Tesla şirkətinin səhmləri düşüb

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Elektrikli avtomobil sektorunda qabaqcıl texnologiyaları və avtonom sürücülük sahəsindəki iddialı hədəfləri ilə seçilən Tesla, nəqliyyat vasitələri texnologiyasındakı irəliləyişini fond bazarlarında əks etdirməkdə çətinlik çəkir.

ABŞ-ın elektrikli avtomobil istehsalçısı Teslanın texnoloji imkanları ilə bağlı gözləntilərə baxmayaraq səhmlərinin azalması, investorların şirkətin böyümə potensialı, gəlirliliyi və cari bazar qiymətləndirməsi ilə bağlı qiymətləndirmələrini ön plana çıxarır.

Ötən həftə şirkət böyük bir tədbirlə "uçan avtomobilini" təqdim edib. Tesla iki nəfərlik idman avtomobilinin yeni modeli olan Roadster-i nümayiş etdirib. Həm havada hərəkət etmək, həm də yerdə sürətlə sürətlənmək üçün 10 burun və "ultra yüksək təzyiqli hava çənləri"ndən istifadə edən yeni modelin təqdimatı böyük bir ajiotaj yaradıb. Təqdimat mərasimində iştirak edənlər avtomobilin cazibə qüvvəsinə qarşı çıxmaq qabiliyyətinin şahidi olublar. Yeni model dik bir rampa qalxaraq sorucu gücü sayəsində tərs çevrildiyi göstərilib. Daha sonra rampadan qalxdı, havada çevrildi, təzyiqlə yerə endi və park edilmiş Tesla avtomobillərinin sırasının üzərindən tullanıb.

Tədbirdə həmçinin sürücüsüz avtomobilin bir saniyədən az müddətdə saatda təxminən 97 kilometr sürətə çatdığı göstərilib. Tesla şirkətinin baş direktoru Elon Mask nümayişin süni intellekt olmadığını sübut etmək üçün auditoriyaya ehtiyac duyduqlarını bildirib: "Çünki gördüklərinizə inanmayacaqsınız".

Mask həmçinin avtomobilin 2028-ci ildə istehsala başlayacağını, eyni zamanda hər bazarda qanuni olaraq qəbul edilməməsi ehtimalını da vurğulayıb. Tesla şirkətinin səhmləri düşüb, CDS-i yüksəlsə də, texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş avtomobili uçuşa başlasa da, şirkətin səhmlərinin qiyməti fond birjasında azalır. Şirkətin fond bazarındakı performansı texnoloji iddialarına baxmayaraq investorları qane etmir. Tesla səhmləri ilin əvvəlindən bəri yüksək qiymətləndirmə və ümumi bazar şərtləri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən dəyərinin 18 faizdən çoxunu itirib. Sentyabr ayında 3,57 faiz düşən şirkətin səhmləri ötən həftə təxminən 7,3 faiz düşüb.

Səhmlərdəki bu azalmanın bir neçə səbəbi var. Analitiklər bildirirlər ki, Tesla-nın robotaksi, humanoid robot Optimus və süni intellekt infrastrukturuna investisiyaları artsa da, bu sahələrin nə vaxt və nə dərəcədə davamlı gəlir əldə edəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır.

Analitiklər həmçinin qeyd ediblər ki, gözlənilən gəlirlər gecikdikdə yüksək kapital xərcləri səhmlərə təzyiq göstərə bilər və Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklər səbəbindən artan borclanma xərcləri bunun şirkətin pul vəsaitlərinin axınına mənfi təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Tesla-nın səhm göstəricilərindəki zəiflik, şirkətin kredit riski mükafatı ilə bağlı proqnozlarla birlikdə də nəzərdən keçirilir. Şirkətin 5 illik kredit riski mükafatı (CDS) 188,1 bazis nöqtəsinə yüksələrək 2023-cü ilin may ayından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Sözügedən göstərici, Teslanın borcunu ödəməməsi riskinə qarşı investorların tələb etdiyi qorunma xərclərini əks etdirir.

Analitiklər səhm qiymətinin azalmasının şirkətin artım gözləntilərinin və bazar qiymətləndirməsinin qiymətləndirilməsini vurğuladığını və CDS mükafatının borc bazarında kredit riski qavrayışının ayrıca bir göstəricisi olduğunu qeyd edirlər.

Şirkətin təxminən 28 milyard dollar rüblük mənfəət əldə edəcəyi və səhm başına 0,45 dollar mənfəət əldə edəcəyi gözlənilir.

Bu ilin üçüncü rübündə Teslanın nəqliyyat vasitələrinin tədarükü bazar gözləntilərini 486.532-dən üstələyib. Şirkət ilin üçüncü rübündə 464.391 avtomobil istehsal edib. Şirkətin avtomobil istehsalı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,8 faiz artıb, halbuki şirkət ötən ilin üçüncü rübündə 447.450 avtomobil istehsal edib. Bu ilin yanvar-avqust dövründə Avropa Birliyi (AB) ölkələrində Tesla markalı avtomobillərin satışları 142.165 ədədə çatıb, təkcə avqust ayında isə 12.547 ədəd satılıb.

Tesla-nın AB ölkələrində satışları ilin ilk səkkiz ayında əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 65,9 faiz, avqust ayında isə illik müqayisədə 52,7 faiz artıb. Yanvar-avqust dövründə Tesla satışları bu regionda ümumi avtomobil satışlarının 1,9 faizini təşkil edib.

M.MİRZƏ
XQ