Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Suriyada kürd dilinin tanınması: Tarixi qərar, yoxsa siyasi manevr?

Suriyada kürd dilinin tanınması: Tarixi qərar, yoxsa siyasi manevr?

Icma.az, Oxu.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa kürd dilini milli dil olaraq tanıyıb və ölkə vətəndaşlığının bütün kürdlərə aid ediləcəyini bildirib. Şaraanın imzaladığı sərəncama əsasən, kürd dili artıq Suriyada ərəb dili kimi statusda olacaq. Üstəlik, kürd əhalinin yaşadığı bölgələrdəki məktəblərdə kürd dilində təhsilə icazə veriləcək. Sərəncama əsasən, Novruz bayramı da Suriyada rəsmi bayramlar sırasına daxil edilib. Bu isə Suriyanın müstəqillik qazandığı 1946-cı ildən bəri ilk dəfədir ki, kürdlərin milli və dil haqlarının hökumət tərəfindən rəsmi olaraq tanınması deməkdir. Maraqlıdır ki, prezidentin bu qərarı ötən həftə Hələbdə kürd silahlıları ilə Suriya ordusu arasında toqquşmalardan sonraya təsadüf edir. Bu döyüşdən sonra Hələbin iki məhəlləsi kürd silahlılardan təmizlənib və Suriya ordusunun nəzarətinə keçib.

Bununla yanaşı, Suriyanın mərkəzi hökumətinə Türkiyənin dəstəyi də davam edir. Əhməd əş-Şəraa hökuməti Türkiyə tərəfindən hərbi, siyasi və hüquqi baxımdan dəstəklənir.

Təbii ki, ilk növbədə, bütün bunlar ondan xəbər verir ki, Suriya hakimiyyəti həm dinc kürdlərin bütün hüquqlarını rəsmi olaraq tanıyır, həm də YPG/SDQ-nin tərk-silahı və Suriyanın dövlət institutlarına inteqrasiya razılaşmasına tam əməl edir. Razılaşmanın şərtlərini pozan qruplaşmalar isə zərərsizləşdirilir. Bəs bu proses gələcəkdə regiona və regionla birbaşa və ya dolayısı ilə əlaqəli olan ölkələrə nə vəd edir?

Diqqəti çəkən ilk məqam sərəncamın hansı şərtlər və hadisələr fonunda verilməsidir. Belə ki, rəsmi Dəməşq və Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) arasındakı inteqrasiya və tərk-silah razılaşması hələlik tam həyata keçirilməyib, razılaşmada qeyd olunan SDQ-nin öz idarəetmə və hərbi strukturlarını dövlətin strukturlarına daxiletmə prosesi yekunlaşmayıb, eləcə də bütün bunların fonunda Hələbdə tərəflər arasındakı qarşıdurma cəmi bir neçə gün əvvəl baş verib.

Bu kontekstdə sərəncam həm də Suriya hakimiyyətinin kürd icmasını terror qruplaşmalarının nəzarətindən uzaqlaşdırıb mərkəzi hökumətə bağlamaq addımı kimi görünür. Kürd siyasi və icma liderləri bu addımı ilkin olaraq müsbət qəbul etsələr də, tənqidçi baxışlar da az deyil. Məhz bu narahatlıq regionda ictimai etibarın bərpası üçün əsas maneələrdən biridir. Əgər bu qərar və onunla bağlı proses hökumətlə SDQ arasında daha geniş siyasi razılaşmaya çevrilərsə, bu, Suriyada mərkəzi hakimiyyətin güclənməsində və regionda qeyri-sabitliyin aradan qalxması istiqamətində rol oynaya bilər.

Türkiyə kontekstində isə Ankara üçün PKK-nin silahlı strukturlarının mövcudluğu və sərhəd təhlükəsizliyi əsas prioritetdir. Bu, Türkiyənin Suriyada hərbi müdaxilələrini davam etdirməsi ehtimalını azalda bilər, lakin tamamilə aradan qaldırmır.

Suriyadakı türk hərbi qüvvələrinə qarşı hücum və ya təxribat ehtimalına qarşı Türkiyə ordusu hazır vəziyyətdədir və Suriyanın ərazi bütövlüyünün qorunması istiqamətində terror təşkilatlarının silahı yerə qoyması prosesi ilə paralel şəkildə Suriya hökumətinə inteqrasiyası rəsmi Ankara tərəfindən diqqətlə izlənilir. Türkiyənin müvafiq rəsmi qurumları da milli təhlükəsizlik baxımından yaranacaq istənilən təhdidə qarşı cavab vermək gücünə, imkan və qabiliyyətə malik olduqları ilə bağlı xəbərdarlığı dəfələrlə qarşı tərəflərin diqqətinə çatdırıblar.

ABŞ Suriya kürdləri ilə uzun müddət bəzi mübarizələrdə müttəfiq olub. Yeni siyasi kontekst Vaşinqtonun da Suriya siyasətini yenidən korrektə etməsini gündəmə gətirir. ABŞ diplomatiyasının bu prosesi dəstəkləmək üçün nə dərəcədə rol oynayacağı da regionun gələcəyi baxımından mühüm aspektdir.

Beləliklə, Əhməd əş-Şaraanın qərarı tarixi addım hesab olunsa da, bunun real nəticələrini zaman göstərəcək. Çünki hüquqi əsasların gücləndirilməsi və tətbiqi, inteqrasiya prosesinin tam həyata keçirilməsi və beynəlxalq dəstək proseslərin hansı formada nəticələnməsinə təsir göstərəcək. Bütün bu qaranlıq məqamlar aydınlığa çıxarsa, Suriya yalnız daxili etnik gərginliyi azaltmayacaq, həm də region daha sabit və diplomatik fazaya keçid edə bilər. Əks halda, gərginlik yenə də davam edəcək.

Mərahim Nəsib

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 19 Yanvar 2026 17:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri