Icma.az
close
up
RU
Süni intellektə edilən sorğular Ağ evi su ilə təmin edən çayı qurudur

Süni intellektə edilən sorğular Ağ evi su ilə təmin edən çayı qurudur

Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Rəsmi hesablamalara görə, Virciniya ştatındakı minlərlə server kompleksi milyardlarla qallon su istehlak edir.

Ağ evi, Kapitolini və Pentaqonu içməli su ilə təmin edən Potomak çayı bu il 130 illik müşahidələr tarixində ən aşağı səviyyəyə enib. Bu barədə “The Bulletin” nəşri yazır.

Bildirilir ki, əsas səbəb Şimali Virciniyada bulud xidmətləri və süni intellektə qlobal tələbatı qarşılayan data mərkəzlərinin nəzarətsiz şəkildə sürətlə artmasıdır. Bu region hətta “Data mərkəzləri xiyabanı” adını alıb.

Proqnozlara görə, 2030-cu illərə qədər burada ümumi sahəsi təxminən 20 min akrı əhatə edən minə yaxın obyekt yaradıla bilər. Federal səviyyədə vəziyyəti “Stargate” təşəbbüsü daha da sürətləndirir. Bu proqram məlumat infrastrukturu sahəsinə 500 milyard dollarlıq özəl investisiya cəlb etməyi nəzərdə tutur.

Orta statistik bir data mərkəzi ildə təxminən 100 milyon qallon su sərf edir. Bu isə təxminən min Amerika ailəsinin illik su istehlakına bərabərdir. Məqalədə qeyd olunur ki, təkcə Şimali Virciniyada data mərkəzləri 2023-cü ildə Potomak çayından təxminən 2 milyard qallon su istifadə edib. Bu göstərici dörd il əvvəlki ilə müqayisədə 63 faiz çoxdur.

Məlumata görə, yay aylarında data mərkəzlərinin payına çaydan götürülən ümumi suyun 12 faizədək hissəsi düşür. 2035-ci ilə qədər isə bu rəqəm paytaxt regionunun ümumi su istehlakının dörddə birinə çata bilər.

Qeyri-kommersiya təbiəti mühafizə təşkilatı "American Rivers" 2026-cı ildə Potomakı ABŞ-ın ən sürətlə yox olan çayı elan edib. Buna səbəb kimi yüksək həcmdə su sərf edən data mərkəzlərinin sürətli genişlənməsi göstərilib. Cari ilin aprel ayına olan məlumata əsasən, Virciniya ərazisinin 92 faizi ciddi quraqlıq şəraitindədir və çayın səviyyəsi yüz ildən artıq müddətdə ən aşağı həddə düşüb.

Su böhranı ilə yanaşı, data mərkəzləri havanın keyfiyyətinə də ciddi zərər vurur. Hazırda Virciniyada 4 mindən çox ehtiyat dizel generatoru fəaliyyət göstərir. Bu generatorlar ildə ümumilikdə 35–51 min saat işləyərək atmosferə azot oksidləri, xırda hissəciklər və karbonmonoksid buraxır.

Virginia Commonwealth University tərəfindən 2026-cı ildə aparılan araşdırma göstərib ki, təkcə "Vantage Data Centers" şirkətinin Loudon dairəsində yerləşən bir obyekti sakinlərin sağlamlığına ildə 53–99 milyon dollar həcmində ziyan vura bilər. Alimlərin hesablamalarına görə, bu obyekt 30 illik fəaliyyəti dövründə 102–195 vaxtsız ölümə səbəb ola bilər.

Diqqətçəkən məqam odur ki, ən çox çirklənməyə məruz qalanlar sosial baxımdan ən az müdafiə olunan icmalardır. Tədqiqatçılar hava keyfiyyəti məlumatlarını əhalinin siyahıyaalınma xəritələri ilə müqayisə edərək müəyyən ediblər ki, ən yüksək təsir səviyyəsi Virciniyanın Ekoloji Ədalət Qanununa əsasən aztəminatlı və ya əsasən irqi azlıqların yaşadığı ərazilərlə üst-üstə düşür.

Data mərkəzlərinin yaxınlığında səs-küy səviyyəsi adətən 40–59 desibel arasında dəyişir. Bu, orta güclü yağışın və ya adi söhbətin səsinə bərabərdir. Lakin daimi aşağıtezlikli uğultu sadəcə narahatlıq yaratmır - o, divarlardan daha asan keçir və yüksək tezlikli səslərlə müqayisədə standart səs izolyasiya vasitələri ilə daha çətin bloklanır.

ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi küçə səs-küyünün 55 desibeli keçməməsini tövsiyə edir. Yaşayış məntəqələrinin yaxınlığındakı data mərkəzləri isə bu həddi tez-tez aşır. Belə səs-küyə uzunmüddətli məruz qalmanın ürək-damar xəstəlikləri, koqnitiv funksiyaların zəifləməsi və psixi sağlamlıq problemləri ilə əlaqəli olduğu bildirilir. Tədqiqatçılar xüsusilə uşaqların daha həssas olduğunu vurğulayırlar. Çünki xroniki səs fonu onların diqqət cəmləməsini və təhsildə nailiyyətlərini zəiflədir.

Post-Schar School sorğusuna əsasən, hazırda seçicilərin yalnız 35 faizi öz icmalarında yeni data mərkəzinin tikilməsinə razılıq verərdi. Halbuki 2023-cü ildə bu göstərici 69 faiz idi.

Məqalə müəllifi vurğulayır ki, vəziyyətin məsuliyyətli idarə olunması üçün reaktiv tədbirlərdən sistemli planlaşdırmaya keçid vacibdir. O, xüsusilə iri obyektlər üçün ümumdövlət icazə sisteminin yaradılmasını, vergi güzəştlərinin təmiz enerji istifadəsi ilə əlaqələndirilməsini və şirkətlərin qapalı dövriyyəli su istehlakı texnologiyalarından istifadə etməsinin məcburi edilməsini təklif edir.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 23 May 2026 23:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri