Sürətli dəyişikliklər dövründə uğur üçün tələb olunan bacarıqlar da dəyişir UNEC rektoru

“Süni İntellektin (Aİ) təhsilə inteqrasiyası böyük potensiala malikdir və tələbələrin öyrənmə nəticələrini optimallaşdıra bilir. Bu, “hamıya eyni yanaşma” prinsipindən fərdi öyrənməyə keçid zamanı mümkün ola bilir. Aİ müəllimlər üçün də yeniliklər mənbəyi ola bilir və Aİ öz üzərinə götürdükcə müəllimlər  vaxt aparan administrativ işlərdən azad olunurlar və əsas işlərinə fokuslanırlar. Bundan əlavə, Ai məlumatları təqdim etməyin innovativ yollarını təklif edir. İstər interaktiv simulyasiyalar, istər fərdi öyrənmə yolları olsun, Aİ texnologiyaları mürəkkəb mövzuları daha əlçatan və əyləncəli edir. Aİ müəllimlərin tədris üsullarını inkişaf etdirməsinə və tələbələrlə yeni yollarla ünsiyyət qurmasına imkan yaradır”.

Bu fikirləri 525.az-a Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) rektoru, professor Ədalət Muradov deyib. Rektor bildirib ki, sürətli dəyişikliklər dövründə uğur üçün tələb olunan bacarıqlar da dəyişir. Aİ  tələbələrin avtomatlaşdırılmış iş dünyasında uğurlu iştirakı üçün vacibdir. Aİ texnologiyaları ilə tələbələrin erkən tanışlığı onların marağını və yaradıcılığını oyadır, onları gələcək iş bazarında fəal və məsuliyyətli iştirakçılar kimi formalaşdırır:

«Aİ-nin təhsildəki potensialı ilə yanaşı, yaratdığı çağırışları da qiymətləndirmək çox vacibdir. Aİ sistemləri effektiv işləmək üçün böyük həcmdə tələbə məlumatına ehtiyac duyur. Bu, məlumatların necə toplandığı, istifadə edildiyi və qorunduğu barədə vacib suallar doğurur və tələbə məlumatlarının qorunması məsələsini aktuallaşdırır. Başqa bir mühüm çağırış isə "qərəz"dir. Əgər Aİ sistemlərini öyrətmək üçün istifadə olunan məlumatlar cəmiyyətdə mövcud bərabərsizlikləri əks etdirirsə, Aİ bu "qərəz"ləri qiymətləndirmələrdə və resurs paylanmasında təkrar edə bilər. Rəqəmsal fərq problemi də mövcuddur. Hər bir tələbənin texnologiya və etibarlı internet bağlantısına bərabər çıxışı, Aİ  vasitələrinin hər bir tələbə üçün əlçatan olması vacibdir. Aİ-yə həddindən artıq etibar etmək bir sıra vacib bacarıqların (məsələn, tənqidi düşüncənin) inkişafına mane ola bilər.  Aİ  tələbələrə kömək üçün yalnız bir vasitədir, onların bacarıqlarını əvəz etmir. Aİ-nin təhsildə uğurlu inteqrasiyasının ən vacib aspektlərindən biri müəllimlərin bu texnologiyalardan səmərəli istifadə edə bilmələrini təmin etməkdir. Təhlillər göstərir ki, bir çox məktəblər Aİ tətbiq etməyə başlasalar da, müəllimlər bu vasitələrdən tam şəkildə yararlanmaq üçün lazımi bacarıqlara malik olmurlar. Ona görə də, müəllimlər üçün peşəkar inkişaf proqramları  vacibdir. Onlar yalnız Aİ-ni necə istifadə edəcəyini deyil, eyni zamanda bunu etik və səmərəli şəkildə necə həyata keçirəcəyini öyrənməlidirlər. Bu, davamlı dəstək və təhsil müəssisələrində öyrənmə mədəniyyətinin gücləndirməsini tələb edir”.
Ədalət Muradovun dediyinə görə, Süni İntellektin təhsildə bütün potensialını ortaya çıxarmaq üçün hökumət, univetsitetlər, texnologiya şirkətləri və müəllimlər arasında əməkdaşlıq önə çıxır:

“Etika, məxfilik və əlçatanlıqla bağlı şəffaf idarəetmə və standartların yaradılması Aİ-nin hər bir tələbəyə bərabər xidmət etməsi üçün zəruridir. Bundan əlavə, təhsil sahəsində  ən yaxşı Aİ təcrübələrinin tədqiqi ədalətli,  səmərəli alətlər yaratmağa kömək edər. Tələbələrin  Aİ savadlılığın artırılması da önə çəkilməlidir. Beləliklə, Aİ təhsildə transformativ gücə malikdir, öyrənməni daha fərdi, səmərəli və müasir bacarıqlara uyğun edə bilər. Lakin bu potensialın reallaşması etik, praktik və pedaqoji çağırışları  nəzərə almaq bacarığından asılıdır. Aİ hər kəs üçün öyrənməni gücləndirdiyi bir təhsil mühiti yarada bilər və hər kəs üçün daha yaxşı təhsil yolunda güclü bir tərəfdaş ola bilər. Bununla yanaşı, Aİ-nin təqdim etdiyi imkanları qəbul etməklə yanaşı onun çağırışlarına da hazır olmaq vacib şərtdir”.

Sevinc Qarayeva