Suriya labirintdən çıxmağa çalışır

Bunun üçün məqsəd və siyasi iradə ortaya qoyulub

Suriya inqilabının rəhbəri Əhməd aş Şaraanın Ankaraya rəsmi səfəri, burada apardığı müzakirələr, səsləndirdiyi bəyanatlar dünyanın əksər siyasi mərkəzlərində diqqətlə izlənilrərək araşdırılır. Regionda Türkiyənin liderliyi ilə dövlətlərarası münasibətlərin yeni modeli qurulur. Suriyaya bu prosesdə xüsusi yer ayrılıb.

Dövlət başçıları Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Əhməd aş Şaraa birgə keçirdikləri mətbuat konfransında bildiriblər ki, Türkiyə və Suriya xalqları öz əlaqələrini strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltmək əzmindədir. Reallıq budur ki, tərəflər bölgədə sülhün və sabitliyin bərqərar olunması üçün qətiyyətli siyasi iradə ortaya qoyublar.

Bu gün planetimizdə yeni dünya nizamı formalaşır. Hazırda bu istiqamətdə kəskin tektonik proseslər baş verir. Yaxın Şərq xalqları da seçim qarşısındadır. Ya əvvəlki onilliklərdə olduğu kimi imperialist güclərin maraqlarına tabe olmalı, ya da özləri öz ölkələrinin inkişaf və tərəqqisinin qayğısına qalmalıdırlar. Ankara ikinci yolu təklif edir və bu, əlbəttə, şərəfli və qürurverici bir missiyadır.

Qərbdə hesab edirlər ki, Suriyada əhaliyə gün işığı verməyən qəddar Əsəd klanının süqutu Türkiyənin cızdığı ssenari üzrə həyata keçirilib. Bu, bir həqiqətdir ki, son illər Ankaranın bölgə xalqları dövlətlərinə təsiri artıb. Lakin Türkiyə hər bir tərəfdaşı ilə öz münasibətini qarşılıqlı inam və etimad əsasında qurur. Paralel xətlər heç vaxt kəsişmir. Türkiyə qonşuları ilə əlaqələrdə məhz bu prinsipdən çıxış edir.

Bu gün dünya, həqiqətən, çalxalanır. Kim güclüdür, özünü haqlı sayır və yalnız “mənim sözüm keçməlidir” deyir. Qərb dövlətləri bu gün də müsəlman şərqinə qarşı bölücü və sömürücü siyasət yürüdürlər. Amma Türkiyə öz xalqına rəva bildiyi və qoruduğu bəşəri dəyərləri, yəni sülhü, rifahı, tolerantlığı və ən başlıcası ədaləti qətiyyətlə zor və şərin artan təzyiqlərinə rəğmən müdafiə edir və bunu öz qonşularına da arzulayır.

2009-cu ildə ABŞ prezidenti Barak Oabamanın elan etdiyi bədnam “Ərəb baharı” layihəsi bölgə xalqlarına, eləcə də Suriya əhalisinə ağır məhrumiyyətlər gətirdi. Bu ölkənin 23 milyon əhalisinin, az qala, yarısı qaçqın və köçkünə çevrildi. 1 milyona yaxın insan həlak oldu. Onların çoxu uşaq, qadın və ahıllardır. Qərbin demokratiya ixracı, adətən, belə sonuclanır. Ya da Əfqanıstanın, İraqın və başqa müsəlman ölkələrinin acı taleləri düşür.

Bu gün Suriyanı yenidən qurmaq, dirçəltmək lazımdır. Bu çətin gündə Türkiyə dövləti qonşu ölkəyə hərtərəfli dəstəyini göstərir. Son 13 ildə iqtisadiyyatı və infrastrukturu, demək olar ki, tamamilə dağıdılmış Suriyada sabitliyi və rifahı təmin etmək heç də asan deyil. Prezident R.T.Ərdoğan isə bildirib ki, Ankara axıradək Suriya xalqının yanında olacaq. Türkiyə heç vaxt başladığı humanist missiyanı yarımçıq qoymur.

Yeri gəlmişkən, Suriya lideri Türkiyədən əvvəl Səudiyyə Ərəbistanında da səfərdə olub. Rəsmi Ər-Riyad Dəməşqə bu ölkənin bərpası üçün ciddi maliyyə dəstəyi vəd edib. Lakin ən böyük ağırlıq, təbii ki, ilk növbədə, Suriya xalqının və dövlətinin üzərinə düşəcək. Suriya iqtidarı müdrik daxili və xarici siyasət yürütməli, ölkəsinin gələcək tərəqqisinin etibarlı bünövrəsini qurmalıdır.

Suriyaya xaricdən və daxildən təzyiqlər çoxdur. Ölkə hələ ərazi bütövlüyünü tam təmin edə bilməyib. Şimalda PKK-nın dəstəklədiyi kürd separatçıları hələ də at oynadırlar. Cənubda Qolan təpələri 1974-cü ildən bugünədək İsrailin işğalı altındadır. Amma haqqın qələbə çalacağına ümidlər çoxdur. İnanmaq istərdik ki, Suriya bu ağır labirintdən üzüağ çıxacaq,

İnsanlar öz xöşbəxtlik və səadətlərini, ilk növbədə, öz məmləkətlərində tapırlar. Suriyalı qaçqınlar, əlbəttə, öz doğma yurd yerlərinə qayıdacaqları günü böyük səbirsizliklə gözləyirlər. Qaçqınların bir hissəsi artıq öz evlərinə dönüblər. Onlar Türkiyə dövlətinə və xalqına çox minnətdardırlar. Çox hörmətli Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın adı isə bu ölkədə dillər əzbəridir.

4 milyondan çox suriyalıya arxa, həyan duran türk xalqı bu məsələdə də bütün dünya üçün humanizm örnəyi olub. Türkiyə məhz buna görə də təkcə Suriyada deyil, dünyanın çox guşəsində sevilir və seçilir. Bu, hər xalqın hünəri deyil, yalnız yüksək, nəcib niyyətlərə, dəyərlərə malik olan xalqlar “yumşaq güc”ə çevrilə bilirlər. Yeni türk sivilizasiysının gücü bundadır!

Məsaim ABDULLAYEV
XQ