Strateji əməkdaşlığın yeni dövrü

2025-ci il sentyabrın 30-da Bakıda baş tutan Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin görüşü və onların birgə bəyanatı, təkcə iki ölkə arasında diplomatik jestlər toplusu yox, həm də regional siyasətdə balans və əməkdaşlıq mesajı idi. Prezident İlham Əliyev və Prezident Sercio Mattarellanın çıxışları, bu strateji tərəfdaşlığın tək sütun üzərində dayanmadığını, çoxşaxəli və davamlı inkişaf xəttinə sahib olduğunu sübut etdi.

Azərbaycan və İtaliya arasında münasibətlər 2014-cü ildən başlayaraq sürətlə inkişaf edib. Bu inkişafda imzalanan sənədlər və birgə layihələr əsas rol oynayıb. Prezident İlham Əliyevin "biz əsl strateji tərəfdaşıq" ifadəsi, sadəcə protokol nitqi deyil, həm də konkret nəticələrə söykənən bir mövqedir. Trans-Adriatik Boru Kəməri bu nəticələrin ən bariz nümunəsidir. TAP layihəsi təkcə Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılması ilə bitmir. Bu layihə Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin mühüm oyunçusuna çevirdi. Prezident Əliyevin çıxışında elektrik enerjisinin ixracına dair vurğuladığı yeni təşəbbüslər, bu əməkdaşlığın gələcəkdə yaşıl enerji əməkdaşlığına çevriləcəyini göstərir.

İtaliya ilə münasibətlər sadəcə enerji ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanda İtaliya texnologiyası əsasında qurulan sənaye müəssisələri, müasir istehsal sahələrinin inkişafına təkan verir. Sumqayıtdakı müəssisələr bu əməkdaşlığın real iqtisadi nəticələrindən biridir.

Bununla yanaşı, Azərbaycan-İtaliya Universiteti layihəsi iki ölkə arasında yumşaq güc platforması rolunu oynayır. Təhsil sahəsində əməkdaşlıq, gələcək nəsillərin qarşılıqlı anlaşması üçün baza yaradır.

Prezident Əliyevin çıxışında xüsusi olaraq İtaliyanın Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə əlaqələrinə verdiyi dəstək vurğulandı. İtaliya Aİ daxilində həm enerji, həm də Şərq tərəfdaşlığı üzrə mühüm ölkədir. Bu baxımdan, Azərbaycan üçün İtaliya, yalnız iqtisadi yox, həm də siyasi körpü funksiyasını yerinə yetirir.

Dövlətimizin başçısı bəyanatında geosiyasi sabitliyin qorunmasına, əməkdaşlığın qarşılıqlı hörmət və bərabərlik üzərində qurulmasına diqqət çəkdi. Bu, Azərbaycanın regional siyasətində tutduğu müstəqil və balanslı mövqeyi bir daha nümayiş etdirir.

Eyni zamanda, bu görüş Azərbaycanın öz enerji siyasətini təkcə ixrac deyil, dayanıqlı tərəfdaşlıq modeli kimi formalaşdırmaq istədiyini göstərdi. Bu modelin əsas elementləri enerji, texnologiya, təhsil və diplomatik dəstəkdir.

Azərbaycan–İtaliya münasibətləri sadəcə dost ölkələr arasında qurulmuş münasibətlər deyil, strateji və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq modelidir. Bu modelin gələcəkdə daha da genişlənməsi gözlənilir – xüsusilə yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat və təhsil sahəsində.

2025-ci il sentyabr bəyanatı göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə resurs ixrac edən ölkə deyil, enerji siyasətini geosiyasi alətə çevirən müasir tərəfdaşdır.

Çingiz İbrahimov

YAP Göyçay rayon təşkilatının əməkdaşı