Icma.az
close
up
RU
Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

İranda ard-arda baş verən etiraz dalğaları ölkənin gələcək siyasi arxitekturası ilə bağlı dərin sualların yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olub. Mövcud sistemin davamlılığına dair şübhələr artdıqca, alternativ idarəçilik modelləri ətrafında diskussiyalar da intensivləşir. Bu müzakirələrdə bəzən simvolik fiqurlar real siyasi aktora çevrilir, bəzən isə cəmiyyətin ümidsizliyinin göstəricisi kimi ön plana çıxır. Məhz bu kontekstdə Rza Pəhləvi adı İranın daxili və regional gələcəyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib.

Baş verən etirazlar fonunda Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışının nə dərəcədə real olduğu, onun sosial dayaqlarının kimlərdən ibarət olduğu və bu ssenarinin İranın daxili etnik balansı ilə region ölkələrinə mümkün təsirləri siyasi ekspertlər tərəfindən fərqli rakurslardan qiymətləndirilir.

Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Tural İsmayılov bildirib ki, İranın gələcək idarəçilik modelində sonuncu şahın oğlu Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışı məsələsi, 2026-cı ilin yanvar etirazları fonunda həm daxili, həm də beynəlxalq müstəvidə ciddi müzakirə olunan ssenarilərdən biridir. 

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə Pəhləvinin real sosial dayaqlarını əsasən İslam inqilabından öncəki dövrə nostalji ilə baxan orta yaşlı nəsil, sekulyar meyilli şəhər elitası və Qərbdəki geniş İran diasporu təşkil edir:

 "Lakin onun rəhbərlik iddiaları ölkə daxilindəki gənc nəsil və solçu qruplar tərəfindən birmənalı qarşılanmır; bir çox etirazçı üçün "Pəhləvi" adı alternativ bir liderdən çox, mövcud vəziyyətdən çıxış üçün simvolik bir etiraz vasitəsidir.

Bu ssenarinin reallaşması İranın etnik balansı üçün ciddi risklər ehtiva edir. Pəhləvi sülaləsinin tarixi irsi mərkəzləşdirilmiş fars millətçiliyi və etnik azlıqların, xüsusilə azərbaycanlıların, kürdlərin və bəlucların dil və mədəni hüquqlarının sıxışdırılması üzərində qurulub. Rza Pəhləvinin "vahid İran" konsepti və "ərazi bütövlüyü naminə rəsmi Tehranın siyasətini dəstəkləyə biləcəyi" barədə keçmiş bəyanatları qeyri-fars millətlər arasında dərin inamsızlıq yaradır. Bu yanaşma, monarxiyanın bərpası halında etnik gərginliyin artmasına və İranın "livanlaşma" — yəni daxili xaos və etnik qarşıdurma poliqonuna çevrilməsi təhlükəsinə yol aça bilər".

Politoloq qeyd edir ki, Azərbaycan–İran münasibətləri müstəvisində Pəhləvi amili mürəkkəb proqnozlar vəd edir:

"Bir tərəfdən, sekulyar bir idarəçilik Bakı üçün ideoloji təhdidlərin azalması demək olsa da, digər tərəfdən Pəhləvi tərəfdarlarının "Böyük İran" ambisiyaları və Şimali Azərbaycanın müstəqil siyasətinə qarşı şovinist yanaşmaları ciddi diplomatik böhranlar yarada bilər. Pəhləvi ideologiyasının əsasını təşkil edən "fars mərkəzçiliyi" Azərbaycanın regional maraqları və Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımızın hüquqları ilə birbaşa ziddiyyət təşkil etdiyindən, bu ssenari regionda sabitlikdən çox, yeni bir rəqabət və gərginlik dövrünün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir".

Pərvin Şakirqızı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:127
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri