Suriya liderindən tarixi qərar: kürdlər üçün yeni mərhələ başlayır İlk dəfə

Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şaraa ölkədə yaşayan kürdlərin hüquqlarını qoruyan fərman imzalayıb. Sənəddə kürdlərin Suriya cəmiyyətinin ayrılmaz hissəsi olduğu və ölkə tarixində ilk dəfə kürd dilinin dövlət dili kimi tanındığı vurğulanır.

Bu fərman kürdlərə nə vəd edir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, Suriya hökuməti mühüm strateji məntəqələrə nəzarəti bərpa edib və əvvəllər kürd qruplarının əlində olan bir sıra şəhərləri yenidən mərkəzi hakimiyyətə tabe etdirib:

“Bu proses fonunda Şaraa hökuməti kürd tayfalarının mərkəzi hakimiyyətdən tam şəkildə uzaqlaşmasında maraqlı deyil. Əksinə, rəsmi Dəməşq münasibətlərin kəskinləşməsinin qarşısını almağa və dialoqu qorumağa çalışır. Bu məqsədlə hökumətin yaxın dövrdə müəyyən siyasi və institusional addımlar atacağı gözlənilir. Məsələ ondadır ki, Suriyadakı kürd qruplar əsasən tayfa strukturlarına malikdir, ciddi silahlı potensiala sahibdir və ABŞ ilə İsraildən müəyyən səviyyədə dəstək görürlər. Bu amillər onların tam şəkildə narazı salınmasını Suriya üçün riskli edir. Nəticə etibarilə hökumət kürdlərə münasibətdə məhdud, lakin məqsədli güzəştlər tətbiq edir”.

Politoloq bildirib ki, hazırda əsas müzakirə mövzularından biri ana dili məsələsidir:

“Kürd dilinə müəyyən rəsmi statusun verilməsi və mədəni muxtariyyət çərçivəsində hüquqların tanınması gündəmdədir. Bununla paralel olaraq kürdlərin dövlət strukturlarına inteqrasiyası prosesi də sürətlənir. Artıq bir neçə kürd tayfasından olan şəxslərin Suriya polis orqanlarına qəbul edildiyi barədə məlumatlar yayılıb. Daha əvvəl isə kürdlərin Suriya ordusuna cəlb olunması prosesi həyata keçirilirdi. Beləliklə, əvvəllər müxtəlif silahlı birləşmələrin tərkibində fəaliyyət göstərən şəxslər tədricən rəsmi hərbi və hüquq-mühafizə qurumlarına inteqrasiya olunur. Eyni zamanda kürdlərin digər dövlət qurumlarında, o cümlədən rəhbər vəzifələrdə təmsil olunması imkanları da genişlənir. Bu addımlar Suriyanın dövlətləşmə və mərkəzləşmə prosesində mühüm mərhələ hesab olunur. Kürd dilinə dövlət dili statusunun verilməsi təşəbbüsü isə Şaraa hökumətinin kürd icmasını öz tərəfinə çəkmək və siyasi sabitliyi möhkəmləndirmək məqsədi daşıyan əsas alətlərdən biri kimi qiymətləndirilir”.

Ləman İmran
Globalinfo.az