Icma.az
close
up
RU
Trampın Səudiyyəyə tarixi səfəri İslam dünyasını nələr gözləyir?

Trampın Səudiyyəyə tarixi səfəri İslam dünyasını nələr gözləyir?

GlobalInfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Səudiyyə Ərəbistanı uzun illərdir ki, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki əsas strateji tərəfdaşı və ən böyük silah alıcılarından biri kimi çıxış edir. Bu münasibətlərin əsas dayağını təkcə hərbi müttəfiqlik deyil, həm də geosiyasi maraqlar və qarşılıqlı iqtisadi asılılıq təşkil edir. Xüsusilə Kral Salman və onun vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanın hakimiyyətə gəlişindən sonra ölkənin daxili strukturunda bir sıra ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur. Dini elita əvvəlki siyasi gücünü itirməkdə, liberal islahatların yavaş-yavaş həyata keçirilməsi isə idarəetmədə yeni bir dönəmin başlandığını göstərməkdədir. Bu dəyişikliklər fonunda Qərblə, xüsusən də ABŞ-la münasibətlərin saxlanılması və dərinləşdirilməsi Səudiyyə rəhbərliyinin maraqları daxilindədir.

Maraqlıdır, Trampın bu ölkəyə səfəri yekunda nə ilə nəticələnə bilər? Ər-Riyad-Vaşiqnton xəttində Trampın sayəsində hansı dəyişikliklər gözlənilir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Azər Hüseynov deyib ki, Trampın Səudiyyə Ərəbistanına səfəri yeni siyasi sferanın təzahürüdür:

“Lakin qlobal silah bazarında baş verən son hadisələr bu ənənəvi dinamikanın gələcəyi ilə bağlı bəzi suallar doğurur. Xüsusilə Hindistan və Pakistan arasında yaşanan son hərbi gərginlik zamanı Çin istehsalı olan silahların effektivliyinin bəzi Qərb silahlarından üstün çıxması, silah bazarında Çin kimi yeni oyunçuların nüfuzunu artırdığına işarədir. Bu isə ABŞ-ın silah ixracatında tək dominant mövqeyinin artıq şübhə altına alınmağa başladığını göstərir.

Bununla belə, dünya iqtisadiyyatının hələ də ABŞ dollarına indeksləndiyi, beynəlxalq maliyyə sistemində Vaşinqtonun lider rolunu qoruduğu şəraitdə Səudiyyə Ərəbistanının yaxın gələcəkdə ABŞ-dan tamamilə üz döndərəcəyi real görünmür. Əksinə, ABŞ silahları texniki xidmət, təlim, logistika və siyasi təminatlar baxımından hələ də bir çox ölkələr üçün cazibədar olaraq qalır”.

Politoloq əmindir ki, ABŞ silahlarını satmağa davam edəcək, amma əvvəlki qədər rahat, dominant və çox miqdarda yox:

“Səudiyyə Ərəbistanına qarşı ABŞ tərəfindən sanksiya tətbiq olunması ehtimalı hazırkı beynəlxalq reallıqlar və geosiyasi tarazlıqlar fonunda olduqca zəif görünür. Xüsusilə Donald Tramp kimi siyasi rasionalist və praqmatik yanaşmaları ilə tanınan bir liderin zamanında bu ssenarinin gerçəkləşməsi daha da mümkünsüz görünür. Trampın hətta birinci prezidentliyi dövründə Səudiyyə ilə münasibətlərdə mübahisəli hadisələr yaşansa da, o, ümumilikdə bu müttəfiqliyin qorunmasına üstünlük vermiş və hər hansı ciddi sanksiyaya əl atmamışdı. Bu da göstərir ki, onun rəhbərliyində ideologiyadan daha çox iqtisadi və strateji maraqlar ön plandadır”.

Azər Hüseynov

Həmsöhbətimizin fikrincə, dünyada Çinin nüfuzunun artdığı, eyni zamanda, Böyük Britaniyanın da səssiz, amma davamlı şəkildə beynəlxalq siyasətdə mövqelərini bərpa etdiyi bir dövrdə ABŞ-ın belə kritik bir regiondakı müttəfiqinə qarşı sanksiya tətbiq etməsi öz ayağına güllə sıxmaq olardı:

“Çünki Səudiyyə kimi enerji resurslarına və İslam dünyasında mənəvi liderlik iddiasına sahib bir ölkəni itirmək ABŞ üçün sadəcə Yaxın Şərqdə deyil, qlobal miqyasda da strateji zərbə olardı. Digər mühüm amil isə İsrail faktorudur. Bəzi fikirlərə görə, Tramp və İsrail rəhbərliyi arasında münasibətlərdə soyuqluq yaşanır. Ancaq bu münasibətlərdə əsas müəyyənedici amil şəxsi simpatiya və ya antipatiyadan daha çox, dövlətlərin ortaq maraqları və regiondakı uzunmüddətli strategiyalarıdır. ABŞ üçün İsrail qədər Səudiyyə də bölgədə mühüm tərəfdaşdır və bu üçbucaqdakı əlaqələrin qorunması regional stabillik və enerji təhlükəsizliyi baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır”.

A.Hüseynov hesab edir ki, belə bir beynəlxalq atmosferdə ABŞ-ın Səudiyyə Ərəbistanı kimi bir ölkəyə qarşı sanksiya siyasəti yürütməsi nə siyasi baxımdan ağıllı bir seçim, nə də strateji baxımdan rasional olar:

“Tramp və ya hər hansı ABŞ rəhbərliyi bu reallığı nəzərə almaya bilməz. Buna görə də, yaxın gələcəkdə Vaşinqtonun Ər-Riyada qarşı sanksiya dilini seçməsi ehtimalı zəifdir və baş verərsə belə, bu addım həm ABŞ-ın regiondakı nüfuzuna, həm də qlobal iqtisadi maraqlarına ciddi zərbə vuracaq bir yanlışlıq olar”.

Əliyar Xəlil

Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 13 May 2025 19:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri