Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Tikinti tozunu necə azaldaq? Ağciyərləri zədələyir

Tikinti tozunu necə azaldaq? Ağciyərləri zədələyir

Lent az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Şəhərsalmanın əsas elementlərindən biri də binaların tikilməsidir. Demək olar ki, indi şəhərin hər nöqtəsində tikinti aparılır. Bəzən tikintidən yayılan toz ətrafa, yaxın yerdə yaşayan sakinlərin evlərinə yayılır. Bu isə təbii ki, müəyyən qədər narahatlıq yaradır.

Bəs görəsən, tikintidəki tozun, xüsusən də yay aylarında digər sakinlərin evlərinə, həyətlərə, havaya buraxılmasını necə minimuma endirmək olar? Tozun, tikinti materiallarının insan orqanizminə hansı əks təsirləri var?

Ekoloq Sadiq Həsənov Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, tikintinin əks təsirlərini aradan qaldırmaq üçün tikinti sahələrini izolizasiya edilməlidir:

“Tikinti insan həyatının ən mühüm hissələrindən biridir. İnsanın yaşaması üçün evlər, obyektlər, digər sənaye müəssisələrinin tikintisi həmişə davam edəcək. Şəhərsalmanın əsas sahələrindən biri olan tikinti daim sakinlərdə narahatlıq yaradır. Tikinti gedən ərazilərdə tozun olması, küləkli havalarda tozun ətrafa yayılması, istifadə olunan sementin, narın qumun və digər materialların havaya sovrulması insan orqanizminə zərərli təsirlər göstərə bilər. Bütün bunları nəzərə alaraq tikinti şirkətləri həmin əraziləri izolizasiya etməlidirlər. Xəbərdarlıq nişanları asılmalı, tikintinin ətrafı bağlanmalı, yolların istiqaməti dəyişməlidir. Tikinti məcəlləsində də bu barədə maddələr əks olunur. Bakı şəhərində bəzən bu qaydalara riayət edirlər. Qaydalara əməl etməklə tikintini dünyadakı inkişaf etmiş ölkələrin praktikası əsasında davam etdirmək olar. Tozun havaya buraxılmasının qarşısın almağın ən yaxşı yolu tikinti aparılmayan mərhələdə onların üzərini bağlamaqdır. Tikinti mərhələsində isə materialları tez-tez sulamaq kifayət edə bilər”.

Həkim-pulmonoloq Əlizamin Sadıqov Lent.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, tikintidən yayılan toz insan sağlamlığı üçün təhlükəlidir:

“Tikintilərdən havaya yayılan toz yalnız havanı çirkləndirmir, eyni zamanda ətraf mühitə, torpağa və su mənbələrinə də mənfi təsir göstərir. Nəzərə alsaq ki, xüsusilə şəhər mərkəzində avtomobil sıxlığı yüksəkdir və havanın çirklənməsi artıq pik həddə çatır, tikinti sahələrindən yayılan toz bu vəziyyəti daha da ağırlaşdıraraq sağlamlıq üçün ciddi risklər yaradır.

Ətraf mühit havasının çirklənməsi havanın keyfiyyətini aşağı salır, ekosistemə zərər vurur və nəticədə insanların həm fiziki, həm də psixi sağlamlığına mənfi təsir göstərir.

Tikinti sahələrində çalışan şəxslərdə peşə xəstəliklərinin yaranma ehtimalı daha yüksəkdir. Tikinti tozunun tərkibində olan zərərli hissəciklər nəfəsalma yolu ilə birbaşa ağciyərlərə daxil olur, alveollarda və kiçik tənəffüs yollarında toplanaraq silikoz, antrakoz və asbestoz kimi peşə xəstəliklərinin yaranmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, tikinti sahələrində radon qazının yüksək səviyyəsi və asbestlə uzunmüddətli təmas ağciyər və plevra xərçəngi riskini artırır.

Tikinti tozuna uzun müddət məruz qalmaq xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin (XOAX) yaranma riskini təxminən 1,5 dəfə artırır. Araşdırmalar göstərir ki, iş yerlərində zərərli toz faktorları bu xəstəliyin yaranma səbəblərinin təxminən 20 faizini təşkil edə bilər.

Bronxial astmaya gəldikdə isə, tikinti tozları xəstəliyin yaranmasının birbaşa səbəbi hesab olunmur. Lakin astması olan insanlarda bu tozlar simptomların daha da ağırlaşmasına, tutmaların tezləşməsinə və tənəffüs çatışmazlığının yaranmasına səbəb ola bilər.

Nəfəsalma zamanı qəbul edilən toz hissəcikləri tənəffüs yollarını qıcıqlandırır. Buna cavab olaraq iltihab prosesi başlayır. İltihab nəticəsində tənəffüs yolları daralır, havanın ağciyərlərə keçməsi çətinləşir, selik ifrazı artır və ağciyər toxumasında zədələnmə baş verir”.

Həkim qeyd edib ki, bu problemlərin qarşısını almaq üçün iş yerlərində və ümumilikdə ətraf mühit havasının keyfiyyətinə müntəzəm monitorinq aparılmalıdır:

“Tikinti sahələrində çalışan işçilər fərdi qoruyucu vasitələrlə, o cümlədən respirator və xüsusi iş geyimləri ilə təmin edilməlidirlər. Onların sağlamlıq vəziyyəti dövri olaraq tibbi müayinələrlə izlənilməlidir. Eyni zamanda şəhərlərdə yaşıllıq zonalarının artırılması, tikinti sahələrində tozun qarşısını alan tədbirlərin görülməsi və havanın çirklənməsinin azaldılmasına yönəlmiş ekoloji siyasətin gücləndirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır”.

Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin “ekologiya  və ətraf mühitin mühafizəsi” mövzusunda dərc edilib.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2026 18:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri