Trampın İran planı: Belə diz çökdürmək istəyir

ABŞ-İran gərginliyi artan xətt üzrə davam etməkdədir. Ağ Ev Tehranı nüvə proqramı ilə bağlı istədiyi sazişin imzalanmasına vadar etmək üçün siyasi, iqtisadi təzyiq diplomatiyası ilə yanaşı, hərbi-psixoloji təhdidi artırmaqdadır. 

Birincisi, Vaşinqton siyasi-diplomatik təzyiq yolu ilə Tehranı beynəlxalq dəstəkdən məhrum edib təklənmiş vəziyyətə salır.

İkincisi, iqtisadi-maliyyə sanksiyaları ilə ölkə daxilində sosial-iqtisadi-maliyyə böhranını dərinləşdirib daxili müqavimət gücünü zərərsizləşdirməyə çalışır.

Üçüncüsü, hərbi-psixoloji təzyiq vasitəsilə həm Tehranı yaxın Şərqdəki təsir dairəsindən tam məhrum etmək, həm də nüvə proqramı ilə bağlı istədiyi sazişin əldə olunması niyyətindədir.  

Ağ Evin Tehrana hərbi-psixoloji təzyiq taktikası isə bir neçə variantdan ibarətdir:

- İranı saziş imzalamağa məcbur etmək üçün hərbi təhdid dili ilə hədələyir;
- İranın bölgədəki proksi güclərinə qarşı davamlı əməliyyatlar həyata keçirir. İsrailin Qəzzada və Livanda HƏMAS-a, “Hizbullah”a, ABŞ-nin Yəməndə husilərə qarşı aktiv hücumları bu planın tərkib hissəsidir;
- ABŞ İran ətrafında hərbi mövcudluğunu gücləndirmək yolunu seçib. Bu məqsədlə bölgəyə əlavə hərbi qüvvələr, xüsusən də “USS Carl Vinson" təyyarədaşıyan və digər gəmilərini göndərib. 

ABŞ bu cür təzyiq metodlarından istifadə etməklə Tehranın nəbzini yoxlayır.  

ABŞ ilə İran arasında birbaşa hərbi qarşıdurma ssenarisi gündəlikdə olsa da, bu o qədər də real görünmür. Çünki birbaşa hərbi qarşıdurma ABŞ-nin və onun bölgədəki müttəfiqlərinin də maraqlarına uyğun deyil. Lakin çəkindirici metod kimi hər hansı lokal hücumların və ya hansısa hərbi obyektlərə raket zərbəsi endirməsi ola bilər.

Ağ Evin bu təzyiq taktikası tədricən öz nəticəsini verməkdədir. Bunun nəticəsidir ki, Tehran Vaşinqtonla danışıqlara razılıq verib. Hesab edirəm ki, Ağ Ev hər hansı açıq hərbi qarşıdurmaya getmədən Tehranı beynəlxalq təcrid etmək yolunu seçməklə, daha doğrusu Moskva və Pekinin dəstəyindən məhrum etməklə, iqtisadi sanksiya və hərbi-psixoloji təzyiq yolu ilə istəyinə nail ola bilər.

Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.Az