Toy edəndə elə sevinirlər, guya heç boşanmayacaqlar

Kubra Məhərrəmova yazır...

2025-ci ilin yekunları ilə bağlı insanlar ya özlərinə, ya da rəhbərlərinə hesabat verirlər.

Bütün hallarda hesabat vermək əla bir şeydir. Göstəriciləri gözünlə görəndə nəticə çıxarmaq da asan olur.

Nə hikmətdirsə, dünyada elmi-texniki tərəqqi, davranış səviyyəsi, qayda-qanun inkişaf etdikcə, cəmiyyətimiz sanki paralel olaraq geriləyir. Qəribəsi də odur ki, hamı üzdə bu kimi addımları pisləyir, qınayır. Lakin gözdən-könüldən uzaq düşən kimi hamıdan çox qaydaları pozur.

Təsəvvür edin ki, müasir günümüzdə toy kortejlərində əməlli başlı avtoxuliqanlıq edən sürücülər var. Hələ bunun görüntülərini çəkib sosial şəbəkələrdə paylaşaraq özləri ilə qürur duyurlar.

Hadisəyə məntiqlə baxsaq görərik ki, bu qədər "sevinməyə" heç bir səbəb yoxdur.

Sadəcə iki nəfər evlənir və toy edir. Bütün ailə quran cütlüklərə xoşbəxtlik arzulayaraq məlum statistikaya nəzər yetirəndə görürük ki, əksəriyyətinin evlilik müddəti o qədər də uzun sürmür. Eynilə toy kortejlərində avtoxuliqanlıq edib qəza edənlər kimi.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi yanvar-iyun aylarında 577 yol-nəqliyyat hadisəsinin baş verməsi, 812 nəfərin zərər çəkməsi barəsində məlumat verir. Onlardan 313-ü həlak olub, 499-u isə yaralanıb. Yaralanan kimi qeydiyyata düşənlərin bəziləri isə sonradan həyatını itirib. İlin tam yekunu açıqlansa, bu rəqəmlərin daha da artacağı məlumdur.

Mən hər cür qəzanın baş verməsini anlayıram. Yol sürüşkən oldu, əyləc tutmadı, qaranlıq tindən piyada çıxdı və s. Amma durduq yerdə toy kortejində gedərkən avtoxuliqanlıq edənləri anlamıram. Sürət həddini aşmaq, ötüşmələr, qəfil və təhlükəli manevrlər etmək hansı məntiqdən irəli gəlir?

Yollarda bu qədər müşahidə kameraları, radarlar, yol polisləri olduğu halda elə insanların nəyə güvəndiyi hələ də qaranlıq qalır.

Tutalım həmin an kameralar işləmədi, yolda polis olmadı, cərimə gəlmədi, bəs qəza baş versə, kimlərsə xəsarət alsa, kimlərsə həyatını itirsə, toy yasa çevrilsə kim nə cavab verəcək? Bunlar necə silinəcək, həyatın radarından? Bir insanın ölümünə bilərəkdən səbəb olmaq necə də asan gəlir bu insanlara... Bu davranışın arxasında məsuliyyətsizlik, cəzasızlıq hissi və laqeydlik dayanır. Əgər bunlar "əqli gerilikdən" əziyyət çəkirlərsə, sükan arxasına necə otururlar? Yaxınları (ətrafı demirəm) bunlar üçün narahat olmurlar?

Belə baxanda toy korteji cəmiyyətimizin kiçildilmiş modelidir. Göstəriş, siqnallar, bər-bəzək, gül-çiçək, videoçəkiliş, musiqi, yekəxanalıq edən sürücülər və bəlkə də (faizi deyə bilmərəm) öz toyunda heç sevinməyən cütlüklər. Bəzən düşünürəm ki, çox xoşbəxt olanların heç təmtərağa ehtiyacı da yoxdur. Onların sevgisi yüzlərlə bərq vuran, siqnal verən avtomobillərdən ibarət toy kortejindən daha parlaq olur. Sevincləri üçünsə aramsız siqnallara ehtiyac yaranmır. Birgə, yeni həyata güvənli addımlar atırlar, sakitcə.

Bu sadaladığım bəlkə də, məcburi evlənənlərin kədərini, bədbəxtliyini gizlətməyə cəhd edən atəşfəşanlıqdır. Teatr, alqış, pafos, qəza...

Şəxsən mənim üçün yolda toy korteji sevinci, toy-büsatı deyil, çox zaman təhlükəni tərənnüm edir. Ürəyimdə "Ay Allah, qəzasız-bəlasız getsinlər" deyib, həmin hərəkət zolağından qaçmaq istəyirəm. Baxmayaraq ki, hamımız eyni xalqın nümayəndəsiyik, eyni dildə danışırıq , amma eyni yolu getmirik. Təəssüf ki, başqa yolda olanları qayda-qanunlu, düz, təmiz, təhlükəsiz yola çəkə də bilmirik.

View this post on Instagram

Hər nə qədər cərimələr, cəzalar artsa da, nəticə yenə də ölüm-itimdir.

2025-ci ilin son günlərində daha bir sınağımız var. Bayram günlərində alkoqoldan geninə-boluna istifadə edib sükan arxasına oturanlar... Özü də bilmirsən ki, hansı yolda, hansı küçədə qabağına çıxacaqlar. Özləri bir yana, nə qədər insanın taleyi ilə oynayacaqlar.

Yeni ilə qəzasız-bəlasız çıxmağı niyyət edirəm. Sükan arxasına oturan hər bir kəs məsuliyyətini dərk etsin. Harada, hansı yolda olmasından asılı olmadan. Mühərriki işə salmamışdan əvvəl, vicdanını işə salsın.