Süni intellektlə əvəz etməyi yenidən nəzərdən keçirirlər

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Texnologiya şirkətləri süni intellekt sayəsində daha kiçik komandalarla işləmək məqsədlərini dəyişdirirlər. Belə ki, bəzi komandalardakı işçilərin sayını 60 faizə qədər azaltmağı və tapşırıqların əhəmiyyətli bir hissəsini süni intellekt agentlərinə həvalə etməyi nəzərdə tutan Meta-nın yenidənqurma planı gözlənilən səmərəliliyə nail olunmadıqdan sonra geri götürülüb.

Reuters-in şirkətdaxili sənədlərə əsaslanan araşdırmasına görə, Meta ilk ixtisar dalğasından sonra planlaşdırılan yeni ixtisarları dayandırıb. Daxili məlumatlar süni intellekt sistemlərinin gözlənilən səmərəlilik artımını təmin etmədiyini, əksinə texniki problemlərin və işçilərin bu problemləri həll etməyə sərf etdiyi vaxtın artdığını göstərib.

Meta-nın baş direktoru Mark Zuckerberg daha sonra 2026-cı il üçün şirkət miqyasında yeni ixtisarların planlaşdırılmadığını açıqlayıb.

Bənzər bir geriləmə əvvəllər İsveçdə yerləşən maliyyə texnologiyaları (fintech) şirkəti Klarna-da baş verib. Süni intellektlə işləyən müştəri xidmətləri sisteminin yüzlərlə işçinin işini görə biləcəyini açıqlayan və işə qəbulu əsasən dayandıran şirkət, xidmət keyfiyyətindəki problemlərdən sonra yenidən insan işçiləri işə götürməyə başlayıb.

Klarna şirkətinin baş direktoru Sebastian Siemiatkowski şirkətin xərclərin azaldılmasına çox diqqət yetirdiyini, yeni modelin isə adi sorğuları həll etməyə davam etmək üçün süni intellektdən istifadə etdiyini, lakin müştərilərin ehtiyac olduqda real işçiyə çatmasına imkan verdiyini etiraf edib.

Şirkətlərin süni intellektdən istifadəni tərk etdiyinə dair heç bir əlamət yoxdur. Bununla belə, insan işçilərinin texnologiya ilə birbaşa əvəzlənməsi ilə bağlı gözləntilər dəyişir.

Bu, xüsusilə proqram təminatı sektorundakı məşğulluq məlumatlarında özünü göstərir. SignalFire-in 2026-cı il texnologiya məşğulluq hesabatına görə, böyük texnologiya şirkətlərində ümumi işə qəbul 2019-cu illə müqayisədə 25 faiz azalsa da, proqram təminatı mühəndisliyi işə qəbulunda azalma 11 faiz olaraq qalıb. Proqram təminatı mühəndislərinin ümumi işə qəbulda payı 46 faizdən 55 faizə yüksəlib.

Süni intellekt və maşın öyrənməsi mühəndisliyi kimi sahələrdə məşğulluq artsa da, dizayn, marketinq və məhsul idarəetməsi sahələrində vəzifələr daha kəskin azalmalara məruz qalır.

Stanford Rəqəmsal İqtisadiyyat Laboratoriyası tərəfindən ABŞ-ın əmək haqqı məlumatlarına əsaslanan araşdırma da iqtisadiyyatda süni intellektdən qaynaqlanan geniş yayılmış iş itkilərinə dair heç bir dəlil tapmadı. Bununla belə, süni intellektlə yüksək dərəcədə əlaqəsi olan peşələrdə 22-25 yaş qrupu arasında məşğulluq daha zəif olub.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu təsirin əhəmiyyətli bir hissəsi işdən çıxarılmalardan deyil, şirkətlərin daha az giriş səviyyəli işçi işə götürməsindən qaynaqlanır.

Texnologiya sektoru kiçilməyə davam edir və şirkətlər süni intellekt investisiyalarını artırmağa davam edirlər. Bununla belə, Meta və Klarna nümunələri, son işə qəbul məlumatları ilə birlikdə göstərir ki, şirkətlər süni intellektdən birbaşa insan işçilərini əvəz etmək üçün deyil, daha kiçik, daha texniki, süni intellektlə işləyən komandalar yaratmaq üçün istifadə edirlər.

Son təcrübələr həmçinin süni intellektdən məhsuldarlıq qazancını işçi sayının azalmasına birbaşa çevirməyə çalışmaqda əhəmiyyətli məhdudiyyətləri ortaya qoyur.

M.MİRZƏ
XQ