Icma.az
close
up
RU
“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı böyük dövlətlər əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir..." 

Amerika siyasətində Donald Tramp və onun tərəfdarları qlobalizmdən imtina edərək, dünya siyasətini "böyük dövlətlər" prinsipi üzərində qurmağa çalışır. Bu, Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) ideologiyasının tərkib hissəsidir və ABŞ-ın qlobalist təsisatlardan uzaqlaşıb, yalnız milli gücünə əsaslanmasına yönəlib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı filosof və politoloq, "Putinin beyni" adlandırılan Aleksandr Duqin Rusiya KİV-də dərc edilən məqaləsində deyilir.

"Tramp qlobal təsisatları- BMT, NATO, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatları köhnə dünya düzəninin qalıqları kimi görür və onları dəyişdirmək niyyətindədir. O, hesab edir ki, bütün bu qurumlar qlobalistlərin və liberal elitaların yaratdığı sistemin bir hissəsidir və ABŞ-ı lazımsız öhdəliklər altına salır. Onun məqsədi beynəlxalq münasibətləri yeni qaydalar əsasında formalaşdırmaqdır.

Yeni dünya düzəni: "Böyük dövlətlər" modeli

Trampın beynəlxalq münasibətlərə baxışı klassik realizm məktəbinə əsaslanır. Realistlər hesab edir ki, dövlətin gücü yalnız onun hüquqi suverenliyi ilə deyil, real resursları- iqtisadi, hərbi, texnoloji və mədəni təsir imkanları ilə ölçülməlidir. Bu baxışa əsasən, yalnız həqiqi gücə malik olan dövlətlər dünya siyasətində söz sahibi ola bilər.

Bu çərçivədə Tramp beynəlxalq münasibətləri "çoxqütblü dünya" deyil, "böyük dövlətlər nizamı" formatında görür. Onun fikrincə, bu nizamda yalnız üç ölkə- ABŞ, Çin və Rusiya həqiqi gücə sahibdir. Hindistanın potensialı barədə bəzi fərqli fikirlər olsa da, Tramp onu hələ tam formalaşmış qlobal güc kimi qəbul etmir.

Tramp və qlobal bloklar

Trampın bu yanaşması qlobalistlərin əsas təşəbbüsləri ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. BRİKS kimi platformalar (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin, Cənubi Afrika və digər üzvlər) çoxqütblü dünya qurmaq istəyir, lakin Tramp bu modelə skeptik yanaşır. Onun nəzərində BRİKS və digər oxşar platformalar əsasən Çin tərəfindən idarə olunur və ABŞ-ın dominant rolunu sarsıtmağa çalışır.

Bundan əlavə, Tramp Çinin "Bir kəmər- bir yol" layihəsini də yeni qlobalizm forması kimi görür və bunun qarşısını almaq üçün Rusiya və Hindistanı neytrallaşdırmağa və ya öz tərəfinə çəkməyə çalışır. O, ABŞ-ın dünyada təkbaşına hökmran olduğu dövrü geri qaytarmaq istəyir, lakin artıq çoxqütblü reallıq formalaşdığı üçün bunu yeni strategiya ilə etməyə məcburdur.

Avropanın çətin vəziyyəti

Trampın yeni yanaşması Avropa İttifaqını qeyri-müəyyən vəziyyətə salır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropa siyasəti ABŞ-ın qlobal liderliyinə əsaslanıb. Lakin Tramp qlobalizmi rədd etdiyi üçün Avropa artıq ABŞ-ın dəstəyindən tam asılı qala bilmir və öz mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməlidir.

Bu kontekstdə Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) şüarı "Avropanı yenidən böyük edək" (MEGA) formasında da ortaya çıxa bilər. O, Avropa ölkələrini qlobalizmdən uzaqlaşmağa və daha çox milli suverenlik əsaslı birləşmələr yaratmağa təşviq edir. Bəzi Avropa ölkələri, xüsusilə Macarıstan, Slovakiya, Serbiya, Xorvatiya və qismən İtaliya və Polşa artıq bu istiqamətdə hərəkət etməyə meyllidir.

Yeni dünya balansları və ABŞ-ın strategiyası

Trampın yanaşmasına görə, dünya artıq təkqütblü və ya ikiqütblü deyil, lakin çoxqütblü də olmamalıdır. Onun fikrincə, böyük dövlətlər arasında yeni bir tarazlıq yaradılmalıdır və yalnız ən güclü dövlətlər bu sistemin əsas oyunçuları ola bilər.

Bu baxımdan, Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı "böyük dövlətlər" əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir. O, ABŞ-ın yalnız öz milli maraqlarını müdafiə etməsini, digər ölkələrin isə öz güclərinə uyğun yer tutmasını istəyir.

Bu yanaşma qlobal siyasətdə yeni bir dövrün başlanğıcını qoyur-artıq beynəlxalq münasibətlər universal prinsiplərə yox, milli güc balanslarına əsaslanır. Bu isə böyük dövlətlərin regional nüfuz dairələrinin güclənməsinə və dünya nizamının yenidən formalaşmasına gətirib çıxaracaq".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Mart 2025 21:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri