Söz azadlığının “liderləri”

Monopolist yanaşma hökm sürürdü...

Fikir və söz azadlığının bir çox hallarda xarici dairələrin əlində təzyiq vasitəsinə çevrildiyinin şahidiyiq. Hətta bəzi Qərb ölkələrində söz azadlığı böhranı dərinləşməkdədir. Xarici dairələrin hər zaman Qərbi söz azadlığının lideri kimi qələmə verdikləri məlumdur. Amma məsələ burasındadır ki, bu gün söz azadlığını hədəfə alan əsas ölkələrdən biri də məhz Qərbin özüdür.

Məlumdur ki, Azərbaycanda fəaliyyəti zamanı qanunsuzluğa yol verən bəzi media sturukturlarının işinin dayandırılması bir çox halda ölkəmizə qarşı beynəlxalq təzyiqlərə səbəb olurdu. Son günlər isə ABŞ-da məlum mətbuat orqanlarının bağlanması baş versə də, buna qarşı beynəlxalq səviyyədə “dözümlülük” görürük. Təbii ki, bütün bunlar açıq-aydın ikili standartların olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Onlara “gözün üstündə qaşın var” deyilməyib!

Mövzu barədə fikirlərini “Yeni Azərbaycan”la bölüşən “Bakı-Xəbər” qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyevin sözlərinə görə, təəssüf ki, insan haqları, demokratiya, sərbəst toplaşmaq, mətbuat, fikir və söz azadlığı uzun illər boyu Qərbin bəzi geosiyasi mərkəzlərinin əlində digər ölkələrə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə olunub: “Bu taktikanın qurbanı olan ölkələr Qərbin siyasətinə və layihəsinə baş əyməyiblər, onların hərbi, siyasi, iqtisadi layihələrində iştirak etməyiblər, daha çox müstəqilliyə, yaxud da başqa qütblərə meyilli olduqlarına görə bu cür qərəzli münasibətin qurbanı və hədəfləri olublar. Qərbin məlum geosiyasi mərkəzləri, o cümlədən Avropa Birliyi, ABŞ və digərləri insan hüquq və azadlıqları, seçki azadlığı, həmçinin media azadlığı zamanı hər zaman ikili standartlar nümayiş etdiriblər. Onlara yaxın olan ölkələrdə qeyd etdiyimiz insan hüquqları və media azadlığının hansı formada pozulmasından asılı olmayaraq, onlara “gözün üstündə qaşın var” deyilməyib və insanın fundamental hüquqlarından biri sayılan media, söz azadlığı onların əlində ayrı-seçkiliklə istifadə edilən bir alət olub. Özlərinə yaxın olmayan ölkələrdə media azadlığının pozulmasına hər zaman aqressiv yanaşıb, ildə bir dəfə hesabat hazırlayıblar. Bu hesabatları isə həmin ölkələrdə adətən hakimiyyətlərlə əks düşərgələrdə olan qüvvələrdən alıblar, hakimiyyətə qarşı işləyən bütün qüvvələr həmin ölkələrin müttəfiqləri olublar”.

Media azadlığına yanaşmada monopolizm göstəricisi...

A.Quliyevin fikrincə, başqa bir problem bəlli geosiyasi mərkəzlərin media azadlığını qiymətləndirmək və monitorinq aparmaq üçün monopolist hüquqa malik olmasıdır: “Yəni, dünya ölkələrində media, toplaşmaq və söz azadlığını monitorinq etmək sanki Amerikanın, Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrin səlahiyyətidir, yaxud da bu mərkəzlərin eqidası altında yaradılmış hansısa beynəlxalq təşkilatların-“Human Rights Watch”un, Sərhədsiz reportyorların, “Freedom House”un monopoliyasında olan məsələ imiş. Bu, dünyada media azadlığına yanaşmalarda monopolizmin parlaq göstəricisi idi”.

Keçmiş dövrlərdən qalan ziyanlı “miras”

A.Quliyev qeyd edib ki, bu gün Amerikada media azadlğının pozulması, media orqanlarının qərəzli prinsiplər çərçivəsində fəaliyyətinin dayandırılmasına dünya ölkələrinin susması məhz keçmiş dövrdən qalan ziyanlı bir “miras”dır. Dünya ölkələri ayılmalı və bilməlidir ki, onun daxilində media azadlığının pozulması ilə bağlı monitorinq aparılması ABŞ və Avropa Birliyinin inhisarında olan məsələ kimi nəzərdən keçirilə bilməz. Bütün Asiya ölkələrinin, Qoşulmama Hərakatına daxil olan ölkələrin, İslam Həmrəyliyi Əməkdaşlıq Təşkilatına daxil olan ölkələrin də Amerikada media azadlığı ilə bağlı baş verən neqativ hallara qiymət vermək, monitorinq aparmaq və onu tənqid etmək səlahiyyəti var. Yəqin ki, yeni mərhələdə Asiya ölkələri də Amerika, Avropa Birliyi ölkələri kimi özünü qabaqcıl hesab edən bölgələrdə media azadlığının pozulmasına qarşı özlərinin üsyankar mövqeyini və münasibət bildirmək hüququnu açıq şəkildə ortaya qoyacaqlar”.

Özlərini gülünc vəziyyətə qoydular...

Media eksperti, professor Qulu Məhərrəmlinin sözlərinə görə, müasir mediada ikili standartların sərgilənməsi özünü o qədər “çılpaq” şəkildə göstərir ki, bu məsələnin üstündən keçmək olmur: “Məsələn, Amerikada baş verən proseslər, təbii ki, ilk növbədə demokratiyanın əsas atributu olan ifadə azadlığına basqı kimi qiymətləndirilməlidir. Amma bu durum Amerika cəmiyyəti üçün o qədər də önəm daşımır. Çünki “Amerikanın Səsi” Konqres tərəfindən maliyyələşdirilirdi və Amerikanın daxili ilə bağlı yayım aparmırdı, daha çox ölkənin xarici siyasətini Avropada, Asiyada, Yaxın Şərqdə təbliğ etməyə yönəlik fəaliyyət göstərirdi. Hazırda Avropanın özündə ikili proseslər, parçalanma gedir, mərkəzdən qaçma meyilləri güclənib. Belə bir şəraitdə önəmli olan budur ki, Azərbaycan kimi ölkələr öz müstəqilliyini, suverenliyini qoruyub saxlamaq üçün addımlar atır. Bu baxımdan ölkəmizdə müstəqillik və dövlət suverenlik ili elan olunmasının müəyyən rəmzi mənası daha güclü şəkildə üzə çıxır. Ona görə də bu dəyərlərdən danışanda həddindən artıq ehtiyatlı olmalıyıq. Çünki bir vaxtlar demokratiyanı əsas bayraq kimi götürüb bəzi ölkələrdə çevriliş edən, insan haqları pərdəsi altında həmin ölkələrin daxili siysətinə müdaxilə etməyə çalışan Qərb dövlətləri hazırda özlərini dünya ictimaiyyəti qarşısında gülünc vəziyyətə qoydular. Bu baxımdan indiki proseslərdə önəmli olan Azərbaycanın müstəqilliyi, onun dövlət suverenliyinin qorunub saxlanmasıdır”.

Səlim