SÜLHÜN BİR ADDIMLIĞINDA Azərbaycan və Ermənistanın sülh sazişinə imza atacağı gün uzaqda deyil...

Qarışıdan 8 Noyabr Zəfər Günü gəlir. Şübhəsiz, bu şanlı tarix hər bir azərbaycanlı üçün olduqca əlamətdardır. Doğrudur, Zəfər Günü Azərbaycan xalqına heç də itkisiz başa gəlmədi, bu gün qələbəni böyük qüruru hissi ilə qeyd edə bilməyimiz üçün 3 min nəfərdən çox şəhid verdik. Hansı ki, hər il olduğu kimi, 2005-ci ilin 8 noyabrında da Zəfər tariximizi böyük atəşfəşanlıqla qeyd etməyə hazırlaşırıq.

Əlbəttə, hər bir zəfər tarixi Qələbə ilə yanaşı, həm də şəhidlərimizi, savaşda ağır xəsarət alan qazilərimizi bizə xatırladır. Bu, hər bir vətəndaşımız üçün üzücü olsa da, təəssüf ki, müharibə itkisiz başa çatmır.

30 il işğal altında olan torpaqlarımızda bu gün sərbəst, azad şəkildə addımlayırıqsa, məhz şəhidlərimizə, qazilərimizə borcluyuq. Bu Zəfər günü məhz onların qanı bahasına əldə olunub və yüz illər, min illər sonra da heç vaxt tarixdən silinməyəcək.

Bütün müharibələr sühlə bitdiyi kimi, şübhəsiz, Ermənistan və Azərbaycan arasındakı 30 illik münaqişədə sühlə sonuclanacaq. Heç də təsadüfi deyil ki, 2025-ci il avqust ayının 8-də ABŞ Prezidenti Donalt Trampın vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın görüşü çərçivəsində Bakı və İravan arasında sülh sazişinin layihəsi paraflandı. “Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsinə dair Saziş” adlarılan layihənin mətni artıq hər iki ölkə ictimaiyyətinə bəllidir. Sözügedən paraflanma hələlik sülh sazişinin imzalanması demək olmasa da, tezliklə ölkələrimiz arasında münasibətlərin normal müstəviyə daşınacağı şübhə doğurmur. Məsələn, bugünlərdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Ermənistana daşınan yüklərin Azərbaycan ərazisindən keçməsinə icazə verməsi bu istiqamətdə atılan önəmli addımlardan biridir. Bunun ardınca Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin Ermənistanın paytaxtı İrəvana səfər etmələri də sülh anlaşmasının uzaqda olmadığının işartısıdır.

Xatırladaq ki, Azərbaycanın bort nömrəsi 4K-ASG olan “Azerbaijan Airlines” aviaşirkətinə məxsus “Gulfstream G650” tipli təyyarə oktyabrın 21-də Bakıdan İrəvana uçub. Uçuş Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportundan saat 15:00-da həyata keçirilib və təyyarə yerli vaxtla saat 16:01-də “Zvartnots” hava limanına enib. Azərbaycan tərəfini Fərhad Məmmədov (Cənubi Qafqaz Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri), Rusif Hüseynov (Topçubaşov Mərkəzinin həmtəsisçisi və direktoru), Ramil İskəndərli (Milli QHT Forumu İdarə Heyətinin sədri), Kəmalə Məmmədova ("1news.az" saytının baş redaktoru) və Dilarə Əfəndiyeva (Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin “Qadınlar Sülh və Əmin-amanlıq” Mərkəzinin rəhbəri) təmsil ediblər. Erməni tərəfdən müzakirələrdə Areq Koçinyan, Boris Navasardyan, Naira Sultanian, Narek Minasyan və Samvel Meliksetyan iştirak ediblər.

İki ölkənin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən dəyirmi masa erməni ictimai təşkilatı “Təhlükəsizlik Siyasəti Araşdırmaları Mərkəzi” tərəfindən təşkil olunub. Görüşdə sülh gündəliyi, qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, Cənubi Qafqazda davamlı əməkdaşlıq imkanları və uzunmüddətli əlaqələrin qurulması məsələləri müzakirə edilib.

Tədbir 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda qəbul edilən Birgə Bəyanatın ruhuna uyğun olaraq sülh gündəminin irəlilədilməsinə xidmət edib və iki ölkənin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin bu formatda ilk birbaşa görüşü kimi tarixə düşüb.

Yeri gəlmişkən, İrəvanda səfərdə olan Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini yerli mediaya açıqlamaları kifayət qədər pozitiv çalarlara söykənir. Onların sözlərindən belə başa düşmək olar ki, Ermənistanın dövlət rəsmiləri ilə yanaşı, ölkə ictimaiyyəti də artıq sülh anlaşmasına hazır vəziyyətə gətirilib və bundan sonra barış içində yaşamaq əzmindədirlər.

Əlbəttə, bütün bunlar müsbət haldır. Ən az ona görə ki, qanlı savaşlar, müharibələr heç bir dövlətə, heç bir xalqa fayda gətirmir. Bu gün əminliklə deyə bilərik ki, 30 il davam edən Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi olmasaydı, indi hər iki dövlət daha çox inkişaf etmiş olar və vətəndaşları rifah içində yaşayardı. Odur ki, bu 30 il ərzində hər iki xalq çox böyük ağrı-acılar yaşasa da, artıq sülh prosesinə hazır olmalıdır. Necə deyərlər, bundan sonra keçmişlə yaşamamalı, keçmişdə baş verənləri sadəcə tarixçilərin ixtiyarına buraxmalıyıq...

...Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin müsahibələrindən də belə anlaşılır ki, Ermənistanın dövlət rəsmiləri tezliklə sülh sazişinin imzalanmasında israrlıdır. Məsələn, onların bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev haqqında çox yüksək fikirlər söyləməsi, hələ də içəridə mövcud olan təxribatçı daşnak qüvvələrindən çəkinmədən ictimaiyyəti sülhə çağırması ölkələrimizin gələcəyi ilə bağlı müsbət vədlər verir. İnanırıq ki, uzun illərdir Türk düşmənçiliyi ilə böyüyən erməni gəncliyi artıq həqiqəti görməkdə çətinlik çəkmir. Onlar indi yaxşı bilirlər ki, heç bir Türk toplumu qonşu dövlətlərə, eləcə də digər millətlərə və etnik qruplara qarşı düşmənçilik mövqeyi sərgiləmir. Ümumiyyətlə, tarixdə Türklərin dinc sakinlərə qarşı heç bir işğalçılıq siyasətinin nümunəsi yoxdur. Türkün hakim olduğu yerdə ancaq rifah, barış, ədalət mövcuddur.

Beləliklə, yaxın günlərdə qeyd etməyə hazırlaşdığımız Zəfər Gününün bir daha çox böyük önəmi olduğunu qeyd edə bilərik. Bu gün həm də ona görə önəmlidir ki, 44 günlük İkinci Qarabağ Savaşında Azərbaycan ordusunun silahlı qüvvələri bircə nəfər də dinc sakinin ölümünə səbəb olmayıb. Bu baxımdan, biz bu tarixi – Zəfər Gününü ikiqat sevinc və böyük qürur hissi ilə qeyd etməliyik!

“Hürriyyət”