl bu sənəti bilirdi, mən də onlardan öyrənmişəm. Atamın yanında ona baxaraq bu sənəti mənimsəmişəm. Həm də hisslərim çox güclüdür”


“Uşaqlarla işləmək rahatdır, onlara çox güc sərf olunmur. Onlarla ünsiyyət qurub, dilə tuturam ki, ağrısız olsun. Böyüklərlə isə bəzən "kapriz"lərinə rast gəlirəm, amma işimi yarımçıq qoymuram”


Azərbaycanda rəsmi tibbi xidmətin inkişafına baxmayaraq, xüsusilə kənd və ucqar bölgələrdə ənənəvi sınıqçılıq sənəti hələ də yaşayır. Bu qədim sənət əsrlərdir ki, nəsildən-nəsilə ötürülərək insanların sümüklərinin yerinə salınması və ağrıların aradan qaldırılması məqsədilə istifadə olunur. Son illərdə şəhərlərdə də sınıqçılara müraciətlər olsa da, ölkədə bu sahədə aparılmış elmi tədqiqatların sayı məhduddur. 

Buna görə də, Azərbaycandakı vəziyyəti daha yaxşı anlamaq üçün digər ölkələrdə aparılmış araşdırmalara baxmaq faydalıdır. Xarici ölkələrdə aparılmış sınıqçılıqla bağlı əsas araşdırmalar: Türkiyədə aparılan tədqiqat göstərir ki, sınıqçılara müraciət edənlərin təxminən 29,3 faizi ənənəvi müalicəni seçir, lakin 54,8 faizdə yanlış müalicə ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Sosial-mədəni amillər sınıqçılığın davam etməsində əsas rol oynayır. Nigeriyada respondentlərin 79,3 faizi sınıqçıları tanıyır, 32,4 faizi isə gələcəkdə də onlara müraciət etməyi planlaşdırır. Sınıqçıların əlçatanlığı və ucuzluğu ən əsas səbəblərdən biridir. Qanada insanlar xəstəxanaya müraciət etsələr də, müalicənin effektiv olmaması səbəbindən sınıqçılara yönəlirlər. Sınıqçılar ənənəvi vasitələrdən istifadə edir və xəstələr buna inanırlar. Hindistanda kənd yerlərində sınıqçılar həkimlərdən daha çox etibar qazanıb. Bu, əsasən iqtisadi səbəblərlə bağlıdır, lakin yanlış müalicə hallarının əlillik riskini artırdığı qeyd edilir. 


Uzun illərdən bəri qədim təbabət üsullarını öyrənməklə məşğul olan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru, professor Fəzail Vəliyev deyib ki, sınıqçılıq sənəti atadan oğula, oğuldan nəvəyə ötürülən, uzun illər təcrübə ilə öyrənilən ənənəvi müalicə üsuludur: 

“Təcrübəli ustadlar şagirdləri illərlə yanlarında saxlayar, bacarıqlarını sınaqdan keçirərdilər. Sınaqlardan biri kimi şüşə və saxsı qablar kisədə sındırılar, şagird isə baxmadan onları əvvəlki halına gətirməli olardı”.


Onun sözlərinə görə, sınıqçılıqda əsas məharət sınığın yerini müəyyən edib sümüyü əllə düzəltmək, parça üzərinə bal, un, ağac yapışqanı, yumurta sarısı, duz, zəy və saqqızdan hazırlanan məhlulu çəkərək sınıq nahiyəni sarımaq idi: 

“Sümük əyri bitəndə onu yumşaldıcı məlhəmlə sındırıb yenidən birləşdirirdilər. Sağalmanı sürətləndirmək üçün xəstəyə xaş, kəlləpaça suyu verilir, nar ağacı kökü və əzvaydan təpitmə qoyulurdu”. 


İndi gəlin, Azərbaycan ənənəsində bu sənəti yaşadan sınıqçı İbrahim dayının zəngin təcrübəsinə nəzər salaq. İlyasov İbrahim 83 yaşındadır. O, 65 ildir ki, sınıqçı sənəti ilə məşğuldur. İbrahim bəy deyir ki, sınıqçılıq onlarda irsidir: 

“Atam, bacım və qardaşım məndən əvvəl bu sənəti bilirdi, mən də onlardan öyrənmişəm. Atamın yanında ona baxaraq bu sənəti mənimsəmişəm. Həm də hisslərim çox güclüdür - baxanda çıxıq olub-olmadığını və necə etmək lazım olduğunu hiss etmişəm”. 


İbrahim dayıdan soruşdum ki, sınıqçılığı ilk dəfə necə təcrübə edib, yəni bu işi ilk kimin üzərində sınayıb? O, bu haqda bunları söylədi: 

“Xırmanda qardaşımla güləşirdik. Güləş zamanı qolum çıxdı və mən qardaşıma necə etməli olduğunu izah etdim, öz qolumu da ona uyğun vəziyyətdə saxladım. Nəticə uğurlu oldu. Belə deyim, bu sahədə heç bir qorxum yoxdur. Bu işi etməkdə məqsədim insanlara kömək etməkdir. İnsanların ağrısının, acısının azalmasını, hətta yoxa çıxmasını istəyirəm. Çünki bu dünyada yaxşılıq etmək ancaq insan işidir”. 

İbrahim dayının bu sözləri həm sənətə, həm də insanlığa verdiyi dəyəri çox gözəl əks etdirir. O, həmçinin əvvəlki və indiki sınıqçılar arasındakı fərqdən danışdı. Dedi ki, əvvəllər sınıqçılar bu işi təmənnasız edirdilər, heç bir maddiyyat almırdılar. İndiki sınıqçılar insanlardan pul alırlar, bəzən hətta böyük məbləğdə pul götürürlər. “Mən fərqi burada görürəm,” - deyə əlavə etdi. 


İbrahim dayı Laçın rayonunun Mirik kəndindəndir, lakin hazırda Bakıda yaşayır və işiylə burada məşğuldur. Ona növbəti sualımız belə oldu: 

“Niyə insanlar sınıq və çıxıq olduqda birbaşa xəstəxanaya getməkdənsə, sınıqçıya gəlirlər?”. İbrahim bəyin cavabı belə oldu: “Xəstələr görmüşəm ki, birbaşa xəstəxanaya gediblər, amma çıxıq bərpa olunmayıb. Həkimlərin 90 faizi çıxığı bilmir. Xəstəxanadan mənim yanıma gələn pasiyentlərin gipsini mən qoymuşam. Eyni zamanda qeyd edim ki, bilək və əl çıxığını toxunan kimi hiss edirəm. Yanıma uşaq, qadın, hətta Laçın xəstəxanasından pasiyentlər də gəlir. Uşaqlarla işləmək rahatdır, onlara çox güc sərf olunmur. Onlarla ünsiyyət qurub, dilə tuturam ki, ağrısız olsun. Böyüklərlə işləyərkən bəzən "kapriz"lərinə rast gəlirəm, amma işimi yarımçıq qoymuram. Çünki davamlı ağrı çəkməkdənsə, bir az dözümlü olub ağrısız vəziyyətə gəlmək daha yaxşıdır. Bu işi sadəcə sənət xatirinə görmürəm. Təmənnasız işləyirəm: pulu olan verir, pulu olmayan isə vermir. Kimin könlü necə istəyirsə, o şəkildə qəbul edirəm. İstəyirəm ki, insanların sınıqları və çıxıqları qalmasın”.


İlahə Həbib

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 14 Avqust 2025 13:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri