Tiflisdən Zəngəzur həmləsi Nə baş verir?

“Zəngəzur dəhlizi layihəsi bütün bölgə üçün faydalı olacaq”. Bunu Gürcüstan parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili deyib. Papuaşvili bildirib ki, Gürcüstan Zəngəzur dəhlizi təşəbbüsünü alqışlayır.

Ancaq Batumi və Tiflis gömrük-keçid məntəqələrində 20 gündən artıqdır saxlanılan Azərbaycan yük avtomobilləri ciddi problemlə üzləşib, onların buraxılışı əngəllənib. Daha sonra Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyi bu məsələni nəzarətə götürüb və səfirliyin nümayəndələri Gürcüstanın müvafiq qurumlarının nümayəndələri ilə görüşlər keçiriblər. Danışıqlardan sonra qarşı tərəf məsələnin çox qısa zamanda tam həll olunacağına söz verib.

“Bakı-Xəbər”in məlumatına görə, Azərbaycana aid TIR sürücülərindən Pərvin Həsənov qeyd edib ki, yalnız Azərbaycan səfirliyinin əməkdaşlarının Gürcüstanın müvafiq orqanlarının nümayəndələri ilə görüşündən sonra saxlanılan yük avtomobillərinin problemi həll olunmağa başlayıb.

Analoji problemlə qarşılaşan sürücü Balay Allahverdiyev onlardan əvvəl 70-ə yaxın avtomobilin geri qaytarıldığını deyib: “Həmin sürücülərə Gürcüstan tərəfi deyib ki, sizin Zəngəzur dəhliziniz var, gedin, oradan keçin. Onları geri qaytarıblar və hazırda həmin sürücülər İran və ya Türkiyə ərazisindən keçid etməyə cəhd göstərirlər”.

Nəqliyyat Dəhlizləri Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru Paata Tsaqareişvili sözügedən narahatlığı belə izah edib: “Ermənistan, Azərbaycan və Türkiyə arasında yeni marşrutların açılmasından sonra Gürcüstan tranzit yüklərinin 20%-ə qədərini itirmək riski ilə üzləşir. Ekspertlər bildirir ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması Gürcüstandan keçən xətlərin ikinci plana düşməsi anlamına gəlmir. İndi hətta Ermənistan da Gürcüstanı buna inandırmağa çalışır. Ermənistan prezidenti Vaaqn Xaçaturyan bəyan edib ki, Zəngəzur dəhlizi Gürcüstan üçün təhlükə yaratmır, əksinə, bütün region ölkələri, o cümlədən Rusiya üçün yeni imkanlar açır.

Gürcüstanın azərbaycanlı yük maşınlarının sürücülərini sıxışdırması münasibətlərə necə təsir edə bilər? Doğrudanmı Tiflis dəhlizə görə belə bir təzyiq siyasətinə əl atıb?

Azər Allahverənov

Azərbaycan-Gürcütan parlamentlərarası əlaqələr üzrə İşçi Qrupunun üzvü Azər Allahverənov “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, Batumidə gömrük-keçid məntəqəsində 20 gündən artıq saxlanılan Azərbaycan yük avtomobilləri ilə bağlı informasiya məkanında müxtəlif məlumatlar dolaşmaqdadır: “Məlumatlarda əsas fikir ondan ibarətdir ki, daha çox tütün məmulatlarının daşınması ilə məşğul olan yük avtomobillərinin saxlanması baş vermişdir. Bu məsələ 20 gündən çoxdur kəskin şəkildə, hətta müxtəlif kanallar vasitəsilə dilə gətirilirdi. Onda da bir müddət saxlanıldığı bildirilmişdi və bir aya yaxındır ki, bu proses davam edir. Gürcüstanın müvafiq rəsmi qurumları bəyan etdilər ki, bu, qanuni prosedurlar çərçivəsində baş verən prosesdir. Eyni zamanda həmin ərəfədə bizim diplomatik qurumlar prosesə müdaxilə elədilər və danışıqlar apardılar. Nəticədə avtomobillərin bir qisminin buraxılması prosesi başladı. Amma dünən və bu gün yayılan məlumatlardan görünən odur ki, hələ də müəyyən narahatlıqlar var. Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı kimsə o cür fikirlər söyləyibsə, bu, şəxsi fikirdir, belə fikirlərin dilə gətirilməsi heç də yaxşı hal deyil. Gürcüstan dövlətinin Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı rəsmi mövqeyi bəllidir. Bu rəsmi mövqeyə zidd hansısa şəxslər fikirlər ifadə edirlərsə, müsbət qarşılana bilməz. Gürcüstanın baş naziri Zəngəzur dəhlizinin açılmasını bütövlükdə regiona üçün yeni imkanların açılacağı kimi dəyərləndirib. Tiflisin mövqeyi bu cür ortaya qoyulub. İndi kimsə bu mövqeyə uyğun gəlməyən mövqe ortaya qoyubsa, Gürsüstan hökumətinin mövqeyinə qarşı çıxmış olur. Ona görə də bəzən hansısa bir gömrük işçisinin və ya sərhəd xidməti işçisinin şəxsi müstəvidə fikir söyləməsi təbii ki, Gürcüstan hökumətinin mövqeyi deyil. Kiminsə qeyri-rəsmi fikrinin siyasi rəsmi don geyindirməklə müxtəlif platformalar üzərindən tirajlanması xoşagələn hal deyil. Yük maşınlarının məsələsi tezliklə həllini tapacaq”.

A.Allahverənov qeyd etdi ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması Gürcüstanın maraqlarına zidd deyil: “Orta dəhlizin əsas iki seqmenti Bakı-Tiflis-Qars və Zəngəzur dəhlizi üzərindən keçən Bakı-Naxçıvan-Qars dəmir yolundan il ərzində 70-80 milyonluq yükün daşınması nəzərdə tutulursa, deməli, buradan Gürcüstanın da böyük qazancları olacaq. Artan yük həcmi Gürcüstanın üzərindən keçən xəttin yükdaşıma qabiliyyətinin artırılması zərurətini meydana gətirəcək. Deməli, Zəngəzur dəhlizinin açılması əslində Gürcüstanın da gəlirlərini artırmış olacaq. Ona görə də hansısa şəxslərin dilindən "Zəngəzur dəhliziniz var gedin, açılmasını gözləyin" kimi fikirlər səslənibsə, bəlkə də qəsdən ortaya atılmış yanlış fikirlərdir. Real situasiya isə belədir ki, Cənubi Qafqaz bölgəsi yüklərin daşınması üçün əlverişli bölgədir, ancaq mövcud infrastruktur proqnozlaşdırılan həcmlərə adekvat deyil və mövcud infrastruktur inkişaf etdirilməlidir, Zəngəzur dəhlizi tez bir zamanda açılmalıdır. Zəngəzur dəhlizinin açılması Gürcüstan üzərindən gedən yüklərin dayandırılacağı demək deyil. Komunikasiya layihələri biri digərinə zidd deyil və bir-birini inkar etmir".