Icma.az
close
up
RU
Trampın Səudiyyəyə tarixi səfəri İslam dünyasını nələr gözləyir?

Trampın Səudiyyəyə tarixi səfəri İslam dünyasını nələr gözləyir?

GlobalInfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Səudiyyə Ərəbistanı uzun illərdir ki, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki əsas strateji tərəfdaşı və ən böyük silah alıcılarından biri kimi çıxış edir. Bu münasibətlərin əsas dayağını təkcə hərbi müttəfiqlik deyil, həm də geosiyasi maraqlar və qarşılıqlı iqtisadi asılılıq təşkil edir. Xüsusilə Kral Salman və onun vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanın hakimiyyətə gəlişindən sonra ölkənin daxili strukturunda bir sıra ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur. Dini elita əvvəlki siyasi gücünü itirməkdə, liberal islahatların yavaş-yavaş həyata keçirilməsi isə idarəetmədə yeni bir dönəmin başlandığını göstərməkdədir. Bu dəyişikliklər fonunda Qərblə, xüsusən də ABŞ-la münasibətlərin saxlanılması və dərinləşdirilməsi Səudiyyə rəhbərliyinin maraqları daxilindədir.

Maraqlıdır, Trampın bu ölkəyə səfəri yekunda nə ilə nəticələnə bilər? Ər-Riyad-Vaşiqnton xəttində Trampın sayəsində hansı dəyişikliklər gözlənilir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Azər Hüseynov deyib ki, Trampın Səudiyyə Ərəbistanına səfəri yeni siyasi sferanın təzahürüdür:

“Lakin qlobal silah bazarında baş verən son hadisələr bu ənənəvi dinamikanın gələcəyi ilə bağlı bəzi suallar doğurur. Xüsusilə Hindistan və Pakistan arasında yaşanan son hərbi gərginlik zamanı Çin istehsalı olan silahların effektivliyinin bəzi Qərb silahlarından üstün çıxması, silah bazarında Çin kimi yeni oyunçuların nüfuzunu artırdığına işarədir. Bu isə ABŞ-ın silah ixracatında tək dominant mövqeyinin artıq şübhə altına alınmağa başladığını göstərir.

Bununla belə, dünya iqtisadiyyatının hələ də ABŞ dollarına indeksləndiyi, beynəlxalq maliyyə sistemində Vaşinqtonun lider rolunu qoruduğu şəraitdə Səudiyyə Ərəbistanının yaxın gələcəkdə ABŞ-dan tamamilə üz döndərəcəyi real görünmür. Əksinə, ABŞ silahları texniki xidmət, təlim, logistika və siyasi təminatlar baxımından hələ də bir çox ölkələr üçün cazibədar olaraq qalır”.

Politoloq əmindir ki, ABŞ silahlarını satmağa davam edəcək, amma əvvəlki qədər rahat, dominant və çox miqdarda yox:

“Səudiyyə Ərəbistanına qarşı ABŞ tərəfindən sanksiya tətbiq olunması ehtimalı hazırkı beynəlxalq reallıqlar və geosiyasi tarazlıqlar fonunda olduqca zəif görünür. Xüsusilə Donald Tramp kimi siyasi rasionalist və praqmatik yanaşmaları ilə tanınan bir liderin zamanında bu ssenarinin gerçəkləşməsi daha da mümkünsüz görünür. Trampın hətta birinci prezidentliyi dövründə Səudiyyə ilə münasibətlərdə mübahisəli hadisələr yaşansa da, o, ümumilikdə bu müttəfiqliyin qorunmasına üstünlük vermiş və hər hansı ciddi sanksiyaya əl atmamışdı. Bu da göstərir ki, onun rəhbərliyində ideologiyadan daha çox iqtisadi və strateji maraqlar ön plandadır”.

Azər Hüseynov

Həmsöhbətimizin fikrincə, dünyada Çinin nüfuzunun artdığı, eyni zamanda, Böyük Britaniyanın da səssiz, amma davamlı şəkildə beynəlxalq siyasətdə mövqelərini bərpa etdiyi bir dövrdə ABŞ-ın belə kritik bir regiondakı müttəfiqinə qarşı sanksiya tətbiq etməsi öz ayağına güllə sıxmaq olardı:

“Çünki Səudiyyə kimi enerji resurslarına və İslam dünyasında mənəvi liderlik iddiasına sahib bir ölkəni itirmək ABŞ üçün sadəcə Yaxın Şərqdə deyil, qlobal miqyasda da strateji zərbə olardı. Digər mühüm amil isə İsrail faktorudur. Bəzi fikirlərə görə, Tramp və İsrail rəhbərliyi arasında münasibətlərdə soyuqluq yaşanır. Ancaq bu münasibətlərdə əsas müəyyənedici amil şəxsi simpatiya və ya antipatiyadan daha çox, dövlətlərin ortaq maraqları və regiondakı uzunmüddətli strategiyalarıdır. ABŞ üçün İsrail qədər Səudiyyə də bölgədə mühüm tərəfdaşdır və bu üçbucaqdakı əlaqələrin qorunması regional stabillik və enerji təhlükəsizliyi baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır”.

A.Hüseynov hesab edir ki, belə bir beynəlxalq atmosferdə ABŞ-ın Səudiyyə Ərəbistanı kimi bir ölkəyə qarşı sanksiya siyasəti yürütməsi nə siyasi baxımdan ağıllı bir seçim, nə də strateji baxımdan rasional olar:

“Tramp və ya hər hansı ABŞ rəhbərliyi bu reallığı nəzərə almaya bilməz. Buna görə də, yaxın gələcəkdə Vaşinqtonun Ər-Riyada qarşı sanksiya dilini seçməsi ehtimalı zəifdir və baş verərsə belə, bu addım həm ABŞ-ın regiondakı nüfuzuna, həm də qlobal iqtisadi maraqlarına ciddi zərbə vuracaq bir yanlışlıq olar”.

Əliyar Xəlil

Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 13 May 2025 19:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri