Süni qanın kütləvi istehsalına başlamaq yolunda ilk addım...

Konstanz Universiteti və London Kraliça Meri Universitetinin alimləri süni qanın kütləvi istehsalı istiqamətində mühüm addım atıblar.

SİA-xəbər verir ki, “Science Signaling” jurnalında dərc olunan məqalədə onlar CXCL12 kemokininin qırmızı qan hüceyrələrinin yetişməsində əsas rol oynadığını, qırmızı qan hüceyrəsi prekursorlarının nüvələrini tökməsinə kömək etdiyini, bu kəşfi təsvir ediblər ki, bu da tam funksional hüceyrələrə çevrilmənin son mərhələsidir.

Normalda bu proses sümük iliyində baş verir, burada kök hüceyrələr eritroblastlara, digərləri isə eritrositlərə çevrilir. Nüvənin boşaldılması hüceyrəni yığcamlaşdırır və daha çox hemoglobini yerləşdirməyə imkan verir.

CXCL12-nin lazımi anda əlavə edilməsi bu prosesin laboratoriyada işə salınmasına imkan verdi və texnologiyanın optimallaşdırılması üçün yeni imkanlar açdı.

Bu gün süni qan əsasən göbək qanından və ya sümük iliyinin kök hüceyrələrindən istehsal olunur.

Ancaq bu məhdud resursdur.

Adi hüceyrələrin kök hüceyrələrə yenidən proqramlaşdırılması artıq mümkün olub, lakin nüvə emissiyasının effektivliyi 40 faizi keçmir.

CXCL12-nin əlavə edilməsi ilə bu rəqəm əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.

Gələcəkdə bu kəşf təkcə donor qanı çatışmazlığını doldurmağa deyil, həm də nadir qruplar yaratmağa, həmçinin ciddi xəstəliklərin müalicəsi üçün öz qanını yetişdirməyə kömək edəcəkdir.

Əvvəllər Yaponiyada emal olunmuş donor hemoglobindən yaradılmış universal süni qan üzərində klinik sınaqlara başlanılıb.

Nazlı Almuradova