Icma.az
close
up
RU
“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

“Tramp dünya nizamını böyük dövlətlər prinsipi üzərində qurur“ Aleksandr Duqin

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı böyük dövlətlər əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir..." 

Amerika siyasətində Donald Tramp və onun tərəfdarları qlobalizmdən imtina edərək, dünya siyasətini "böyük dövlətlər" prinsipi üzərində qurmağa çalışır. Bu, Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) ideologiyasının tərkib hissəsidir və ABŞ-ın qlobalist təsisatlardan uzaqlaşıb, yalnız milli gücünə əsaslanmasına yönəlib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı filosof və politoloq, "Putinin beyni" adlandırılan Aleksandr Duqin Rusiya KİV-də dərc edilən məqaləsində deyilir.

"Tramp qlobal təsisatları- BMT, NATO, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatları köhnə dünya düzəninin qalıqları kimi görür və onları dəyişdirmək niyyətindədir. O, hesab edir ki, bütün bu qurumlar qlobalistlərin və liberal elitaların yaratdığı sistemin bir hissəsidir və ABŞ-ı lazımsız öhdəliklər altına salır. Onun məqsədi beynəlxalq münasibətləri yeni qaydalar əsasında formalaşdırmaqdır.

Yeni dünya düzəni: "Böyük dövlətlər" modeli

Trampın beynəlxalq münasibətlərə baxışı klassik realizm məktəbinə əsaslanır. Realistlər hesab edir ki, dövlətin gücü yalnız onun hüquqi suverenliyi ilə deyil, real resursları- iqtisadi, hərbi, texnoloji və mədəni təsir imkanları ilə ölçülməlidir. Bu baxışa əsasən, yalnız həqiqi gücə malik olan dövlətlər dünya siyasətində söz sahibi ola bilər.

Bu çərçivədə Tramp beynəlxalq münasibətləri "çoxqütblü dünya" deyil, "böyük dövlətlər nizamı" formatında görür. Onun fikrincə, bu nizamda yalnız üç ölkə- ABŞ, Çin və Rusiya həqiqi gücə sahibdir. Hindistanın potensialı barədə bəzi fərqli fikirlər olsa da, Tramp onu hələ tam formalaşmış qlobal güc kimi qəbul etmir.

Tramp və qlobal bloklar

Trampın bu yanaşması qlobalistlərin əsas təşəbbüsləri ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. BRİKS kimi platformalar (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin, Cənubi Afrika və digər üzvlər) çoxqütblü dünya qurmaq istəyir, lakin Tramp bu modelə skeptik yanaşır. Onun nəzərində BRİKS və digər oxşar platformalar əsasən Çin tərəfindən idarə olunur və ABŞ-ın dominant rolunu sarsıtmağa çalışır.

Bundan əlavə, Tramp Çinin "Bir kəmər- bir yol" layihəsini də yeni qlobalizm forması kimi görür və bunun qarşısını almaq üçün Rusiya və Hindistanı neytrallaşdırmağa və ya öz tərəfinə çəkməyə çalışır. O, ABŞ-ın dünyada təkbaşına hökmran olduğu dövrü geri qaytarmaq istəyir, lakin artıq çoxqütblü reallıq formalaşdığı üçün bunu yeni strategiya ilə etməyə məcburdur.

Avropanın çətin vəziyyəti

Trampın yeni yanaşması Avropa İttifaqını qeyri-müəyyən vəziyyətə salır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropa siyasəti ABŞ-ın qlobal liderliyinə əsaslanıb. Lakin Tramp qlobalizmi rədd etdiyi üçün Avropa artıq ABŞ-ın dəstəyindən tam asılı qala bilmir və öz mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməlidir.

Bu kontekstdə Trampın "Amerikanı yenidən böyük edək" (MAGA) şüarı "Avropanı yenidən böyük edək" (MEGA) formasında da ortaya çıxa bilər. O, Avropa ölkələrini qlobalizmdən uzaqlaşmağa və daha çox milli suverenlik əsaslı birləşmələr yaratmağa təşviq edir. Bəzi Avropa ölkələri, xüsusilə Macarıstan, Slovakiya, Serbiya, Xorvatiya və qismən İtaliya və Polşa artıq bu istiqamətdə hərəkət etməyə meyllidir.

Yeni dünya balansları və ABŞ-ın strategiyası

Trampın yanaşmasına görə, dünya artıq təkqütblü və ya ikiqütblü deyil, lakin çoxqütblü də olmamalıdır. Onun fikrincə, böyük dövlətlər arasında yeni bir tarazlıq yaradılmalıdır və yalnız ən güclü dövlətlər bu sistemin əsas oyunçuları ola bilər.

Bu baxımdan, Trampın siyasəti qlobalizmi tamamilə sıradan çıxarmağı və dünyanı "böyük dövlətlər" əsasında yenidən formalaşdırmağı hədəfləyir. O, ABŞ-ın yalnız öz milli maraqlarını müdafiə etməsini, digər ölkələrin isə öz güclərinə uyğun yer tutmasını istəyir.

Bu yanaşma qlobal siyasətdə yeni bir dövrün başlanğıcını qoyur-artıq beynəlxalq münasibətlər universal prinsiplərə yox, milli güc balanslarına əsaslanır. Bu isə böyük dövlətlərin regional nüfuz dairələrinin güclənməsinə və dünya nizamının yenidən formalaşmasına gətirib çıxaracaq".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Mart 2025 21:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri