Trampın sərt xəbərdarlığı və Qəzzadakı kövrək atəşkəs: hadisələrin mümkün ssenariləri

"ABŞ prezidentinin Asiya səfəri Yaxın Şərqdə diplomatik tarazlığı yenidən sınağa çəkir..."

Tramp "HƏMAS ədəblə davranmalıdır" deyir

Reuters və digər mənbələrin məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp Cənubi Koreyaya səfəri zamanı Qəzzada elan olunmuş atəşkəsin "heç nə tərəfindən təhlükə altına alınmayacağını" bəyan edib. O, İsrailin bir hərbçisinin qətli ilə bağlı HƏMAS-ı ittiham edərək, Tel-Əvivin cavab zərbələrini "haqlı addım" adlandırıb.

Tramp bildirib ki, "HƏMAS ya yaxşı davranmalıdır, ya da aradan götürüləcək". Onun müşavirləri Cared Kuşner və Stiv Uitkoff isə HƏMAS-a ABŞ adından zəmanət veriblər ki, əgər təşkilat razılaşmaya əməl etsə, İsrail əməliyyatlara qayıtmayacaq. Lakin girov cəsədlərinin qaytarılmasındakı ləngimə və HƏMAS-ın silahsızlaşmaqdan imtinası atəşkəsi kövrək vəziyyətə salıb.

İsrailin cavab zərbələri nəticəsində Qəzzada onlarla insan həlak olub, amma tərəflər hələlik atəşkəsin qüvvədə qaldığını bildirirlər.

Hadisələrin ehtimal olunan ssenariləri

Trampın çıxışı ABŞ siyasətində yeni xətti göstərir: Vaşinqton eyni anda həm atəşkəsi qorumağa, həm də İsrailin hərbi mövqeyini legitimləşdirməyə çalışır. Bu, ABŞ-ın vasitəçi rolunu zəiflədir və bölgədə gərginliyi azaldmaq əvəzinə artırır.

Birinci nəticə: Atəşkəs formal xarakter daşıyır - tərəflər arasında inam tükənib. Girov qalmaqalı HƏMAS-ın etibarını, İsrailin isə beynəlxalq imicini zədələyir.

İkinci nəticə: ABŞ artıq neytral vasitəçi deyil, İsrailin təhlükəsizlik zəmanətçisidir. Bu, ərəb ölkələrinin etimadını azaldır və diplomatik balansı pozur.

Üçüncü nəticə: Regional sabitlik indi ABŞ-Çin dialoqundan asılıdır. Trampın Asiya səfəri iqtisadi danışıqlarla yanaşı, Yaxın Şərqdə güc rəqabətinin də yeni mərhələsinə işarə edir.

Trampın sərt ritorikası Qəzzada qısamüddətli sakitlik yaratsa da, sülh üçün dayanıqlı əsas formalaşdırmır. HƏMAS silahı yerə qoymadığı, İsrail isə hərbi cavabdan çəkinmədiyi müddətcə, bu atəşkəs hər an dağılmağa hazır qalacaq.

Moderator.az