Icma.az
close
up
RU
Tehran MAQATE ilə əməkdaşlığı planlaşdırır: Şəffaflıq olmasa, İran yenidən hərbi hədəfə çevriləcək

Tehran MAQATE ilə əməkdaşlığı planlaşdırır: Şəffaflıq olmasa, İran yenidən hərbi hədəfə çevriləcək

Icma.az, Bakivaxti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Məlumdur ki, iyun ayında ABŞ və İsrailin hücumları nəticəsində İranın nüvə alimlərinin öldürülməsindən sonra İran Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyi (MAQATE) ilə əməkdaşlığını dayandırmışdı.

Bununla bağlı İran parlamentinin Milli təhlükəsizlik və xarici siyasət komitəsi Tehranın Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik ilə nəzarət və monitorinqləri əhatə edən əməkdaşlığını dayandırmağı nəzərdə tutan qanun layihəsini qəbul etmişdi. Lakin əməkdaşlığın dayandırılmasından sonra İranla MAQATE arasında danışıqlar davam etdirilirdi.

Hətta avqust ayında  İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi bildirdi ki, Tehran yaxın günlərdə MAQATE nümayəndələri ilə nüvə proqramı sahəsində əməkdaşlıq yollarını müzakirə etmək üçün danışıqları davam etdirməyi planlaşdırır. Son nəticə olaraq, ötən gün İran və MAQATE əməkdaşlığı bərpa etmək haqqında saziş imzalayıb. Belə ki, tərəflər İranın suverenliyinə hörmət edən və İran xalqının təhlükəsizliyini qoruyan şəkildə əməkdaşlığı gücləndirmək barədə razılığa gəliblər.

Maraqlıdır ki, İranın yenidən MAQATE ilə əməkdaşlığı planlaşdırmasının səbəbi nədir?

Mövzu ilə bağlı politoloq Natiq Miri Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, İranın Agentliklə əməkdaşlığı dayandırması qlobal güc mərkəzləri üçün arzuolunmaz bir vəziyyətdir. Çünki güc mərkəzləri İrandakı nüvə ilə bağlı real vəziyyəti hər zaman məhz MAQATE vasitəsilə öyrəniblər.

Onun sözlərinə görə, müəyyən zamanlarda İran bu Agentliyin fəaliyyətini məhz İsrail və ABŞ-nin maraqlarına xidmət etməsi kimi dəyərləndirib:

"İran hazırkı vəziyyətdə bu əməkdaşlığı bir növ müəyyən güzəşt arqumenti kimi istifadə edir. Əvvəlcə parlamentin komissiyası səviyyəsində əməkdaşlığı qadağan edəcək  qanun layihəsini qəbul edir. Lakin bütövlükdə parlament bu qərarı qəbul etməmişdi. Sadəcə olaraq komitədən keçirməklə, bir təzyiq elementinə çevirmişdilər. Daha sonra bu məsələ danışıq predmentinə çevrildi ki, burada Agentlik həm də keçmiş nüvə müqaviləsi üzvlərinin maraqlarını ehtiva edirdi. ABŞ və Avropa üçlüyü sayılan Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa İrandan bu əməkdaşlığı tələb edirdi. Bununla yanaşı, nüvənin zənginləşdirilməsi prosesinin dayandırılması tələb olunurdu. Hələlik bu tələb üzrə Avropa üçlüyü ilə İran arasında konkret razılaşma yoxdur. Bu razılıq MAQATE ilə danışıqların və konkret əməkdaşlıqla bağlı müsbət qərar olmaması fonunda zamanında BMT Təhlükəsizlik Şurasının İrana tətbiq etdiyi sanksiyaların geriyə qayıtması ilə bağlı Tehran təhdid olunur. Yaxın bir ay ərzində bununla bağlı prosedur tamamlanmalıdır".

N.Mirinin fikrincə, İran sözügedən sanksiyaların qarşısını almaq üçün MAQATE ilə danışıqlara başlayıb. Baxmayaraq ki, parlamentin komitəsində bu əməkdaşlığın dayandırılması ilə bağlı qərar var idi. Hər bir halda bu addım İran adına müsbət hadisədir.

"Nüvə məsələsi beynəlxalq səviyyədə şəffaf olmasa, bu, İranın gələcəyi ilə bağlı yeni təhlükələrin ortaya çıxmasını zəruri edəcək.  İsrail və onun strateji mütəffiqi olan ABŞ İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəyi ilə bağlı dəfələrlə Tehranı hədələyib. Nəzərə alaq ki, İran bu istiqamət üzrə ABŞ ilə danışıqları davam etdirməkdə maraqlıdır. Lakin hələlik birbaşa danışıqlar baş tutmayıb. Hesab edirəm ki, yaxın perspektivdə bu danışıqlar üçüncü vasitəçi dövlət vasitəsilə baş tutacaq", - deyə müsahibimiz əlavə edib.

Natiq Miri: 12 günlük İran-İsrail müharibəsi göstərir ki, Tehran hələ də yaralarını sarıya bilməyib

İranın MAQATE ilə əməkdaşlığının regiona və dünyaya mümkün təsirlərinə də toxunan politoloq vurğulayıb ki, əməkdaşlıq çərçivəsində bütün proses şəffaf olarsa, regionu yeni müharibələr gözləməyəcək. Əgər şəffaflıq olmasa, bu halda qeyri-müəyyənlik yaranacaq və istənilən dezinformasiyalar, yalançı arqumentlər ortaya çıxacaq. Nəticə etibarilə İran yenidən hərbi hədəfə çevrilə bilər. Bu isə arzuolunan hadisə deyil.

Müsahibimiz hesab edir ki, əməkdaşlığın şəffaf olması regional və beynəlxalq səviyyədə qəbul olunan formadır. Əks halda qəbul olunan yanlış qərarlar dövlətlər üçün böyük itkilərə səbəb ola bilər.

“Ən azından 12 günlük İran-İsrail müharibəsi faktı göstərir ki, Tehran hələ də yaralarını sarıya bilməyib. İranın nüvə mərkəzləri hələ də açılmayıb və hansı vəziyyətdə olması qeyri-müəyyəndir. Əgər MAQATE ilə əməkdaşlıq olarsa, agentlik bu mərkəzləri tədqiq edə və ortaya konkret nəticələr qoya bilər", - deyə Natiq Miri qeyd edib.

Gülşən Şərif

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 10 Sentyabr 2025 16:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri