Tramp Yaxln Şərqdə yeni siyasi mühit yaratmağa çalışır

ABŞ Prezidenti Tramp, bəyanatları və baş verənlərə yönəlik eyhamlı münasibətləri ilə Yaxın Şərqdə yeni siyasi mühit yaratmağa çalışır.Əslində siyasi reallıqları nəzərə almadan atılan bu addımlar, sağlam düşüncəyə və məntiqə uyğun olmadığına görə,sonda müvəffəqiyyət qazana bilməyəcək. Əksinə Trampın Yaxın Şərqlə bağlı siyasəti, dünyaya özüylə bir çox problemlər gətirə bilər.Bu bir çox sahələrdə özünü göstərəcək. Xüsusilə də İsrail və İran arasında müharibə davam etdiyi müddətdə bölgədə siyasi böhran yaşanacaq və bundan da ən çox region dövlətləri nəsibini ala bilər.Tramp, hakimiyyətə gələr-gəlməz yürütdüyü mövcud siyasəti, əslində sağlam təfəkkürə söykənmədiyi açıq şəkildə ortadadır. Bu səbəbdən ABŞ öz maraqlarını təmin etmək üçün hər şeyə əl atır desək yanılmarıq və bunu beynəlxalq hüquqa tüpürərək həyata keçirir. Bu hər keçən gün daha da şiddətli şəkildə təsirini göstərir. Belə xaotik mühitin yaradılması ilə ABŞ, dünyanı hər kəs üçün həbsxanaya çevirməklə məşğuldur və sanki, insanların şüurunda,,dünyanın axırı,, kimi çirkin təəssürat yaratmağa çalışırlar. İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamaq kimi istəyinin də arxasında ABŞ dayanıb və İranı danışıqlar masasında sındırmaq, özünə tabe etmək niyyəti açıq görünür. İrana iqtisadi sahələrində istifadə üçün belə uranın zənginləşdirilməsinə razılıq verməyən ABŞ, nəhayət İsrail vasitəsilə hərbi müdaxilə etməklə bunu İrana qarşı tətbiq etməyə çalışır.İran hər keçən gün zəifləməkdədir və ölkə siyasi baxımdan xaosa doğru yuvarlanmaqdadır. Belə nümunə özüylə pis tendensiya gətirməklə yanaşı həmçinin, beynəlxalq hüquqa ziddir.İranın vurulması əslində Çinin və Rusiyanın bu məkanda,regiona olan geosiyasi funksiyalarını zəiflətmək məqsədi ilə də öz təsirini göstərməkdədir.Sabah İranda siyasi hakimiyyət dəyişikliyi baş verdiyi halda, ABŞ bu fürsəti əldən buraxarmı? Regionda uzun illərin siyasəti nəticəsində həyata keçirilən və keçirilməsi gözlənilən beynəlxalq layihələr və onlara xərclənən vəsaitlər sual altına girməklə yanaşı, geosiyasi və geoiqtisadi maraqları üçün bölgəyə ayaq açan yeni oyunçulara da meydanın verilməsi qaçılmazdır və bundan dolayı yeni problemlər və hətta konfliktlər belə sabitliyi əvəz edə bilər.İranın süqutu qaçılmaz kimi görünür.Parçalanma ehtimalı da yox deyil.Çin və Rusiyanın susqunluğu və İranın ,,Türkiyə,,sinin olmaması bunu deməyə, bizə əsas verir.
Çingiz Şahbazi, siyasi ekspert