Icma.az
close
up
RU
Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

İranda ard-arda baş verən etiraz dalğaları ölkənin gələcək siyasi arxitekturası ilə bağlı dərin sualların yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olub. Mövcud sistemin davamlılığına dair şübhələr artdıqca, alternativ idarəçilik modelləri ətrafında diskussiyalar da intensivləşir. Bu müzakirələrdə bəzən simvolik fiqurlar real siyasi aktora çevrilir, bəzən isə cəmiyyətin ümidsizliyinin göstəricisi kimi ön plana çıxır. Məhz bu kontekstdə Rza Pəhləvi adı İranın daxili və regional gələcəyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib.

Baş verən etirazlar fonunda Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışının nə dərəcədə real olduğu, onun sosial dayaqlarının kimlərdən ibarət olduğu və bu ssenarinin İranın daxili etnik balansı ilə region ölkələrinə mümkün təsirləri siyasi ekspertlər tərəfindən fərqli rakurslardan qiymətləndirilir.

Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Tural İsmayılov bildirib ki, İranın gələcək idarəçilik modelində sonuncu şahın oğlu Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışı məsələsi, 2026-cı ilin yanvar etirazları fonunda həm daxili, həm də beynəlxalq müstəvidə ciddi müzakirə olunan ssenarilərdən biridir. 

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə Pəhləvinin real sosial dayaqlarını əsasən İslam inqilabından öncəki dövrə nostalji ilə baxan orta yaşlı nəsil, sekulyar meyilli şəhər elitası və Qərbdəki geniş İran diasporu təşkil edir:

 "Lakin onun rəhbərlik iddiaları ölkə daxilindəki gənc nəsil və solçu qruplar tərəfindən birmənalı qarşılanmır; bir çox etirazçı üçün "Pəhləvi" adı alternativ bir liderdən çox, mövcud vəziyyətdən çıxış üçün simvolik bir etiraz vasitəsidir.

Bu ssenarinin reallaşması İranın etnik balansı üçün ciddi risklər ehtiva edir. Pəhləvi sülaləsinin tarixi irsi mərkəzləşdirilmiş fars millətçiliyi və etnik azlıqların, xüsusilə azərbaycanlıların, kürdlərin və bəlucların dil və mədəni hüquqlarının sıxışdırılması üzərində qurulub. Rza Pəhləvinin "vahid İran" konsepti və "ərazi bütövlüyü naminə rəsmi Tehranın siyasətini dəstəkləyə biləcəyi" barədə keçmiş bəyanatları qeyri-fars millətlər arasında dərin inamsızlıq yaradır. Bu yanaşma, monarxiyanın bərpası halında etnik gərginliyin artmasına və İranın "livanlaşma" — yəni daxili xaos və etnik qarşıdurma poliqonuna çevrilməsi təhlükəsinə yol aça bilər".

Politoloq qeyd edir ki, Azərbaycan–İran münasibətləri müstəvisində Pəhləvi amili mürəkkəb proqnozlar vəd edir:

"Bir tərəfdən, sekulyar bir idarəçilik Bakı üçün ideoloji təhdidlərin azalması demək olsa da, digər tərəfdən Pəhləvi tərəfdarlarının "Böyük İran" ambisiyaları və Şimali Azərbaycanın müstəqil siyasətinə qarşı şovinist yanaşmaları ciddi diplomatik böhranlar yarada bilər. Pəhləvi ideologiyasının əsasını təşkil edən "fars mərkəzçiliyi" Azərbaycanın regional maraqları və Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımızın hüquqları ilə birbaşa ziddiyyət təşkil etdiyindən, bu ssenari regionda sabitlikdən çox, yeni bir rəqabət və gərginlik dövrünün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir".

Pərvin Şakirqızı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:129
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri