Strabon iştahlandırdı, T.T.Man Anahidə valeh oldu

Vyetnam Sosialist Respublikasının (SRV) Milli Parlamentinin sədri Tran Thanh Man Ermənistanda səfərdə olub.

Adalet.az xəbər verir ki, parlament sədri və onun xanımı Nquyen Thi Thanh Nqanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti səfər çərçivəsində Ermənistan Tarix Muzeyində də olublar. Muzeyin direktoru David Poqosyanın müşayiəti ilə qonaqlar muzeyin daimi və müvəqqəti sərgi salonlarını gəzib, həmçinin "Ana ilahə. "Anahitdən Məryəmə qədər” adlı beynəlxalq sərgidə" sərgisi ilə tanış olublar. Əslində bu xəbəri sizə verməyə də bilərdim.

 Xəbər sonrası

Yəni ,sıradan, "huydurum" bir xəbərdir... Daha dəqiq heç nə! Yönlü bir xəbər də deyil. Amma ki, Tran Thanh Manın ermənilərin mənəvi anası, ilahə Anahidə "şirincə", mərhəmanə baxışları diqqətimi cəlb etdi.
Düşündüm ki, yəqin cənab sədr ya Anahidi tanımır deyə elə diqqətlə baxır, ya da tanıyır və anahidin iranlılar demiş "nəmənə" olduğu bilir . Həmçinin onun hansı cizgilərinin kişiləri "yoldan çıxartdığı"nı öyrənməyə çalışır.
Əziz oxucularım bilir ki, Anahit və ya Anais erməni mifologiyasında bərəkət, sağlamlıq, zəka, təbiət və fahişəlik ilahəsi. Erkən dövrlərdə Anahit müharibə ilahəsi olmuşdur.E.ə. III əsrdən başlayaraq b.e. I əsrinə, yəni xristianlığın yayılmasına qədər bu ilahə Mitra ilə birlikdə hayların əsas tanrıçası olmuşdur ki, bir çox mütəxəssislər həmin dövrü Anahit məbədlərinin təsiri ilə fahişəliyin geniş yayılması dövrü kimi xarakterizə edirlər.
Erməni müəllifləri Anahiti daha çox Afrodita və Artemida ilə müqayisə etsələr də, adları çəkilən iki ilahədən fərqli olaraq Anahit daha çox fahişəlik ilahəsi kimi şöhrət tapmış, onun şərəfinə müxtəlif ərazilərində ucaldılan və yüzlərlə erməni qızlarının və gənc oğlanların saxlandığı məbədlər dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn kişilər tərəfindən ziyarət edilmişdir. Strabondan başlayaraq antik tarixçilərin əksəriyyəti Anahitin fahişəlik ilahəsi olması və onun şərəfinə inşa edilmiş məbədlər haqqında maraqlı məlumatlar verirlər. Starbon xüsusi olaraq qeyd edir ki,
"Anahitə ibadət edənlər fahişəliyə qurşanmışdılar … həmin vaxt Böyük Ermənistan hökmdarı Tridat Anahitə nəcib qadın, erməni xalqının isməti, şöhrəti və canlandırıcısı, böyük Aramazdın qızı və arvadı kimi həmd edirdi. Bu ölkənin qanunlarına görə adlı-sanlı ailələrin qızları yalnız ilahənin məbədində uzun müddət ərzində fahişəliklə məşğul olduqdan sonra ərə gedə bilərdilər. Bundan sonra onların ərə getməsində heç bir problem olmurdu”.
Rus tədqiqatçısı V.L.Veliçko dediklərini qulağımda sırğa elədim: "Erməni qadınları öz xoşları, bəzən də zor gücünə digər xalqların - İran əsgərlərinin, türklərin, gürcülərin və dağlıların məşuqələri olmuşlar. Erməni qızları və qadınlarının bu məşuqları öz bəkarətini çoxdan itirmiş həmin məşuqələrinə ləyaqətsiz vücudlar kimi baxmışlar. Elə bu səbəbdən də ermənilərin damarlarında həddən artıq müxtəlif millətlərin qanları axır".

Bu xatırlatmamdan sonra yenidən gözüm, cənab sədrin Anahidi "incələyən" baxışlarına sataşır.
Az qalıram , kompyüterin arxasından qışqıram ki, ay sədr, Anahidin ölməsini özünə dərd eləmə, buna "ana" deyənlərin hamısı elə Anahiddir. Nəticə olaraq, eyni baxışlarla ermənilərin anasına da baxa bilərsən, baçısına da...

P.S.Ermənilərin də anası Anahid olacaq də... "Ana" deyən boyunuzu yerə soxum...

 Əntiqə Rəşid