Icma.az
close
up
RU
“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı böyük dövlətlər əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir..." 

Amerika siyasətində Donald Tramp və onun tərəfdarları qlobalizmdən imtina edərək, dünya siyasətini "böyük dövlətlər" prinsipi üzərində qurmağa çalışır. Bu, Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) ideologiyasının tərkib hissəsidir və ABŞ-ın qlobalist təsisatlardan uzaqlaşıb, yalnız milli gücünə əsaslanmasına yönəlib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı filosof və politoloq, "Putinin beyni" adlandırılan Aleksandr Duqin Rusiya KİV-də dərc edilən məqaləsində deyilir.

"Tramp qlobal təsisatları- BMT, NATO, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatları köhnə dünya düzəninin qalıqları kimi görür və onları dəyişdirmək niyyətindədir. O, hesab edir ki, bütün bu qurumlar qlobalistlərin və liberal elitaların yaratdığı sistemin bir hissəsidir və ABŞ-ı lazımsız öhdəliklər altına salır. Onun məqsədi beynəlxalq münasibətləri yeni qaydalar əsasında formalaşdırmaqdır.

Yeni dünya düzəni: "Böyük dövlətlər" modeli

Trampın beynəlxalq münasibətlərə baxışı klassik realizm məktəbinə əsaslanır. Realistlər hesab edir ki, dövlətin gücü yalnız onun hüquqi suverenliyi ilə deyil, real resursları- iqtisadi, hərbi, texnoloji və mədəni təsir imkanları ilə ölçülməlidir. Bu baxışa əsasən, yalnız həqiqi gücə malik olan dövlətlər dünya siyasətində söz sahibi ola bilər.

Bu çərçivədə Tramp beynəlxalq münasibətləri "çoxqütblü dünya" deyil, "böyük dövlətlər nizamı" formatında görür. Onun fikrincə, bu nizamda yalnız üç ölkə- ABŞ, Çin və Rusiya həqiqi gücə sahibdir. Hindistanın potensialı barədə bəzi fərqli fikirlər olsa da, Tramp onu hələ tam formalaşmış qlobal güc kimi qəbul etmir.

Tramp və qlobal bloklar

Trampın bu yanaşması qlobalistlərin əsas təşəbbüsləri ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. BRİKS kimi platformalar (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin, Cənubi Afrika və digər üzvlər) çoxqütblü dünya qurmaq istəyir, lakin Tramp bu modelə skeptik yanaşır. Onun nəzərində BRİKS və digər oxşar platformalar əsasən Çin tərəfindən idarə olunur və ABŞ-ın dominant rolunu sarsıtmağa çalışır.

Bundan əlavə, Tramp Çinin "Bir kəmər- bir yol" layihəsini də yeni qlobalizm forması kimi görür və bunun qarşısını almaq üçün Rusiya və Hindistanı neytrallaşdırmağa və ya öz tərəfinə çəkməyə çalışır. O, ABŞ-ın dünyada təkbaşına hökmran olduğu dövrü geri qaytarmaq istəyir, lakin artıq çoxqütblü reallıq formalaşdığı üçün bunu yeni strategiya ilə etməyə məcburdur.

Avropanın çətin vəziyyəti

Trampın yeni yanaşması Avropa İttifaqını qeyri-müəyyən vəziyyətə salır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropa siyasəti ABŞ-ın qlobal liderliyinə əsaslanıb. Lakin Tramp qlobalizmi rədd etdiyi üçün Avropa artıq ABŞ-ın dəstəyindən tam asılı qala bilmir və öz mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməlidir.

Bu kontekstdə Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) şüarı "Avropanı yenidən böyük edək" (MEGA) formasında da ortaya çıxa bilər. O, Avropa ölkələrini qlobalizmdən uzaqlaşmağa və daha çox milli suverenlik əsaslı birləşmələr yaratmağa təşviq edir. Bəzi Avropa ölkələri, xüsusilə Macarıstan, Slovakiya, Serbiya, Xorvatiya və qismən İtaliya və Polşa artıq bu istiqamətdə hərəkət etməyə meyllidir.

Yeni dünya balansları və ABŞ-ın strategiyası

Trampın yanaşmasına görə, dünya artıq təkqütblü və ya ikiqütblü deyil, lakin çoxqütblü də olmamalıdır. Onun fikrincə, böyük dövlətlər arasında yeni bir tarazlıq yaradılmalıdır və yalnız ən güclü dövlətlər bu sistemin əsas oyunçuları ola bilər.

Bu baxımdan, Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı "böyük dövlətlər" əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir. O, ABŞ-ın yalnız öz milli maraqlarını müdafiə etməsini, digər ölkələrin isə öz güclərinə uyğun yer tutmasını istəyir.

Bu yanaşma qlobal siyasətdə yeni bir dövrün başlanğıcını qoyur-artıq beynəlxalq münasibətlər universal prinsiplərə yox, milli güc balanslarına əsaslanır. Bu isə böyük dövlətlərin regional nüfuz dairələrinin güclənməsinə və dünya nizamının yenidən formalaşmasına gətirib çıxaracaq".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:216
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Mart 2025 21:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri