Trampın nümayəndəsi Moskvada! ABŞ sülh istəyir, Kreml isə...

ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffun bu gün Moskvada Vladimir Putinlə görüşü gözlənilir. Uitkoffun təyyarəsi artıq Vnukovo hava limanına enib və bu səfər ABŞ-ın Rusiya qarşısında qoyduğu son ultimatumun fonunda xüsusilə diqqət çəkir.

Donald Tramp Rusiya ilə Ukrayna arasında 8 avqusta qədər atəşkəs razılaşmasının əldə olunmasını tələb edir. Əks halda, Vaşinqton Rusiyaya və onun ticarət tərəfdaşlarına qarşı 100 faiz dərəcəsində idxal rüsumları tətbiq edəcəyini bəyan edib. Xüsusilə, İnkişaf etməkdə olan ölkələr - Hindistan və Çin də ikincil sanksiyalarla təhdid olunur.

Əgər Rusiya Trampın ultimatumuna tabe olmazsa, Vaşinqtonun alternativ planları artıq masadadır. “Financial Times” yazır ki, ABŞ Rusiya tanker donanmasına qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edə bilər. Bununla yanaşı, ABŞ-ın Ukraynaya “Tomaqavk” tipli qanadlı raketlər də daxil olmaqla, yeni silah sistemləri göndərmək ehtimalı da müzakirə mövzusudur. Bu informasiya hələ ki, rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.

Rusiya tərəfi isə Trampın təzyiqlərinə qarşı barışıq əhvalında görünmür. “Reuters” agentliyi bildirir ki, Kreml hazırda cəbhədə vəziyyətin öz xeyrinə dəyişəcəyinə ümid edir və yaxın aylarda Ukrayna cəbhəsinin çökməsini gözləyir.

Eyni zamanda, “Bloomberg” mənbələri iddia edir ki, Rusiya tam miqyaslı atəşkəsə yox, yalnız “hava atəşi” rejimi (raket və dron zərbələrinin dayandırılması) qarşılığında razılıq verə bilər. Yəni, Moskva cəbhə xəttində döyüşləri davam etdirmək, lakin Ukraynanın arxa infrastrukturuna zərbələri müvəqqəti dayandırmaq təklifi irəli sürə bilər.

Ukrayna tərəfi isə may ayından bəri atəşkəsə hazır olduğunu bəyan edib. Lakin Rusiya buna əlavə şərtlər qoyur, xüsusilə, Qərb silahlarının Ukraynaya çatdırılmasının tamamilə dayandırılmasını tələb edir. Bu isə hazırki geosiyasi reallıqda praktiki baxımdan mümkünsüz görünür.

Stiv Uitkoffun Moskva səfəri və Putinin onunla görüşü, əslində, Kremlin hələ də Vaşinqtonla birbaşa dialoq imkanlarını açıq saxladığını göstərir. Lakin Rusiyanın cəbhədə hərbi üstünlüyə ümid etdiyi bir məqamda atəşkəsə razılıq verəcəyi real görünmür.

Əgər Tramp sanksiyalar paketini işə salarsa, bu, qlobal iqtisadi münasibətlərə ciddi təsir edəcək, xüsusilə Çin və Hindistan kimi tərəfdaş ölkələri çətin seçim qarşısında qoyacaq. Digər tərəfdən, ABŞ-ın yeni silah yardımı qərarı müharibənin daha da kəskinləşməsi ilə nəticələnə bilər.

Trampın “altıncı müharibəni də dayandırmaq” iddiası bu günlərdə ciddi sınaq qarşısındadır. Gözlər Uitkoff–Putin görüşünün nəticələrinə yönəlib.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”