Icma.az
close
up
RU
Şpitsbergenin qış iqlimində kəskin dəyişikliklər qeydə alınıb

Şpitsbergenin qış iqlimində kəskin dəyişikliklər qeydə alınıb

Sia Az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Avropalı iqlimşünaslar aşkar ediblər ki, Şpitsbergen arxipelaqının qar və buz örtüyünün nəzərəçarpacaq hissəsi yoxa çıxıb, arxipelaqın qış iqlimi isə cari ilin fevralında baş vermiş rekord istiləşmə nəticəsində radikal şəkildə dəyişib. Həmin istiləşmə zamanı qış aylarında orta hava temperaturu normadan 12 dərəcə Selsi yüksək olub. SİA xəbər verir ki, bu barədə Londonun Kraliça Meri Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

“Sonuncu ekspedisiyamız zamanı biz yeni yağan qarı öyrənməyi planlaşdırırdıq. Lakin iki həftəlik müşahidə dövründə bu cür nümunələri cəmi bir dəfə götürə bildik, çünki digər bütün günlərdə yağıntılar yağış şəklində düşürdü. Nəticədə ərazidəki qar və buz təbəqəsinin demək olar ki, tam əriməsi baş verdi. Bu, təkcə tədqiqat üçün nümunə toplamağımıza mane olmadı, həm də bu cür qış ekspedisiyalarının təhlükəsizliyini şübhə altına aldı,” – deyə universitetin əməkdaşı Laura Monkayo bildirib.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu ekspedisiya çərçivəsində aparılan müşahidələr arxipelaq ərazisində son illərdə iqlim rejimində kəskin dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Bu dəyişikliklər orta qış temperaturunun bəzi dövrlərdə uzun müddət sıfır dərəcəni aşması ilə əlaqələndirilir.

“Orta temperaturun sıfır dərəcəni keçməsi təkcə temperatur anomaliyasının göstəricisi deyil. Bu hadisə Arktikanın qış iqlim dinamikasında fundamental dəyişikliklərin əlamətidir. Bu cür epizodik istiləşmələr təbiətə, o cümlədən buzun əmələgəlmə prosesinə, mikroorqanizmlərin aktivliyinə, qida maddələrinin dövranına və daimi donuşluq vəziyyətinə uzunmüddətli və ciddi təsir göstərir”, – deyə alimlər “Nature Communications” jurnalında dərc olunan məqalədə qeyd edirlər.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu dəyişikliklərin parlaq və aydın nümunəsi olaraq, Yer kürəsinin ən şimaldakı daimi yaşayış məntəqəsi olan Nyu-Olesun yaxınlığında əriyən sular nəticəsində nəhəng göllərin formalaşması müşahidə olunub. Havanın davamlı yüksək temperaturu nəticəsində bu göllərin səthində və qardan-buzdan azad olunmuş digər tundra ərazilərində yosunlar sürətlə çoxalmağa başlayıb, açıq torpaqlarda isə bitkilər cücərməyə və torpaq mikrobları “oyanmağa” başlayıb.

İqlimşünasların sözlərinə görə, buz nümunələri üzərində apardıqları analizlər göstərir ki, bu istiləşmə təsadüfi anomaliya deyil, Şpitsbergenin qış iqlimində baş verən sistemli dəyişikliklərin təbii nəticəsidir. Alimlərin fikrincə, bu, insanların Arktikada qlobal istiləşmənin miqyasını və sürətini ciddi şəkildə dəyərləndirmədiyini göstərir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 23 İyul 2025 03:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri