Icma.az
close
up
RU
Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Tehranın taxt ssenarisi: Rza Pəhləvi faktoru İranı hara aparır?

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

İranda ard-arda baş verən etiraz dalğaları ölkənin gələcək siyasi arxitekturası ilə bağlı dərin sualların yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olub. Mövcud sistemin davamlılığına dair şübhələr artdıqca, alternativ idarəçilik modelləri ətrafında diskussiyalar da intensivləşir. Bu müzakirələrdə bəzən simvolik fiqurlar real siyasi aktora çevrilir, bəzən isə cəmiyyətin ümidsizliyinin göstəricisi kimi ön plana çıxır. Məhz bu kontekstdə Rza Pəhləvi adı İranın daxili və regional gələcəyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib.

Baş verən etirazlar fonunda Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışının nə dərəcədə real olduğu, onun sosial dayaqlarının kimlərdən ibarət olduğu və bu ssenarinin İranın daxili etnik balansı ilə region ölkələrinə mümkün təsirləri siyasi ekspertlər tərəfindən fərqli rakurslardan qiymətləndirilir.

Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Tural İsmayılov bildirib ki, İranın gələcək idarəçilik modelində sonuncu şahın oğlu Rza Pəhləvinin hakimiyyətə qayıdışı məsələsi, 2026-cı ilin yanvar etirazları fonunda həm daxili, həm də beynəlxalq müstəvidə ciddi müzakirə olunan ssenarilərdən biridir. 

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə Pəhləvinin real sosial dayaqlarını əsasən İslam inqilabından öncəki dövrə nostalji ilə baxan orta yaşlı nəsil, sekulyar meyilli şəhər elitası və Qərbdəki geniş İran diasporu təşkil edir:

 "Lakin onun rəhbərlik iddiaları ölkə daxilindəki gənc nəsil və solçu qruplar tərəfindən birmənalı qarşılanmır; bir çox etirazçı üçün "Pəhləvi" adı alternativ bir liderdən çox, mövcud vəziyyətdən çıxış üçün simvolik bir etiraz vasitəsidir.

Bu ssenarinin reallaşması İranın etnik balansı üçün ciddi risklər ehtiva edir. Pəhləvi sülaləsinin tarixi irsi mərkəzləşdirilmiş fars millətçiliyi və etnik azlıqların, xüsusilə azərbaycanlıların, kürdlərin və bəlucların dil və mədəni hüquqlarının sıxışdırılması üzərində qurulub. Rza Pəhləvinin "vahid İran" konsepti və "ərazi bütövlüyü naminə rəsmi Tehranın siyasətini dəstəkləyə biləcəyi" barədə keçmiş bəyanatları qeyri-fars millətlər arasında dərin inamsızlıq yaradır. Bu yanaşma, monarxiyanın bərpası halında etnik gərginliyin artmasına və İranın "livanlaşma" — yəni daxili xaos və etnik qarşıdurma poliqonuna çevrilməsi təhlükəsinə yol aça bilər".

Politoloq qeyd edir ki, Azərbaycan–İran münasibətləri müstəvisində Pəhləvi amili mürəkkəb proqnozlar vəd edir:

"Bir tərəfdən, sekulyar bir idarəçilik Bakı üçün ideoloji təhdidlərin azalması demək olsa da, digər tərəfdən Pəhləvi tərəfdarlarının "Böyük İran" ambisiyaları və Şimali Azərbaycanın müstəqil siyasətinə qarşı şovinist yanaşmaları ciddi diplomatik böhranlar yarada bilər. Pəhləvi ideologiyasının əsasını təşkil edən "fars mərkəzçiliyi" Azərbaycanın regional maraqları və Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımızın hüquqları ilə birbaşa ziddiyyət təşkil etdiyindən, bu ssenari regionda sabitlikdən çox, yeni bir rəqabət və gərginlik dövrünün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir".

Pərvin Şakirqızı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:105
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri